grzyby.pl

Scleroderma bovista Fr.

tęgoskór kurzawkowy, tęgoskór brązowy
Phlyctospora fusca Corda · Scleroderma fuscum (Corda) E. Fisch. [gł. w czekl.]
autorzy i statusy taksonu są widoczne na szerszym ekranie 🛈
• W czekliście[105] jako osobny gatunek podano Scleroderma fuscum (Corda) E. Fisch. "tęgoskór brązowy".
Scleroderma bovista (tęgoskór kurzawkowy)
Scleroderma bovista (tęgoskór kurzawkowy)
Scleroderma bovista (tęgoskór kurzawkowy)
grupa owocników na poboczu drogi leśnej
Scleroderma bovista (tęgoskór kurzawkowy)

cechy makroskopowe

Scleroderma bovista (tęgoskór kurzawkowy)
Scleroderma bovista (tęgoskór kurzawkowy)
Owocniki 20-50 mm średnicy.

space

Osłona (perydium) cienka i krucha; płowa, często jasnożółta lub fioletowawa u podstawy owocnika; zwykle powierzchnia gładka, czasami u starszych owocników u szczytu nieco spękana na płaskie łuseczki, nigdy z areolkami.

cechy mikroskopowe

Scleroderma bovista (tęgoskór kurzawkowy)
Zarodniki o siateczkowatej powierzchni, okrągłe, 9-10 µm.

space

jadalne czy trujące? 🔴

Trujący, zjedzony w większej ilości powoduje zaburzenia gastryczne.[134]

występowanie

Jest w czekliście. [105]
W lasach liściastych, parkach, rzadko na terenach trawiastych, na ziemi, rzadko na zmurszałym drewnie; lipiec-grudzień.
Czerwona Lista[125] — E–wymierający - krytycznie zagrożony
Od podobnego tęgoskóra brodawkowanego (Scleroderma verrucosum) najprościej odróżnić po ornamentacji zarodników, ten ma kolczastą powierzchnię zarodników.

space

wybrane okazy · selected collections

#14
05 10 01 - 13
/Czechy, Trebonsko, Luznice, Dvur Hamr/
#10
99 07 24 - 5
leg. Marek Snowarski
/Dolny Śląsk, dolina Odry/
#12
04 08 13 - 3
/okolice Milicza/
#7
00 09 23 - 1
leg. Marek Snowarski
/Dolny Śląsk, lasy milickie/
literatura · references
specyfikacja literatury jest widoczna na szerszym ekranie 🛈
  • Hansen, L., Knudsen, H., 1997 — Nordic Macromycetes vol. 3. Heterobasidioid, Aphyllophoroid and Gasteromycetoid Basidiomycetes. [110]
  • Rudnicka-Jezierska W., 1991 — Flora Polska. Grzyby (Mycota). Tom XXIII. Purchawkowe (Lycoperdales), tęgoskórowe (Sclerodermatales), pałeczkowe (Tulostomatales), gniazdnicowe (Nidulariales), sromotnikowe (Phallales), osiatkowe (Podaxales). [14]
  • Wojewoda W., 2003 — Checklist of polish larger basidiomycetes. [105]
  • Wojewoda, W., Ławrynowicz, M., 2006 — Czerwona lista grzybów wielkoowocnikowych w Polsce. [125]
znaleziska Scleroderma bovista na terenie Polski

w rejestrze grzybów chronionych i zagrożonych GRej

zapisy w GRej wg stanu na dzień 2023.09.12

ID na żółtym tle to oznaczenie zweryfikowane przez kustosza GRej, pozostałe oczekują na weryfikację.

Fotografie oznaczone [z wątku] są automatycznie pobrane z wątku bio-forum.pl wskazanego we wpisie; aby upewnić się które odnoszą się do wpisu, należy zajrzeć do wątku.

