grzyby.pl

Amanita pantherina (DC.) Krombh. [🔉 a·ma·ni·ta *]

muchomor plamisty, Panther Cap /en/
autorzy i statusy taksonu są widoczne na szerszym ekranie 🛈
Amanita pantherina (muchomor plamisty)
10.10.2003 copyright © by Artur Rysch
Amanita pantherina (muchomor plamisty)
Amanita pantherina (muchomor plamisty)
Amanita pantherina (muchomor plamisty)
Amanita pantherina (muchomor plamisty)
Amanita pantherina (muchomor plamisty)

opis

Amanita pantherina (muchomor plamisty)
Kapelusz brązowożółty, brązowoszary, jasnobrązowy do ciemnobrązowego; 40-100 (120) mm średnicy, młody półkulisty, potem wypukły i płaski; powierzchnia wilgotna nieco lepka, sucha jedwabista, z licznymi białawymi, dość regularnie rozmieszczonymi łatkami; brzeg wyraźnie prążkowany (u odmiany górskiej var. abietinum, rosnące pod świerkami nie prążkowany), długo podwinięty.
Blaszki białe, gęste, wolne; ostrza z białymi kłaczkami.
Trzon biały; 50-120 (150) x 10-20 (25) mm, równogruby, podstawa trzonu zgrubiała, do 40 mm, w postaci wydłużonej bulwki, zaokrąglonej od spodu, z widocznymi resztki osłony w postaci jednego lub kilku wałeczkowatych, delikatnych, złożonych z kłaczków pierścieni w górnej części bulwki i ponad nią (jej wygląd bywa określany mianem "wywiniętej skarpety"); młody pełny, z wiekiem pusty; pierścień błoniasty, zwisający, górna powierzchnia pierścienia gładka, nie prążkowana; resztki osłony w postaci jednego lub kilku wałeczkowatych pierścieni nad bulwką.
Miąższ biały, także bezpośrednio pod skórką kapelusza, kruchy; zapach specyficzny, mdły; smak łagodny.Kapelusz brązowożółty, brązowoszary, jasnobrązowy do ciemnobrązowego; 40-100 (120) mm średnicy, młody półkulisty, potem wypukły i płaski; powierzchnia wilgotna nieco lepka, sucha jedwabista, z licznymi białawymi, dość regularnie rozmieszczonymi łatkami; brzeg wyraźnie prążkowany (u odmiany górskiej var. abietinum, rosnące pod świerkami nie prążkowany), długo podwinięty.
Blaszki białe, gęste, wolne; ostrza z białymi kłaczkami.
Trzon biały; 50-120 (150) x 10-20 (25) mm, równogruby, podstawa trzonu zgrubiała, do 40 mm, w postaci wydłużonej bulwki, zaokrąglonej od spodu, z widocznymi resztki osłony w postaci jednego lub kilku wałeczkowatych, delikatnych, złożonych z kłaczków pierścieni w górnej części bulwki i ponad nią (jej wygląd bywa określany mianem "wywiniętej skarpety"); młody pełny, z wiekiem pusty; pierścień błoniasty, zwisający, górna powierzchnia pierścienia gładka, nie prążkowana; resztki osłony w postaci jednego lub kilku wałeczkowatych pierścieni nad bulwką.
Miąższ biały, także bezpośrednio pod skórką kapelusza, kruchy; zapach specyficzny, mdły; smak łagodny.

Pileus brown-yellow, brown-grey, light-brown to dark brown; 40-100 (120) mm in diameter, young hemispherical, later convex and plane; surface slightly viscid when moist, dry silky, with numerous whitish, rather irregularly distributed warts; margin distinctly striate (in varietas abietinum, which grows under spruce in mountains - not striated) and incurved for a long time.
Lamellae white, dense, free; edges floccose.
Stipe white; 50-120 (150) x 10-20 (25) mm, equal, base bulbous-clavate, up to 40 mm in diameter, with elongated bulbous widening, up to 40 mm, rounded at base, veil remains in the form of one or a few roll-shaped rather delicate rings in upper part or above the bulb.; young solid, with age hollow; membranous ring, pendant, upper surface of the ring smooth, not striate.
Flesh white, even immediately under cuticle of the cap, fragile; smell specific, nauseous; taste mild.

space

zarodniki

Wysyp zarodników biały. Zarodniki szerokoelipsoidalne, gładkie, nieamyloidalne, 9-12 x 7-9 µm.Wysyp zarodników biały. Zarodniki szerokoelipsoidalne, gładkie, nieamyloidalne, 9-12 x 7-9 µm.
Spore print white. Spores broadly ellipsoid, smooth, inamyloid, 9-12 x 7-9 µm.
Spore print white. Spores broadly ellipsoid, smooth, inamyloid, 9-12 x 7-9 µm.

