grzyby.pl

Fam. Boletaceae

borowikowate
autorzy i statusy taksonu są widoczne na szerszym ekranie 🛈
Do borowikowatych należą liczne gatunki najchętniej i najczęściej zbieranych grzyby jadalnych: prawdziwki, podgrzybki, maślaki i koźlarze.

Dobrą nowiną dla grzybiarzy jest to, że wśród grzybów z rurkowym hymenoforem, występujących w Polsce, nie ma gatunków silnie trujących (choć jest trochę niejadalnych).

Przy pomyłce w oznaczeniu kapeluszowych grzybów rurkowych rosnących w Polsce, po ich dokładnej obróbce termicznej to jest, po ugotowaniu, usmażeniu lub uduszeniu, nie ma obawy zatrucia. Choć w indywidualnych przypadkach uczulenia lub wrażliwości np. na śluzowate składniki, mogą wystąpić wymioty lub rozwolnienia itp. objawy jelitowo-żołądkowe. Ale to zastrzeżenie dotyczy każdego pokarmu.

Niejadalne grzyby rurkowe należy omijać, bo mogą zepsuć smak potrawy lub drażniąc przewód pokarmowy wywołać zaburzenia żołądkowo-jelitowe. Do borowikowatych należą liczne gatunki najchętniej i najczęściej zbieranych grzyby jadalnych: prawdziwki, podgrzybki, maślaki i koźlarze.

space

Przy pomyłce w oznaczeniu kapeluszowych grzybów rurkowych rosnących w Polsce, po ich dokładnej obróbce termicznej to jest, po ugotowaniu, usmażeniu lub uduszeniu, nie ma obawy zatrucia. Choć w indywidualnych przypadkach uczulenia lub wrażliwości np. na śluzowate składniki, mogą wystąpić wymioty lub rozwolnienia itp. objawy jelitowo-żołądkowe. Ale to zastrzeżenie dotyczy każdego pokarmu.

space

oznaczanie

Oznaczając grzyby rurkowe należy zwrócić uwagę na barwę porów w różnym wieku, obecność siateczki, łuseczek, ziarenek, resztek osłony na powierzchni trzonu oraz przebarwianie się miąższu na powierzchni cięcia.

Wszystkie borowikowate to grzyby mykoryzowe. Poszczególne gatunki mogą być związane z kilkoma gatunkami drzew (borowiki, podgrzybki) lub cechują się ścisłą specjalizacją i występują pod ściśle określonymi gatunkami drzew (koźlarze, maślaki).Oznaczając grzyby rurkowe należy zwrócić uwagę na barwę porów w różnym wieku, obecność siateczki, łuseczek, ziarenek, resztek osłony na powierzchni trzonu oraz przebarwianie się miąższu na powierzchni cięcia.

space

Boletus edulis · borowik szlachetny

(potocznie: "prawdziwek", "prawus", "prawusek")
borowik szlachetny (Boletus edulis)
Przedstawiciele rodzaju borowik (Boletus) mają zwykle masywne owocniki ze zgrubiałym trzonem; kapelusz jest suchy, ewentualnie nieco lepki u młodych i w czasie wilgotnej pogody; powierzchnia trzonu często z siateczką lub punkcikami; miąższ u części gatunków niebieszczeje w kontakcie z powietrzem; pory żółte do ciemnoczerwonych; do tego rodzaju zalicza się kilkanaście gatunków.

Współcześnie rodzaj jest podzielany na kilka drobniejszych, o nieraz cudacznych nazwach.

Boletus usually have massive shape with clavate stipe; pileus surface is dry or slightly viscid when wet; stipe surface usually with net or dots; flesh bruising blue or unchanging; pores yellow to dark red; to this genus belong over 20 European speciesPrzedstawiciele rodzaju borowik (Boletus) mają zwykle masywne owocniki ze zgrubiałym trzonem; kapelusz jest suchy, ewentualnie nieco lepki u młodych i w czasie wilgotnej pogody; powierzchnia trzonu często z siateczką lub punkcikami; miąższ u części gatunków niebieszczeje w kontakcie z powietrzem; pory żółte do ciemnoczerwonych; do tego rodzaju zalicza się kilkanaście gatunków.

space

Boletus usually have massive shape with clavate stipe; pileus surface is dry or slightly viscid when wet; stipe surface usually with net or dots; flesh bruising blue or unchanging; pores yellow to dark red; to this genus belong over 20 European species