AB-65 359485 AB-84 347493 AB-93 327935 AB-94 328643 AB-96 336708 AC-23 347497 CB-20 359910 CB-59 360089 CC-15 295015 DA-51 365128 364236 DA-80 360188 DE-36 348124 DE-45 244049 DE-47 320155 221123 244050 DE-55 219455 231135 350924 DE-56 364596 194812 274469 DE-64 350931 DE-67 326815 296063 DF-78 208890 DF-85 63042 EC-35 316052 EC-36 359615 349120 EC-46 361142 FE-24 333638

 ID63042  Scleroderma bovista; Wapiennik w Inwałdzie, Beski Mały, DF-85; 2006.08.02; Na stromym, porośniętym trawą zboczu pod dębami; na ziemi Około 15 owocników w małych grupach po 2-3.; leg. Piotr Chachuła; det. Anna Kujawa; eksykat: TAK, w Stacji ZBŚRiL PAN, 5/PCH/1.05.07, tak, notatka: tak; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2010. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część. III. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2007. Przegląd Przyrodniczy 21(1): 8-53
uwagi: Podłoże wapienne
fot. 89528

Uwaga A. Kujawy:
Gatunek nie objęty ochroną, ani nie występujący na czerwonej liście (Wojewoda i Ławrynowicz 2006). Przyjęty do rejestru z powodu nielicznych aktualnych, udokumentowanych stanowisk w Polsce.

 ID194812  Scleroderma bovista; 1 km SE od wsi Grzebień, gm.Radomsko, pow. radomszczański, woj. łódzkie, DE-56; 2011.08.28; las mieszany -sosny, brzozy, dęby; na ziemi, na skraju hasiowej drogi, pod dębami i brzozami grupa kilkunastu owocników; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: ZBŚRiL PAN, 7/JN/27.12.13, tak, notatka: nie
uwagi: 51st 1' 37,76" N ; 19st 30' 34,74" E

fot. 461728 fot. 461729 fot. 461730 fot. 461731

siedlisko
fot. 461732

ID208890 Scleroderma bovista; Skawina, łąki w kierunku Tyńca (północna część miasta), pow. krakowski, woj. małopolskie, DF-78; 2012.08.23; wzdłuż dróżki w zagajniku liściastym (dęby, osiki); na ziemi kilka grup po kilka owocników; leg. Waldemar Czerniawski; det. Waldemar Czerniawski; eksykat: Tak (prześlę), tak, notatka: nie
uwagi: Zdjęcia
fot. 536141 fot. 536142

Zarodniki z siateczką, sprzążki

fot. 536143 fot. 536144

 ID219455  Scleroderma bovista; 200 m W od mostu kolejowego na rz. Warcie we wsi Bobry, gm.Radomsko, pow. radomszczański, woj. łódzkie, DE-55; 2013.08.04; skraj niewielkiego lasu przy rz.Warcie; na ziemi, pod młodym dębem grupa 8 owocników; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: ZBŚRiL PAN, 14/JN/27.12.13, tak, notatka: nie
uwagi: 51st 1' 31,78" N i 19st 23' 58,03" E

fot. 586134 fot. 586135 fot. 586136

 ID221123  Scleroderma bovista; 1,5 km E od wsi Zygmuntów (część Gertrudowa), gm.Gomunice, pow. radomszczański, woj. łódzkie, DE-47; 2013.07.26; las mieszany -sosna, brzoza, osika, dąb; na ziemi, na skraju drogi grupa kilku owocników; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: ZBŚRiL PAN, 15/JN/27.12.13, tak, notatka: nie
uwagi: 51st 9' 40" N i 19st 35' 9,24" E

fot. 592388 fot. 592389 fot. 592390 fot. 592391

 ID231135  Scleroderma bovista; 1 km NW od wsi Bobry, gm.Radomsko, pow. radomszczański, woj. łódzkie, DE-55; 2009.10.18; liściasty brzeg lasu przechodzący w łąki zalewowe -dęby, graby, lipy; na ziemi grupa kilku owocników; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: ZBŚRiL PAN, 7/JN/30.09.2015, tak, notatka: nie
uwagi: 51st 1' 23" N i 19st 23' 37,06" E

