Boletus pinophilus (borowik sosnowy)

opis

cechy diagnostyczne w kluczu:

⇑ kl 25 "kapelusz ciemno czerwonobrązowy" w "Boletus (borowik)"

Owocnik masywny i zwarty. Kapelusz ciemnoczerwonobrązowy do ciemnokasztanowobrązowego; 50-300 mm średnicy, półkulisty, z wiekiem poduchowaty; powierzchnia matowa, pomarszczona, garbkowata; u młodych egzemplarzy z nalotem.

space

Trzon czerwonawy do jasnobrązowego, ze średnio wyraźną siateczką w górze białawą, zwykle sięgającą podstawy, gdzie jest bardziej brązowawa; krępy, 70-150 x 30-100 mm.

space

zarodniki

Wysyp zarodników ciemnooliwkowy. Zarodniki cylindryczno-elipsoidalne, gładkie, z kroplami; 15.5-20 x 4.5-5.5 µm.

Spore print dark olive. Spores cylindric-ellipsoid, smooth, with drops; 15.5-20 x 4.5-5.5 µm.

występowanie

jest w czekliście ^[105]

Niezbyt częsty. Owocniki wyrastają od maja do jesieni, pojedynczo lub w grupach po kilka w lasach sosnowych, przeważnie na piaskach, z Deschampsia flexuosa i Cladonia, w lasach mieszanych , pod sosnami, rzadko ale znajdowane są też w liściastych.

Not common. Spring-fall, solitary or few together in coniferous forests on sandy soils, more rarely under hardwoods.

jadalne czy trujące? 🟢! 🛒

dopuszczony do obrotu 🛒

ważne! dla grzybiarzy

Jadalny. Ceniony tak samo jak borowik szlachetny (Boletus edulis).

Edible and choice.

uwagi

Gatunek ten należy do kręgu borowika szlachetnego (Boletus edulis) i trudno jest rozdzielić te gatunki, gdy mamy do czynienia z formami o przejściowym ubarwieniu lub wyrastającymi w nietypowym dla nich siedlisku. Podobny ciemno zabarwiony borowik ciemnobrązowy (Boletus aereus) ma kapelusz ciemnobrązowy bez czerwonych odcieni i ciemniejszy, brązowo zabarwiony trzon.

Similar colour has borowik ciemnobrązowy (Boletus aereus) but it has darker brown colour, without red tints and has darker brown stipe. This specie belong to borowik szlachetny (Boletus edulis) circle and it is often difficult to separate species in this group.

nomenklatura, etymologia ℹ️ ⇈

poznanie znaczenia i pochodzenia nazwy ułatwia jej zapamiętanie

Boletus pinophilus Pilat & Dermek [🔉 bō·lē·tus *] • Boletus edulis ssp. pinicola (Vitt.) Konr. & Moubl. [🔉 bō·lē·tus * sub·spe·ci·ēs *] · Boletus pinicola (Vitt.) Venturi [🔉 bō·lē·tus *] • (pl) borowik sosnowy · prawdziwek sosnowy

bōlētus, -i (lat., subst., m) — nazwa najsmaczniejszego grzyba u Rzymian; nie jest jasne o jaki gatunek chodziło, prawdopodobnie był to muchomor cesarski (Amanita caesarea)

