grzyby.pl

Hydnellum scabrosum (Fr.) E. Larss., K.H. Larss. et Köljalg

kolczakówka szorstka, sarniak gorzki, sarniak szorstki
Sarcodon scabrosus (Fr.) P. Karst [główna w czekliście]
autorzy i statusy taksonu są widoczne na szerszym ekranie 🛈
Hydnellum scabrosum (kolczakówka szorstka)
pokrój; 18.08.2002, okolice Milicza; copyright © by Marek Snowarski
Hydnellum scabrosum (kolczakówka szorstka)
pokrój; młody owocnik
Hydnellum scabrosum (kolczakówka szorstka)
widok od spodu
Hydnellum scabrosum (kolczakówka szorstka)
Thaxterogaster purpurascens (zasłonak purpurowiejący)
GREJ: ID175082 (© autora fot.)
Thaxterogaster purpurascens (zasłonak purpurowiejący)
GREJ: ID116641 (© autora fot.)
Thaxterogaster purpurascens (zasłonak purpurowiejący)
GREJ: ID175082 (© autora fot.)

opis

Hydnellum scabrosum (kolczakówka szorstka)
Kapelusz początkowo jasny, orzechowobrązowy, z różowofioletowym odcieniem, z wiekiem ciemnieje do czerwonobrązowego i czarnobrązowego; 40-140 mm średnicy, nieregularnie kolisty, początkowo wypukły, potem płaski, z zagłębionym centrum i z wiekiem pofałdowany; powierzchnia szybko pęka, poczynając od centrum, na miękkie przylegające łuseczki, z wiekiem są one coraz wyraźniejsze i bardziej odstające; brzeg podwinięty.

Hymenofor kolczasty; szaroróżowy, z wiekiem purpurowobązowy, z białawymi zakończeniami kolców; kolce fo 10 x 1 mm; nie zbiegają na trzon lub nieznacznie.

Trzon brązowawy do ciemnobrązowego z siną, czarnozieloną podstawą; 30-100 x 10-35 mm, równogruby lub zwężający się ku podstawie; powierzchnia wzdłużnie włókienkowata lub z drobnymi łuseczkami; pełny.

Miąższ białawy, może być z różowym odcieniem, w podstawie trzonu siny, czarnozielony; zapach przyjemny, mączny; smak silnie gorzki.Kapelusz początkowo jasny, orzechowobrązowy, z różowofioletowym odcieniem, z wiekiem ciemnieje do czerwonobrązowego i czarnobrązowego; 40-140 mm średnicy, nieregularnie kolisty, początkowo wypukły, potem płaski, z zagłębionym centrum i z wiekiem pofałdowany; powierzchnia szybko pęka, poczynając od centrum, na miękkie przylegające łuseczki, z wiekiem są one coraz wyraźniejsze i bardziej odstające; brzeg podwinięty.

space

Trzon brązowawy do ciemnobrązowego z siną, czarnozieloną podstawą; 30-100 x 10-35 mm, równogruby lub zwężający się ku podstawie; powierzchnia wzdłużnie włókienkowata lub z drobnymi łuseczkami; pełny.

space

Pileus initially light-coloured, nutty-brown, with pink-violet tint, with age darkens to red-brown and black-brown; 40-140 mm in diameter, irregularly spherical, initially convex, later plane, umbilicate and with age undulating; surface quickly cracks, starting from the centre, creating soft appressed squamules, with age they are more and more distinctly projecting; margin incurved.

Hymenophore echinulate; grey-pink, with age purple-brown, with whitish tips of the spines; spines 10 x 1 mm; not decurrent or slightly so.

Stipe brownish to dark brown with livid, black-green base; 30-100 x 10-35 mm, equal or tapering towards the base; surface longitudinally fibrillose or with tiny scales; solid.

Flesh whitish, may be with pink tint, in base of the stipe livid, black-green; smell pleasant, farinaceous; taste distinctly bitter.

Pileus initially light-coloured, nutty-brown, with pink-violet tint, with age darkens to red-brown and black-brown; 40-140 mm in diameter, irregularly spherical, initially convex, later plane, umbilicate and with age undulating; surface quickly cracks, starting from the centre, creating soft appressed squamules, with age they are more and more distinctly projecting; margin incurved.

space

Stipe brownish to dark brown with livid, black-green base; 30-100 x 10-35 mm, equal or tapering towards the base; surface longitudinally fibrillose or with tiny scales; solid.

space

występowanie

Jest w czekliście.[105]
Gatunek podlega ochronie ścisłej (poz. I.35 wg aktualnego rozporządzenia). Nie mają do niego zastosowania wyłączenia spod ochrony uzasadnione względami godpodarki rolnej, leśnej lub rybackiej (§7.1). Do ustawowej ochrony został włączony w 2004 roku.
Rzadki. Od lata do jesieni, pojedynczo, w grupach lub zrośnięte po kilka pod drzewami liściastymi, bukami, dębami, kasztanowcami; może także występować pod świerkami [11].Rzadki. Od lata do jesieni, pojedynczo, w grupach lub zrośnięte po kilka pod drzewami liściastymi, bukami, dębami, kasztanowcami; może także występować pod świerkami [11].
Rare. Summer-fall, solitary, gregarious or clustered under decidious trees, beech, oak, chestnut; can be found under spruce.
Rare. Summer-fall, solitary, gregarious or clustered under decidious trees, beech, oak, chestnut; can be found under spruce.

jadalne czy trujące? 🟡

Niejadalny z uwagi na bardzo gorzki smak.Niejadalny z uwagi na bardzo gorzki smak.

Inedible because of bitter taste.

space

Gatunek wyróżniający się sino-zielonym zabarwieniem miąższu w podstawie trzonu. Od sarniaka świerkowego (Sarcodon imbricatus) różni się siedliskiem, gdyż ten ostatni rośnie pod drzewami iglastymi, jego miąższ nie jest silnie gorzki w smaku.

W tych samych miejscach może też rosnąć kolczakówka fiołkowa (Hydnellum joeides). Jego miąższ jest fioletowy, a kapelusz gładki.Gatunek wyróżniający się sino-zielonym zabarwieniem miąższu w podstawie trzonu. Od sarniaka świerkowego (Sarcodon imbricatus) różni się siedliskiem, gdyż ten ostatni rośnie pod drzewami iglastymi, jego miąższ nie jest silnie gorzki w smaku.

space

Species distinguished by blue-green colour of flesh in the base of the stipe. From sarniak świerkowy (Sarcodon imbricatus) differs in habitat, as the latter grows under coniferous trees and its flesh does not have strongly bitter taste.

In the same places can also be found kolczakówka fiołkowa (Hydnellum joeides). Its flesh is violet and the cap smooth.

Species distinguished by blue-green colour of flesh in the base of the stipe. From sarniak świerkowy (Sarcodon imbricatus) differs in habitat, as the latter grows under coniferous trees and its flesh does not have strongly bitter taste.

space

wybrane okazy · selected collections

znalezisko 20020818.1.02 - Hydnellum scabrosum (kolczakówka szorstka); okolice Milicza
020818-1
leg. Marek Snowarski
/okolice Milicza/ #17
znalezisko 20040813.1.04 - Hydnellum scabrosum (kolczakówka szorstka); okolice Milicza
040813-1
/okolice Milicza/ #10