grzyby.pl

Grifola frondosa (Dicks.) Gray

żagwica listkowata, Hen of the woods /en/
autorzy i statusy taksonu są widoczne na szerszym ekranie 🛈
Grifola frondosa (żagwica listkowata)
26.09.2006, Puszcza Białowieska; copyright © by Marek Snowarski
Grifola frondosa (żagwica listkowata)
Grifola frondosa (żagwica listkowata)

owocnik

Grifola frondosa (żagwica listkowata)
Owocniki w formie dużych wiązkowatych, krzaczkowatych, skupień wielu łopatkowatych kapeluszy; szerokość całej wiązki 200-500 (1000) mm. Kapelusz ochrowe, szaro-brązowe do czarno-popielatych, ku podstawie jaśniejsze; o powierzchni promieniście włókienkowatej i promieniście pomarszczonej; kapelusze łopatkowate, muszlowate, liściowate, do 100 mm długości i szerokości, z bocznym trzonem; brzeg kapelusza cienki, zatokowato falisty.

Poszczególne kapelusiki wyrastają z centralnego, krótkiego, do 20 mm grubego, wielokrotnie krzaczkowato rozgałęzionego trzonu; trzon białawy, kremowy; końcowe odcinki przypłaszczone.

Pory białawe do kremowych, uciśnięte nie zmieniają barwy; drobne 0.2-0.3 (0.5) mm średnicy, (1) 2 (3) na mm, kanciaste lub zaokrąglone; brzeg postrzępiony. Rurki jednowarstwowe, krótkie, 2-3 (5) mm długości, daleko zbiegają po trzonku.

Miąższ białawy, konsystencji włóknistej, skórzasto-mięsistej; w kapeluszu 3-5 mm grubości; zapach świeżych owocników przyjemny, grzybowy, aromatyczny, swoisty, przy wysychaniu nieprzyjemny (starego sera, myszy), utrzymuje się po wysuszeniu; smak łagodny u młodych owocników, u starych cierpkawy i ostry.Owocniki w formie dużych wiązkowatych, krzaczkowatych, skupień wielu łopatkowatych kapeluszy; szerokość całej wiązki 200-500 (1000) mm. Kapelusz ochrowe, szaro-brązowe do czarno-popielatych, ku podstawie jaśniejsze; o powierzchni promieniście włókienkowatej i promieniście pomarszczonej; kapelusze łopatkowate, muszlowate, liściowate, do 100 mm długości i szerokości, z bocznym trzonem; brzeg kapelusza cienki, zatokowato falisty.

space

Pory białawe do kremowych, uciśnięte nie zmieniają barwy; drobne 0.2-0.3 (0.5) mm średnicy, (1) 2 (3) na mm, kanciaste lub zaokrąglone; brzeg postrzępiony. Rurki jednowarstwowe, krótkie, 2-3 (5) mm długości, daleko zbiegają po trzonku.

space

Sporocarps in the form of large caespitose, coralloid, clustered spatulate pilei; the whole group 200-500 (1000) mm broad. Pileus ochre, grey-brown to black-grey, towards the base lighter-coloured; with surface radially fibrillose and radially wrinkled; pilei spatulate, cochate, fan-like, up to 100 mm long and broad, with a lateral stipe; margin of the pileus thin, strongly undulating.

Individual pilei grow out of a central, short, up to 20 mm thick, multiple branched stipe; stipe whitish, cream-coloured; endings compressed.

Pores whitish to cream-coloured, bruised do not change the colour; fine 0.2-0.3 (0.5) mm in diameter, (1) 2 (3) per mm, polygonal or round; margin torn. Tubes single-layered, short, 2-3 (5) mm long, decurrent far onto the stipe.

Flesh off-white, consistency fibrous, leathery-succulent; in pileus 3-5 mm thick; odour of fresh sporocarps pleasant, fungoid, aromatic, peculiar, on drying nasty ( of old cheese, mice), lingering after drying; taste mild in young sporocarps, in mature tartish and hot.

Sporocarps in the form of large caespitose, coralloid, clustered spatulate pilei; the whole group 200-500 (1000) mm broad. Pileus ochre, grey-brown to black-grey, towards the base lighter-coloured; with surface radially fibrillose and radially wrinkled; pilei spatulate, cochate, fan-like, up to 100 mm long and broad, with a lateral stipe; margin of the pileus thin, strongly undulating.

space

Pores whitish to cream-coloured, bruised do not change the colour; fine 0.2-0.3 (0.5) mm in diameter, (1) 2 (3) per mm, polygonal or round; margin torn. Tubes single-layered, short, 2-3 (5) mm long, decurrent far onto the stipe.