występowanie

Jest w czekliście.[105]
Częsty. Od lata do jesieni, pojedynczo lub w grupach w lasach liściastych (często pod dębami) i iglastych (pod świerkami w górach ciemniejsza i masywniejsza odmiana muchomor jodłowy (Amanita pantherina f. abietinum) - patrz uwagi poniżej), spotykany zarówno na glebach gliniastych, jak i piaszczystych, na obojętnych i kwaśnych.Częsty. Od lata do jesieni, pojedynczo lub w grupach w lasach liściastych (często pod dębami) i iglastych (pod świerkami w górach ciemniejsza i masywniejsza odmiana muchomor jodłowy (Amanita pantherina f. abietinum) - patrz uwagi poniżej), spotykany zarówno na glebach gliniastych, jak i piaszczystych, na obojętnych i kwaśnych.
Common. Summer to autumn, solitary or gregarious in deciduous and conifer forests.
Common. Summer to autumn, solitary or gregarious in deciduous and conifer forests.

jadalne czy trujące? 🔴

Wywołuje zatrucia o gwałtownym przebiegu, ale rzadko śmiertelne, właściwości toksyczne podobne do muchomor czerwony (Amanita muscaria)Wywołuje zatrucia o gwałtownym przebiegu, ale rzadko śmiertelne, właściwości toksyczne podobne do muchomor czerwony (Amanita muscaria)
Causes rapid poisonings, toxic efects simillar to muchomor czerwony (Amanita muscaria), in rare cases intoxication could be fatal.
Causes rapid poisonings, toxic efects simillar to muchomor czerwony (Amanita muscaria), in rare cases intoxication could be fatal.
Muchomor plamisty jest grzybem silnie trującym, należy do grupy kilku częstych gatunków muchomorów o brązowym kapeluszu. Są wśród nich gatunki trujące jak i dobre grzyby jadalne.

W górskich lasach jodłowych rośnie masywniejsza i ciemnobrązowo zabarwiona odmiana tego gatunku muchomor jodłowy (Amanita pantherina f. abietinum), ma ona nieprążkowany brzeg kapelusza co utrudnia jej odróżnienie od muchomora twardawego (Amanita excelsa).Muchomor plamisty jest grzybem silnie trującym, należy do grupy kilku częstych gatunków muchomorów o brązowym kapeluszu. Są wśród nich gatunki trujące jak i dobre grzyby jadalne.

space

Szczególnie często może dochodzić do pomyłek ze smacznym, jadalnym muchomorem twardawym (Amanita excelsa), zwłaszcza że górska odmiana muchomora plamistego ma podobnie jak muchomor twardawy nieprążkowany brzeg kapelusza. Cechami które w tym wypadku wskazują na muchomora twardawego jest prążkowanie górnej powierzchni pierścienia, zapach rzodkwi i korzeniasto zaostrzony spód bulwiasto zgrubiałego trzonu z odmienną budową pochwy. Szczególnie często może dochodzić do pomyłek ze smacznym, jadalnym muchomorem twardawym (Amanita excelsa), zwłaszcza że górska odmiana muchomora plamistego ma podobnie jak muchomor twardawy nieprążkowany brzeg kapelusza. Cechami które w tym wypadku wskazują na muchomora twardawego jest prążkowanie górnej powierzchni pierścienia, zapach rzodkwi i korzeniasto zaostrzony spód bulwiasto zgrubiałego trzonu z odmienną budową pochwy.
Smacznego jadalnego muchomor czerwieniejący (Amanita rubescens) – najpewniej odróżnimy od muchomora plamistego po czerwieniejącym po uszkodzeniu miąższu i blaszkach, nieprążkowanym brzegu kapelusza i po prążkowanej górnej powierzchni pierścienia. Wygląd pochwy jest także odmienny.Smacznego jadalnego muchomor czerwieniejący (Amanita rubescens) – najpewniej odróżnimy od muchomora plamistego po czerwieniejącym po uszkodzeniu miąższu i blaszkach, nieprążkowanym brzegu kapelusza i po prążkowanej górnej powierzchni pierścienia. Wygląd pochwy jest także odmienny.
Podobnie zabarwiona brązowa forma muchomora czerwonego (Amanita muscaria) wydzielana w osobny gatunek muchomor królewski (Amanita regalis) odróżnia się żółtobrązową barwą miąższu pod skórką kapelusza i inną podstawą trzonu.Podobnie zabarwiona brązowa forma muchomora czerwonego (Amanita muscaria) wydzielana w osobny gatunek muchomor królewski (Amanita regalis) odróżnia się żółtobrązową barwą miąższu pod skórką kapelusza i inną podstawą trzonu.

In montane pine forests grows a more massive and dark-brown variety of this species muchomor jodłowy (Amanita pantherina f. abietinum) with non-striated cap margin.

space

wybrane okazy · selected collections

znalezisko 20031010.1.ar - Amanita pantherina (muchomor plamisty)
031010-1
leg. Artur Rysch #7