fot. 643110 fot. 643111 fot. 643112

 ID244049  Scleroderma bovista; 0,65 km N od wsi Tomaszów, gm.Ładzice, pow. radomszczański, woj. łódzkie, DE-45; 2014.08.15; las mieszany -dęby, brzozy, sosny i inne; na ziemi, pod dębami grupa kilkunastu owocników; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: ZBŚRiL PAN, 8/JN/30.09.2015, tak, notatka: nie
uwagi: 51st 6' 46,43" N i 19st 25' 11,5" E

fot. 695787 fot. 695788 fot. 695789 fot. 695790

 ID244050  (potwierdzenie 221123) Scleroderma bovista; 1,5 km E od wsi Zygmuntów (część Gertrudowa), gm.Gomunice, pow. radomszczański, woj. łódzkie, DE-47; 2014.08.05; las mieszany -sosna, brzoza, osika, dąb; na ziemi, na skraju drogi grupa kilkunastu owocników; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: ZBŚRiL PAN, 16/JN/29.09.2015, tak, notatka: nie
uwagi: fot. 695796 fot. 695797 fot. 695798 fot. 695799

ID274469 Scleroderma bovista; 0,5 km SE od osady Bajkowizna, gm.Radomsko, pow. radomszczański, woj. łódzkie, DE-56; 2015.07.18; wielogatunkowy las mieszany -jodły, dęby, brzozy, graby, leszczyny i in; na ziemi grupka kilku owocników; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: tak, wyślę Kustoszowi Bazy Ani Kujawie, tak, notatka: nie
uwagi: 51st 2' 3" N i 19st 30' 44" E

fot. 816120 fot. 816121 fot. 816122 fot. 816123

ID295015 Scleroderma bovista; Mochle, pow. bydgoski, woj. kujawsko-pomorskie, CC-15; 2016.09.12; Zadrzewienie śródpolne.; Na ziemi. Pod Populus tremula, Betula pendula. Pojedynczo, do 10 owocników.; leg. Przemysław Drzewiecki; det. A. Kujawa, B. Łyszkowska, P. Drzewiecki; eksykat: Tak - zostanie przesłany kustosz Annie Kujawa, tak, notatka: nie
uwagi: Bio-forum
fot. 895674 fot. 895675

 ID296063  Scleroderma bovista; 2,2 km SE od wsi Jasień, gm.Kobiele Wielkie, pow. radomszczański, woj. łódzkie, DE-67; 2016.08.04; las mieszany -dęby, brzozy, sosny i inne; pobocze drogi leśnej; na ziemi,pod dębami i brzozami grupa kilkudziesięciu owocników na kilkudziesięciu metrach; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: Tak, Stacja Badawcza ISRiL PAN 10/JN/15.05.2019, tak, notatka: nie
uwagi: 50 st 59' 15,7" N i 19st 35' 34" E

fot. 901728 fot. 901729 fot. 901730 fot. 901731

ID316052 Scleroderma bovista; Przasnysz,ul Mazowiecka, pow. przasnyski, woj. mazowieckie, EC-35; 2018.08.02; Sklep z roślinami ozdobnymi; ziemia pojedynczo trzy owocniki; leg. Romuald Tomaszewski; det. Romuald Tomaszewski; eksykat: tak,zostanie przesłany do kustosza bazy, tak, notatka: nie
uwagi: https://www.bio-forum.pl/messages/33/1009674.html

ID320155 (potwierdzenie 221123) Scleroderma bovista; 1,5 km E od wsi Zygmuntów (część Gertrudowa), gm.Gomunice, pow. radomszczański, woj. łódzkie, DE-47; 2018.09.01; las mieszany -brzoza, osika, dąb, sosna; na ziemi grupa kilku owocników; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: tak, wyślę Kustoszowi Bazy Ani Kujawie, tak, notatka: nie
uwagi: fot. 1038914 fot. 1038915 fot. 1038916