space

zarodniki

Wysyp zarodników biały. Zarodniki szeroko elipsoidalne, nieco przypłaszczone, gładkie, hialinowe, z jedną kroplą, rzadziej z 2-3, 5-6 × 3.5-4.5 µm.Wysyp zarodników biały. Zarodniki szeroko elipsoidalne, nieco przypłaszczone, gładkie, hialinowe, z jedną kroplą, rzadziej z 2-3, 5-6 × 3.5-4.5 µm.
Spore print white. Spores broadly ellipsoid, slightly flattened, smooth, hyaline, with one, rarely 2-3 drops, 5-6 × 3.5-4.5 µm.
Spore print white. Spores broadly ellipsoid, slightly flattened, smooth, hyaline, with one, rarely 2-3 drops, 5-6 × 3.5-4.5 µm.

występowanie

Jest w czekliście.[105]
Gatunek podlega ochronie częściowej (poz. II.44 i III.2 wg aktualnego rozporządzenia). Do ustawowej ochrony został włączony w 1983 roku. Do 2014r. znajdował się pod ochroną ścisłą; za zezwoleniem może być pozyskiwany przez ręczny zbiór owocników.
Grifola frondosa (żagwica listkowata)
Bardzo rzadka. Owocniki jednoroczne wyrastają latem i jesienią, przez szereg kolejnych lat na danym stanowisku, u podstawy pnia żywych i martwych drzew liściastych, pniaków i na korzeniach, zwłaszcza dębów i grabów, rzadziej kasztana jadalnego.Bardzo rzadka. Owocniki jednoroczne wyrastają latem i jesienią, przez szereg kolejnych lat na danym stanowisku, u podstawy pnia żywych i martwych drzew liściastych, pniaków i na korzeniach, zwłaszcza dębów i grabów, rzadziej kasztana jadalnego.
Very rare. Sporocarps annual, summer-fall, in the same place for many ears, at the base and close to live or dead hardwoods, preferably oak, hornbean, not often at Castanea sativa.
Very rare. Sporocarps annual, summer-fall, in the same place for many ears, at the base and close to live or dead hardwoods, preferably oak, hornbean, not often at Castanea sativa.
Statusy czerwonej listy. [125]: V–narażony na wymarcie

jadalne czy trujące? 🟢

W Polsce podlega ochronie częściowej. Dopuszczony jest (za odpowiednim zezwoleniem) "ręczny zbiór owocników". Młode okazy jadalne ale bez wartości kulinarnej z uwagi na gorzkawy smak, z wiekiem stają się łykowate.[134] W Polsce podlega ochronie częściowej. Dopuszczony jest (za odpowiednim zezwoleniem) "ręczny zbiór owocników". Młode okazy jadalne ale bez wartości kulinarnej z uwagi na gorzkawy smak, z wiekiem stają się łykowate.[134]

znaczenie gospodarcze

Podobne bardzo duże kępy owocników tworzy wachlarzowiec olbrzymi (Meripilus giganteus), wyrasta zwłaszcza na bukach, jego pory i powierzchnia kapelusza przy ucisku czernieją, kapelusze są większe, koncentrycznie strefowane, żółtoochrowe do kasztanowobrązowych, bez trzonu lub z krótkim; pory bardzo drobne, na granicy dostrzegalności gołym okiem.Podobne bardzo duże kępy owocników tworzy wachlarzowiec olbrzymi (Meripilus giganteus), wyrasta zwłaszcza na bukach, jego pory i powierzchnia kapelusza przy ucisku czernieją, kapelusze są większe, koncentrycznie strefowane, żółtoochrowe do kasztanowobrązowych, bez trzonu lub z krótkim; pory bardzo drobne, na granicy dostrzegalności gołym okiem.

wachlarzowiec olbrzymi (Meripilus giganteus) develops similar very large clusters of sporocarps, grows particularly on beech trees, its tubes and surface of the cap bruise black, pilei are larger, concentrically zoned, yellow-ochraceous to chestnut-brown, with a short stalk or none.

space

Na jodłach wyrasta jodłownica górska (Bondarzewia mesenterica), ma większe pory i palący w smaku miąższ.Na jodłach wyrasta jodłownica górska (Bondarzewia mesenterica), ma większe pory i palący w smaku miąższ.

jodłownica górska (Bondarzewia mesenterica) has bigger pores and hot taste flesh.

space

Podobnie zbudowana żagiew wielogłowa (Polyporus umbellatus) ma o wiele liczniejsze i mniejsze kapelusiki, z centralnie osadzonym trzonem.Podobnie zbudowana żagiew wielogłowa (Polyporus umbellatus) ma o wiele liczniejsze i mniejsze kapelusiki, z centralnie osadzonym trzonem.

Similarly looking żagiew wielogłowa (Polyporus umbellatus) has much more numerous and smaller pilei, and a central stipe.

space

wybrane okazy · selected collections

znalezisko 20060926.28.06 - Grifola frondosa (żagwica listkowata); Puszcza Białowieska
060926-28
/Puszcza Białowieska/ #12
znalezisko 20060921.4.06 - Grifola frondosa (żagwica listkowata); Puszcza Białowieska
060921-4
/Puszcza Białowieska/ #4
znalezisko 20091018.1.09 - Grifola frondosa (żagwica listkowata); Wrocław, Las Strachociński
091018-1
leg. Tomasz Pachlewski, det. Marek Snowarski
/Wrocław, Las Strachociński/ #4