Imleria badia · podgrzyb brunatny

podgrzybek brunatny, (potocznie: "czarny łebek", "czarny łepek", "podsosnówka")
Xerocomus badius · Boletus badius
podgrzyb brunatny (Imleria badia)
pospolity i wysoko ceniony, większość grzybów sprzedawanych przy drogach to ten gatunek (obok prawdziwka, kurek, zielonek), rośnie w lasach różnego typu, wyróżnia go ciemnobrązowy kapelusz o powierzchni lepkiej w stanie uwilgotnionym, jest nieco podobny do prawdziwka ale ma trzon bez siateczki na powierzchni

common, collected for table, grows in different types of forest; differs from other Xerocomus member with brown, slimy when wet pileus surface, resemble borowik szlachetny (Boletus edulis) but differs with lack of reticulation on stipe surface

pospolity i wysoko ceniony, większość grzybów sprzedawanych przy drogach to ten gatunek (obok prawdziwka, kurek, zielonek), rośnie w lasach różnego typu, wyróżnia go ciemnobrązowy kapelusz o powierzchni lepkiej w stanie uwilgotnionym, jest nieco podobny do prawdziwka ale ma trzon bez siateczki na powierzchni

common, collected for table, grows in different types of forest; differs from other Xerocomus member with brown, slimy when wet pileus surface, resemble borowik szlachetny (Boletus edulis) but differs with lack of reticulation on stipe surface

Xerocomellus chrysenteron · suchogrzybek złotopory

podgrzybek złotawy, podgrzybek złotopory
Xerocomus chrysenteron · Xerocomus pascuus
suchogrzybek złotopory (Xerocomellus chrysenteron)
chyba najczęstszy grzyb jadalny w naszych lasach, spotkamy go we wszystkich typach lasów, większość nim pogardza choć moje zdanie jest inne; jest szereg gatunków podobnych do podgrzybka złotawego i nie odróżnianych przez zbieraczy grzybów; typowy charakteryzuje się brązowym kapeluszem, w wieku dojrzałym o spękanej powierzchni i czerwonym zabarwieniem miąższu w miejscach spękań

most common eatable wild mushroom in Polish forests but of low quality, grows in decidious and coniferous woods; there are few species around X. chrysenteron difficult to differentiate, the type is characterised by brown pileus surface, cracked in age with reddish context visible

chyba najczęstszy grzyb jadalny w naszych lasach, spotkamy go we wszystkich typach lasów, większość nim pogardza choć moje zdanie jest inne; jest szereg gatunków podobnych do podgrzybka złotawego i nie odróżnianych przez zbieraczy grzybów; typowy charakteryzuje się brązowym kapeluszem, w wieku dojrzałym o spękanej powierzchni i czerwonym zabarwieniem miąższu w miejscach spękań

most common eatable wild mushroom in Polish forests but of low quality, grows in decidious and coniferous woods; there are few species around X. chrysenteron difficult to differentiate, the type is characterised by brown pileus surface, cracked in age with reddish context visible

podgrzybek zajączek (Xerocomus subtomentosus)
nieczęsty, wyrasta we wszystkich typach lasów, jest cała grupa gatunków podobnych do podgrzybka zajączka i nie odróżnianych przez zbieraczy grzybów; typowy charakteryzuje się mniej lub bardziej oliwkowym zabarwieniem kapelusza i złotożółtymi porami

not common, grows in different types of forests; there is a group of sepecies around X. subtomentosus, difficult to differentiate; the type is characterised by olive tones of pileus surface and golden-yellow pores

nieczęsty, wyrasta we wszystkich typach lasów, jest cała grupa gatunków podobnych do podgrzybka zajączka i nie odróżnianych przez zbieraczy grzybów; typowy charakteryzuje się mniej lub bardziej oliwkowym zabarwieniem kapelusza i złotożółtymi porami

not common, grows in different types of forests; there is a group of sepecies around X. subtomentosus, difficult to differentiate; the type is characterised by olive tones of pileus surface and golden-yellow pores