ID326815 (potwierdzenie 296063) Scleroderma bovista; 2,2 km SE od wsi Jasień, gm.Kobiele Wielkie, pow. radomszczański, woj. łódzkie, DE-67; 2017.08.15; las mieszany -dęby, brzozy, sosny i inne; pobocze drogi leśnej; na ziemi, pod dębami i brzozami grupa kilkunastu owocników; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: tak, wyślę Kustoszowi Bazy, Ani Kujawie, tak, notatka: nie
uwagi: 50 st 59' 15,5" N i 19st 35' 34" E

fot. 1105736 fot. 1105737 fot. 1105738 fot. 1105739

ID327935 Scleroderma bovista; Puszcza Bukowa (Polana Binowska), 2 km na NE od Wysokiej Gryfińskiej, pow. gryfiński, woj. zachodniopomorskie, AB-93; 2019.11.01; bezleśny pas linii energetycznej; na ziemi pojedynczo; leg. Grazyna Domian; det. Grazyna Domian; eksykat: tak, tak, notatka: tak
uwagi: fot. 1114479 fot. 1114480 fot. 1114481
zarodniki: 7,8-12,8 µm (średnio: 10,8 µm):
fot. 1114482
sprzążki:
fot. 1114483

ID328643 Scleroderma bovista; Puszcza Bukowa (rez. Osetno), 1,4 km na NE od Dobropola Gryfińskiego, pow. gryfiński, woj. zachodniopomorskie, AB-94; 2019.10.02; kwaśna buczyna; na ziemi w grupie - 4 owocniki; leg. Grazyna Domian; det. Grazyna Domian; eksykat: tak, tak, notatka: tak
uwagi: fot. 1120091 fot. 1120092 fot. 1120093 fot. 1120094 fot. 1120095 fot. 1120096
zarodniki: 8,9 - 11,7 µm (średnio 10,1 µm)
fot. 1120097
sprzążka:
fot. 1120098

 ID333638  Scleroderma bovista; Wąwolnica, pow. puławski, woj. lubelskie, FE-24; 2019.08.08; Graby, leszczyny, topole, sosna; Na środku piaszczystej drogi prowadzącej do niecki wąwozu lessowego pojedynczo; leg. Robert Kozak; det. Błażej Gierczyk; eksykat: BGF0005548, tak, notatka: https://www.bio-forum.pl/messages/33/1082658.html
uwagi: fot. 1154352fot. 1154353

ID336708 Scleroderma bovista; Stargard, ul. Usługowa 3 (parking przy firmie ChemLand), pow. stargardzki, woj. zachodniopomorskie, AB-96; 2020.10.02; trawnik przy parkingu; na ziemi pojedynczo; leg. Grazyna Domian; det. Grazyna Domian; eksykat: tak, tak, notatka: tak
uwagi: fot. 1176606 fot. 1176607 fot. 1176608 fot. 1176609
zarodniki z siateczką
fot. 1176610
sprzążki
fot. 1176611

ID347493 Scleroderma bovista; Puszcza Bukowa, 1,5 km na SE od węzła Kijewo na autostradzie A6, pow. gryfiński, woj. zachodniopomorskie, AB-84; 2021.07.31; pobocze utwardzonej ścieżki rowerowej na dawnym nasypie kolejowym; na ziemi (tłuczniu) w grupie - kilka owocników; leg. Grazyna Domian; det. Grazyna Domian; eksykat: tak, tak, notatka: tak
uwagi: fot. 1249318 fot. 1249319 fot. 1249320 fot. 1249321 fot. 1249322
zarodniki: 9,2-10,8 µm (średnio 10 µm):
fot. 1249323 fot. 1249324
sprzążki:
fot. 1249325

