jadalnyred listGREJ
· Czerwona Lista — V–narażony na wymarcie

Butyriboletus appendiculatus (Schaeff.) D. Arora et J.L. Frank

masłoborowik żółtobrązowy borowik żółtobrązowy, borowik przyczepkowy (potocznie: Butter Bolete /en/)
Boletus appendiculatus Schaeff.
Butyriboletus appendiculatus (masłoborowik żółtobrązowy)
10.06.2002, Czechy; copyright © by Mírek Junek
Cortinarius violaceus (zasłonak fioletowy)
08.09.2001, Prodasice, Czechy; copyright © by Stanislav Jirásek
Cortinarius violaceus (zasłonak fioletowy)
Butyriboletus appendiculatus (masłoborowik żółtobrązowy)
Butyriboletus appendiculatus (masłoborowik żółtobrązowy)
Butyriboletus appendiculatus (masłoborowik żółtobrązowy)
Butyriboletus appendiculatus (masłoborowik żółtobrązowy)
Butyriboletus appendiculatus (masłoborowik żółtobrązowy)
cechy diagnostyczne w kluczu:Boletus (borowik)kl 58

owocnik

Butyriboletus appendiculatus (masłoborowik żółtobrązowy)
Kapelusz żółtobrązowy, czerwonobrązowy do jasnobrązowego, z wiekiem także z rdzawymi lub czerwonymi plamami, uciśnięte miejsca ciemnieją; 70-150(200) mm średnicy, półkulisty, z wiekiem poduszkowaty, może być także bardzo nierówny, z zagłębieniami; powierzchnia z wrośniętymi delikatnymi włókienkami, matowa, aksamitna lub naga, z wiekiem może być popękana, wilgotny nieco lepki; brzeg początkowo podwinięty, ostry i skórka nieco wystająca poza rurki. Skórka kapelusza pod wpływem KOH przebarwia się słabo czerwonawobrązowo, reakcja występuje nawet po wysuszeniu [26III].

space

Trzon złotożółty, często z rdzawymi lub czerwonawymi smugami, uciśnięte miejsca ciemnieją; z delikatną żółtą lub brązowawą siateczką widoczną zwłaszcza pod kapeluszem; 50-150 x 15-55 mm, pękaty, z wiekiem cylindryczny, korzeniasto zakończony.

space

space

zarodniki

Wysyp zarodników oliwkowobrązowy. Zarodniki elipsoidalno-wrzecionowate, gładkie, miodowożółte, cienkościenne, 11-15 x 4.5-5 µm.

Spore print olive-brown. Spores ellipsoid-fusiform, smooths, thin-walled, 11-15 x 4.5-5 µm.

występowanie

Rzadki. Owocniki wyrastają od lata do jesieni, pojedynczo lub w grupach, w ciepłych okolicach, głównie w lasach liściastych pod bukami i dębami, rzadko w iglastych; preferuje gleby wapienne.

Not common. Summer-fall, solitary to gregarious, in warm regions, in decidious forests, under beech or oak; prefer calcareous soils.

Statusy czerwonej listy. [125]: V–narażony na wymarcie

wartość

Jadalny i uważany za smaczny.

Edible and considered choice.

inne gatunki z kręgu borowika przyczepkowego

Odmiana o czerwonawo zabarwionym kapeluszu jest uznawana za osobny gatunek masłoborowik królewski (Butyriboletus regius).

Formy rosnące w lasach iglastych, zwłaszcza pod jodłą, odróżniające się nie błękitniejącym miąższem są podawane jako masłoborowik górski (Butyriboletus subappendiculatus).

Inna forma borowika przyczepkowego to masłoborowik blednący (Butyriboletus fechtneri) - młode owocniki mają różowo-karminowy nalot na generalnie żółtym trzonie i jasny srebrzysto-szary kapelusz.

space

podobieństwo do prawdziwka (Boletus edulis)

Z racji żółtego zabarwienia porów i brązowego kapelusza gatunek ten na pierwszy rzut oka przypomina prawdziwka - borowika szlachetnego (Boletus edulis). Po bliższym przyjrzeniu się dostrzega się różnicę: żółtą barwę trzonu i żółtawy miąższ siniejący na przekroju, trzon jest pokryty delikatną żółtawą siateczką.

Podobny płowiec jodoformowy (Hemileccinum impolitum) występuje także w lasach bukowych i dębowych, nie ma siateczki na trzonie, miąższ nie błękitnieje i ma nieprzyjemny zapach fenolu.

space

wybrane okazy · selected collections

znalezisko 20080827.121200.zo - Butyriboletus appendiculatus (masłoborowik żółtobrązowy); okolice Buska-Zdrój
080827-121200
leg. Zbigniew Oziębło
/okolice Buska-Zdrój/ #13
znalezisko 20080830.1.zo - Butyriboletus appendiculatus (masłoborowik żółtobrązowy); okolice Buska-Zdrój
080830-1
leg. Zbigniew Oziębło
/okolice Buska-Zdrój/ #5
znalezisko 20090813.1.zo - Butyriboletus appendiculatus (masłoborowik żółtobrązowy); okolice Buska-Zdrój
090813-1
leg. Zbigniew Oziębło
/okolice Buska-Zdrój/ #2
znalezisko 20080821.121081.ws - Butyriboletus appendiculatus (masłoborowik żółtobrązowy); Jastkowice
080821-121081
leg. Wiesław Smyrski
/Jastkowice/ #8
znalezisko 20060720.37088.ah - Butyriboletus appendiculatus (masłoborowik żółtobrązowy); Olchowiec, pow. jasielski
060720-37088
leg. Anna Hreczka
/Olchowiec, pow. jasielski/ #4
znalezisko 20070607.68591.ah - Butyriboletus appendiculatus (masłoborowik żółtobrązowy); Olchowiec, pow. jasielski
070607-68591
leg. Anna Hreczka
/Olchowiec, pow. jasielski/ #5
znalezisko 20070825.75138.ah - Butyriboletus appendiculatus (masłoborowik żółtobrązowy); Wola Jasienicka, pow. brzozowski
070825-75138
leg. Anna Hreczka
/Wola Jasienicka, pow. brzozowski/ #3