jadalnydopuszczony do obrotu

Xerocomellus chrysenteron (Bull.) Šutara

podgrzybek złotopory podgrzybek złotawy
Xerocomus chrysenteron · Xerocomus pascuus (Pers.) Krombh. ss. Wojewoda
Xerocomellus chrysenteron (podgrzybek złotopory)
pokrój; 12.10.2002, okolice Milicza; copyright © by Marek Snowarski
Xerocomellus chrysenteron (podgrzybek złotopory)
pokrój
Xerocomellus chrysenteron (podgrzybek złotopory)
pod dębami, pojedynczo, charakterystycznie popękana skórka z czerwono zabarwionym miąższem
Xerocomellus chrysenteron (podgrzybek złotopory)
grupa owocników pod sosnami/dębami

owocnik

Xerocomellus chrysenteron (podgrzybek złotopory)
przekrój; hymenofor i trzon
Kapelusz ciemnobrązowy, brązowy; 3-8cm średnicy, półkulisty, z wiekiem wypukły do rozpostartego; powierzchnia jedynie w czasie wilgotnej pogody nieco lepka, poza tym sucha, matowa, aksamitna, zamszowata, często spękana zwłaszcza na brzegu kapelusza, w miejscach nadjedzonych lub w pęknięciach miąższ czerwonawy, zwłaszcza przy brzegu kapelusza.

space

Trzon żółtawy, zwykle z czerwonymi smugami różnej intensywności, zwłaszcza u podstawy; 50-100 x 10-15 mm, równogruby, czasem nieco wygięty, długi i wysmukły, podstawa przeważnie nieco zwężona; powierzchnia sucha, gładka lub wzdłużnie rowkowana; podstawa z białawożółtawą grzybnią.

space

space

zarodniki

Wysyp zarodników oliwkowobrązowy. Zarodniki wydłużone, wrzecionowate do elipsoidalnych lub jajowato-elipsoidalnych, bez ściętego końca, gładkie, 10.5-16 x 4-6.5 µm.

Spore print olive-brown. Spores elongate, fusiform to ellipsoid or ovoid-ellipsoid, not truncate, smooth, 10.5-16 x 4-6.5 µm.

występowanie

Najpospolitszy grzyb rurkowy. Owocniki wyrastają od lata do jesieni, pojedynczo i w grupach, nieraz masowo, w lasach iglastych i liściastych.

Very common. Fruitbodies from summer till fall, solitary or gregarious, often en masse, in coniferous and hardwood forests.

wartość

Grzyb jadalny. Opinie co do smakowitości są podzielone. Wiele osób niechętnie go spożywa z powodu kwaskowatego smaku i zapachu, który jest odbierany przez nie jako nieprzyjemny. W moje ocenie ten smak jest specyficzny, można lubić lub nie, kwestia gustu. Młode wyglądają ślicznie w marynacie, dobre też na gęsto, w zupie i suszone. Nieco starsze owocniki łatwo pleśnieją, zwłaszcza pory. Poza tym, ten gatunek bardzo przyjemnie się zbiera, zwłaszcza młode, gdy mają ciemnobrązowy, aż czarny kapelusz o ładnej fakturze.

Edible. According taste opinion vary, some people consider its taste as very unpleasant, other like it, de gustibus est non disputandum. Older specimens are often infected by white mold, which is distinctly seen when looked at pores.
Podobny suchogrzybek obciętozarodnikowy (Xerocomellus porosporus) - rośnie głównie pod dębami, różni się kształtem zarodników które mają ścięty koniec. Makroskopowo odznacza się szarzejącą postawą trzonu i brakiem czerwonego odcienia miąższu w miejscu spękań.

space

Nieco mniej podobne są: podgrzybek zajączek (Xerocomus subtomentosus) ma oliwkowożółty kapelusz a pory są jaskrawo złotożółte.

space

space

wybrane okazy · selected collections

znalezisko 20040903.2.04 - Xerocomellus chrysenteron (podgrzybek złotopory); Wrocław
040903-2
/Wrocław/ #5
znalezisko 20040903.1.04 - Xerocomellus chrysenteron (podgrzybek złotopory); Wrocław
040903-1
/Wrocław/ #10
znalezisko 20021025.5.02 - Xerocomellus chrysenteron (podgrzybek złotopory); okolice Milicza
021025-5
leg. Marek Snowarski
/okolice Milicza/ #4
znalezisko 20021024.3.02 - Xerocomellus chrysenteron (podgrzybek złotopory); okolice Obornik Śląskich
021024-3
leg. Marek Snowarski
/okolice Obornik Śląskich/ #13
znalezisko 20021012.1a.02 - Xerocomellus chrysenteron (podgrzybek złotopory); okolice Milicza
021012-1a
leg. Marek Snowarski
/okolice Milicza/ #6
znalezisko 20021012.1b.02 - Xerocomellus chrysenteron (podgrzybek złotopory); okolice Milicza
021012-1b
leg. Marek Snowarski
/okolice Milicza/ #3
znalezisko 20021012.1c.02 - Xerocomellus chrysenteron (podgrzybek złotopory); okolice Milicza
021012-1c
leg. Marek Snowarski
/okolice Milicza/ #3
znalezisko 20021006.2.02 - Xerocomellus chrysenteron (podgrzybek złotopory); okolice Milicza
021006-2
leg. Marek Snowarski
/okolice Milicza/ #15
znalezisko 20020922.10.02 - Xerocomellus chrysenteron (podgrzybek złotopory); Wrocław, Dolina Bystrzycy
020922-10
leg. Marek Snowarski
/Wrocław, Dolina Bystrzycy/ #5
znalezisko 20000815.3.00 - Xerocomellus chrysenteron (podgrzybek złotopory); Dolny Śląsk, Góry Bialskie
000815-3
leg. Marek Snowarski
/Dolny Śląsk, Góry Bialskie/ #1
znalezisko 20000723.1.00 - Xerocomellus chrysenteron (podgrzybek złotopory); Dolny Śląsk, okolice Obornik Śląskich
000723-1
leg. Marek Snowarski
/Dolny Śląsk, okolice Obornik Śląskich/ #2
znalezisko 19991004.6.99 - Xerocomellus chrysenteron (podgrzybek złotopory); Dolny Śląsk, okolice Obornik Śląskich
991004-6
leg. Marek Snowarski
/Dolny Śląsk, okolice Obornik Śląskich/ #1
znalezisko 19990703.1.99 - Xerocomellus chrysenteron (podgrzybek złotopory); Dolny Śląsk, dolina Odry
990703-1
leg. Marek Snowarski
/Dolny Śląsk, dolina Odry/ #2
znalezisko 19981010.1.98 - Xerocomellus chrysenteron (podgrzybek złotopory); Dolny Śląsk, lasy milickie
981010-1
leg. Marek Snowarski
/Dolny Śląsk, lasy milickie/ #4
znalezisko 19980719.18.98 - Xerocomellus chrysenteron (podgrzybek złotopory); Dolny Śląsk, okolice Twardogóry
980719-18
leg. Marek Snowarski
/Dolny Śląsk, okolice Twardogóry/ #1