ID347497 Scleroderma bovista; Pojezierze Myśliborskie (prop. rez. Torfowisko Żelechowo), 2,4 km na SE od Żelechowa w gm. Chojna, pow. gryfiński, woj. zachodniopomorskie, AC-23; 2021.08.02; żyzna buczyna; na niewielkim usypisku piaszczystej ziemi wybranej podczas kopania dołu na sadzonki w grupie - kilka owocników; leg. Grazyna Domian; det. Grazyna Domian; eksykat: tak, tak, notatka: tak
uwagi: fot. 1249363 fot. 1249364 fot. 1249365 fot. 1249366
zarodniki: 7,6-10,1 µm:
fot. 1249367 fot. 1249368

ID348124 Scleroderma bovista; Góra Kamieńska, 1,5 km W od wsi Koźniewice; gm. Kamieńsk, pow. radomszczański, woj. łódzkie, DE-36; 2021.08.08; las liściasty -robinia, dąb, klon, brzoza; na ziemi grupa kilku owocników; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: tak, wyślę Kustoszowi Bazy, Ani Kujawie, tak, notatka: nie
uwagi: GPS: 51st 12' 21" N 19st 26' 59" E

fot. 1254109 fot. 1254110 fot. 1254111

ID349120 Scleroderma bovista; Święte Miejsce, gm. Przasnysz, pow. przasnyski, woj. mazowieckie, EC-36; 2021.09.04; teren przykościelny, pod lipą; ziemia dwa owocniki; leg. Romuald Tomaszewski; det. Romuald Tomaszewski; eksykat: tak,zostanie przesłany do Kustosza, tak, notatka: nie
uwagi: fot. 1261302 fot. 1261303 fot. 1261304

ID350924 Scleroderma bovista; 1 km NE od wsi Józefów; gm. Ładzice, pow. radomszczański, woj. łódzkie, DE-55; 2021.08.17; las liściasty -brzoza, trześnia, czeremcha; na ziemi grupa kilkunastu owocników; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: tak, wyślę Kustoszowi Bazy, Ani Kujawie, tak, notatka: nie
uwagi: GPS: 51st 5' 55" N 19st 24' 56,5" E

fot. 1275177 fot. 1275178 fot. 1275179 fot. 1275180 fot. 1275181 fot. 1275182

ID350931 Scleroderma bovista; 1,5 km SW od wsi Wikłów; gm. Kruszyna, pow. częstochowski, woj. śląskie, DE-64; 2021.08.21; las mieszany -sosna, dąb, brzoza; na ziemi grupa kilkunastu owocników; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: tak, wyślę Kustoszowi Bazy, Ani Kujawie, tak, notatka: nie
uwagi: GPS: 50st 59' 19,8" N 19st 16' 40" E

fot. 1275232 fot. 1275233 fot. 1275234 fot. 1275235 fot. 1275236

ID359485 Scleroderma bovista; Goleniów, ul.Zielone Wzgórze, pow. goleniowski, woj. zachodniopomorskie, AB-65; 2022.07.18; trawiaste pobocze drogi, pod leszczynami; gleba kilka owocników (8); leg. Marcin Sławomir Lożek; det. Marcin Sławomir Lożek; eksykat: tak, tak, notatka: tak
uwagi: Tęgoskór kurzawkowyfot. 1357188fot. 1357189 fot. 1357190fot. 1357191fot. 1357192fot. 1357193

ID359615 Scleroderma bovista; Dobrzankowo-Podleszno, gm. Przasnysz, pow. przasnyski, woj. mazowieckie, EC-36; 2022.08.02; Przydomowy ogród; ziemia Cztery owocniki; leg. Romuald Tomaszewski; det. Romuald Tomaszewski; eksykat: tak,zostanie przesłany do kustosza bazy, tak, notatka: nie
uwagi: fot. 1359342 fot. 1359343 fot. 1359344 fot. 1359345 fot. 1359346 fot. 1359347 fot. 1359348

ID359910 Scleroderma bovista; Trzyniec, gm.Koczała, pow. człuchowski, woj. zachodniopomorske, CB-20; 2022.08.07; ekstensywny trawnik z leszczyną, orzechem, robinią; gleba pod krzewem leszczyny kilka owocników; leg. Marcin Sławomir Lożek; det. Marcin Sławomir Lożek; eksykat: tak, tak, notatka: tak
uwagi: Tegoskór kurzawkowyfot. 1361323fot. 1361324fot. 1361325fot. 1361326fot. 1361327