Tylopilus felleus · goryczak żółciowy

(potocznie: "goryczak", "szatan")
goryczak żółciowy (Tylopilus felleus)
bardzo pospolity; zwany potocznie szatanem, jest łudząco podobny do jasnego prawdziwka, odróżnia się różową barwą rurek, takim też wysypem zarodników, a przede wszystkim bardzo gorzkim smakiem miąższu

very common, it is looks alike of paler forms of borowik szlachetny (Boletus edulis) but differs with rose pores and spore print, its taste is very bitter

bardzo pospolity; zwany potocznie szatanem, jest łudząco podobny do jasnego prawdziwka, odróżnia się różową barwą rurek, takim też wysypem zarodników, a przede wszystkim bardzo gorzkim smakiem miąższu

very common, it is looks alike of paler forms of borowik szlachetny (Boletus edulis) but differs with rose pores and spore print, its taste is very bitter

Porphyrellus porphyrosporus · grzybiec purpurowozarodnikowy

Czerwona Lista — R–rzadki - potencjalnie zagrożony wymarciem
grzybiec purpurowozarodnikowy (Porphyrellus porphyrosporus)
duży grzyb rurkowy rozmiarów prawdziwka; ma ciemnoszare do brudnooliwkowych pory i brązowopurpurowy wysyp zarodników; dość często spotykany na podgórzu

common in mountain forests, has darkg ray to dark olive pores and purple-brown sporeprint

duży grzyb rurkowy rozmiarów prawdziwka; ma ciemnoszare do brudnooliwkowych pory i brązowopurpurowy wysyp zarodników; dość często spotykany na podgórzu

common in mountain forests, has darkg ray to dark olive pores and purple-brown sporeprint

Suillus grevillei · maślak żółty

(potocznie: "maślak modrzewiowy")
maślak żółty (Suillus grevillei)
pospolity i chętnie zbierany; rośnie zawsze pod modrzewiem, ma pierścień i żółto zabarwiony lepki kapelusz

common and collected; always under Larix, has ring and yellow wiscid cap

pospolity i chętnie zbierany; rośnie zawsze pod modrzewiem, ma pierścień i żółto zabarwiony lepki kapelusz

common and collected; always under Larix, has ring and yellow wiscid cap

maślak zwyczajny (Suillus luteus)
pospolity i często zbierany; zawsze pod sosnami dwuigielnymi, ma pierścień i brązowo zabarwiony lepki kapelusz

common and collected for a table; always under 2-needle pines, has ring and brown viscid cap

pospolity i często zbierany; zawsze pod sosnami dwuigielnymi, ma pierścień i brązowo zabarwiony lepki kapelusz

common and collected for a table; always under 2-needle pines, has ring and brown viscid cap

Suillus variegatus · maślak pstry

(potocznie: "bagniak", "hubanek", "jakubek", "miodówka", "suchy wojtek")
maślak pstry (Suillus variegatus)
nieczęsty, pod sosnami dwuigielnymi, nie ma pierścienia i ma nietypowo dla maślaków suchy kapelusz

not common; under 2-needle pines; lack of ring, got untipical dry cap surface

nieczęsty, pod sosnami dwuigielnymi, nie ma pierścienia i ma nietypowo dla maślaków suchy kapelusz

not common; under 2-needle pines; lack of ring, got untipical dry cap surface

Suillus bovinus · maślak sitarz

(potocznie: "sitak", "sitarz")
maślak sitarz (Suillus bovinus)
bardzo czesty, ma gąbczasty, elastyczny miąższ nie zachęcający do konsumpcji; pod sosnami, bez pierścienia

very common, because of spongy, elastic flesh not good for table; under 2-needle pines, lack of ring

bardzo czesty, ma gąbczasty, elastyczny miąższ nie zachęcający do konsumpcji; pod sosnami, bez pierścienia

very common, because of spongy, elastic flesh not good for table; under 2-needle pines, lack of ring

koźlarz (Leccinum)
koźlarze wyróżnia włóknisty trzon, pokryty łuseczkami, często ciemnymi, pory zwykle są szarawe do brudnobrązowych

Leccinum genus members has tought, fibryllous stipe flesh, stipe surface with scalles, often dark coloured, pores usually gray do brownishkoźlarze wyróżnia włóknisty trzon, pokryty łuseczkami, często ciemnymi, pory zwykle są szarawe do brudnobrązowych

Leccinum genus members has tought, fibryllous stipe flesh, stipe surface with scalles, often dark coloured, pores usually gray do brownish