literatura · references

specyfikacja literatury jest widoczna na szerszym ekranie 🛈

publikacje w bazie Projektu Bibliografii Grzybów Wielkoowocnikowych Polski (z adnotowanym wykazem taksonów):
Adamczyk (2011)^[1272], Brzeg & Lisiewska (2020)^[1331], Bujakiewicz & Lisiewska (1983)^[2652], Domański Z. (1997)^[2719], Domański Z. (1999)^[2722], Fiedorowicz (2009)^[1441], Flisińska (2004)^[1452] (as: Boletus pinicola), Friedrich (2006)^[1457], Gierczyk et al. (2018)^[1503], Grzesiak et al. (2017)^[1533], Grzesiak et al. (2017)^[1528], Halama & Romański (2010)^[1565], Hoffeins et al. (2017)^[1589], Kałucka (2009)^[1626], Karasiński et al. (2015)^[1643], Kozłowska et al. (2015)^[1704], Kozłowska et al. (2019)^[1706], Krupa & Krupa (2000)^[1724], Kudławiec et al. (2025)^[4171] (as Boletus pinophilus), Kujawa et al. (2023)^[3757], Ławrynowicz (1993)^[3798], Ławrynowicz (1998)^[2996], Ławrynowicz (2000)^[1858] (as: B. pinicola), Ławrynowicz (2001)^[1859], Ławrynowicz & Szkodzik (1998)^[3000], Ławrynowicz & Szkodzik (2002)^[1872] (ass: B. pinicola), Ławrynowicz et al. (2009)^[1868], Ławrynowicz i in. (2004)^[1866] (as: B. pinicola), Łuszczyński (2000c)^[1885], Łuszczyński (2001)^[1886], Łuszczyński (2002)^[1888], Łuszczyński (2004)^[1890], Łuszczyński (2007)^[1896], Łuszczyński (2008)^[1898], Narkiewicz (2011)^[1997], Skirgiełło (1939)^[3191] (as Boletus edulis ssp. pinicola), Skirgiełło (1960)^[1052], Szczepkowski et al. (2008)^[2347], Wilga (1998)^[3344], Wilga (2000)^[2432] (as: B. pinicola), Wilga (2002)^[2437] (as: B. pinicola), Wilga (2004)^[2440] (as: B. pinicola), Wilga (2004)^[2441] (as: B. pinicola), Wilga (2004)^[2444] (as: B. pinicola), Wilga (2008)^[2456], Wilga (2016)^[3812], Wilga & Ciechanowski (2007)^[2470], Wilga & Wantoch-Rekowski (2019)^[2488], Wilga & Wantoch-Rekowski (2025)^[4070], Wilga et al. (1998)^[3346], Wojewoda (2003)^[1146], Woźniak (2007)^[2546] (as: Boletus edulis var. pinicola)

w rejestrze grzybów chronionych i zagrożonych GRej

zapisy w GRej wg stanu na 26.03.2026 18:11 1 znaleziska Boletus pinophilus (borowik sosnowy) na terenie Polski

ID na żółtym tle, to oznaczenie zweryfikowane przez kustosza GRej, pozostałe oczekują na weryfikację ze statusem przyjęty [tj. wpis poprawny pod względem formalnym].

Poniżej są pokazane fotografie załączone do wpisu GRej. Po kliknięciu na ID wpisu, w rekordzie GRej czasem mogą być pokazane fotografie z wątku bio-forum.pl związanego z tym wpisem; w tym wypadku bez 100% pewności, czy dotyczą one wpisu. Aby upewnić się które odnoszą się do wpisu, należy zajrzeć do wątku.

DD95 307426 320351 EC25 335617

ID 307 426 oznaczenie: Boletus pinophilus; lokalizacja: Pawlikowice, 2 km na północny zachód od wsi, pow. pabianicki, woj. łódzkie, DD95; data zbioru: 14 paź 2017; sielisko, podłoże, sposób wzrostu: las mieszany, jodła, dąb, sosna., z ziemi, 1 owocnik; leg. det. Beata Łyszkowska; eksykat: tak, wyślę do BG; uwagi: fot.956116 [notatka: [bf:955200]] [fotografie: tak]; związane wątki bio-forum.pl: 955200 ;

ID 320 351 oznaczenie: Boletus pinophilus; lokalizacja: Pawlikowice, 2 km na północny zachód od wsi, pow. pabianicki, woj. łódzkie, DD95; data zbioru: 14 paź 2018; sielisko, podłoże, sposób wzrostu: las mieszany, jodła, dąb, sosna., z ziemi, 2 owocniki obok siebie; leg. det. Beata Łyszkowska; eksykat: tak, wyślę do BG; uwagi: fot.1039567 [notatka: nie] [fotografie: tak];

ID 335 617 oznaczenie: Boletus pinophilus; lokalizacja: ok.1km na N od Osówca Szlacheckiego,gm.Przasnysz, pow. przasnyski, woj. mazowieckie, EC25; data zbioru: 13 wrz 2020; sielisko, podłoże, sposób wzrostu: monokultura sosnowa, ziemia, dwa owocniki; leg. det. Romuald Tomaszewski; eksykat: tak,zostanie przesłany do kustosza bazy; uwagi: fot.1169019 fot.1169020 fot.1169021 [notatka: nie] [fotografie: tak];