ID360089 Scleroderma bovista; Wierzbiny k. Skórcza, bory Tucholskie, prywatna posesja, pow. starogardzki, woj. pomorskie, CB-59; 2022.08.05; antropogeniczne, świerk, brzoza, cis, bukszpan, tuja, sosna; naga ziemia 12 owocników pojedynczo lub w parach,; leg. Marian Sęktas; det. Marian Sęktas; eksykat: TAK, zostanie przesłany do kustosza bazy, tak, notatka: nie
uwagi: Zarodniki z małych ii dużego owocnika identyczne
https://www.bio-forum.pl/messages/33/1359562.html
fot. 1362906fot. 1362907fot. 1362908fot. 1362909fot. 1362910fot. 1362911fot. 1362912fot. 1362913fot. 1362914fot. 1362915

ID360188 Scleroderma bovista; Gdańsk-Chełm, park/plac zabaw przy ul. Cienistej, pow. Gdańsk, woj. pomorskie, DA-80; 2022.08.21; trawnik pod krzewami (berberys), lipa, dąb, sosna; odkryta ziemia 4 pojedyncze owowcniki; leg. Marian Sęktas; det. Marian Sęktas; eksykat: TAK, zostanie przesłany do kustosza bazy, tak, notatka: nie
uwagi: Badany owocnik z 21.08 jest jednym z 4, które pojawiły się na początku lipcafot. 1364041fot. 1364042
próba z NaOH (plama z prawej strony) i H20 (plama z lewej strony)fot. 1364043fot. 1364044fot. 1364045fot. 1364046fot. 1364047

ID361142 Scleroderma bovista; Krasne (park) gm. Krasne, pow. przasnyski, woj. mazowieckie, EC-46; 2022.08.18; Wielogatunkowa alejka parkowa; ziemia dwa owocniki; leg. Romuald Tomaszewski; det. Romuald Tomaszewski; eksykat: tak,zostanie przesłany do kustosza bazy, tak, notatka: nie
uwagi: fot. 1372255 fot. 1372256 fot. 1372257

ID364236 Scleroderma bovista; Hel, przy wejściu na plażę nr 63 - Jurata, pow. pucki, woj. pomorskie, DA-51; 2022.10.21; nadmorski bór sosnowy, wydma szara; piasek pojedynczy owocnik; leg. Marian Sęktas; det. Marian Sęktas; eksykat: TAK, zostanie przesłany do kustosza bazy, tak
uwagi: W 2021 w tym samym miejscu, 5 owocników.

fot. 1396255 fot. 1396256 fot. 1396257 fot. 1396258 fot. 1396259

ID364596 (potwierdzenie 194812) Scleroderma bovista; 1 km SE od wsi Grzebień; gm. Radomsko, pow. radomszczański, woj. łódzkie, DE-56; 2022.09.09; bór sosnowy z domieszką dębów; pobocze drogi leśnej; sosna, brzoza, dąb; na ziemi grupa kilku owocników; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: tak, wyślę Kustoszowi Ani Kujawie, tak, notatka: nie
uwagi: GPS: 51,0271 19,5096

fot. 1399931 fot. 1399932

ID365128 Scleroderma bovista; Hel, ul. Helska 2, Ośrodek Wypoczynkowy Delfin-Rewita Jurata, pow. pucki, woj. pomorskie, DA-51; 2022.12.11; trawnik, sosna; na ziemi 2 owocniki; leg. Marian Sęktas; det. Marian Sęktas; eksykat: TAK, zostanie przesłany do kustosza bazy, tak
uwagi: (na zdj. 1 gałązka świerkowa jako dekoracja świąteczna)
fot. 1402506 fot. 1402507 fot. 1402508

ta strona być może używa ciasteczek (cookies), korzystając z niej akceptujesz ich użycie — więcej informacji