grzyby.pl

Tricholoma scalpturatum (Fr.) Quél.

gąska żółknąca, gąska srebrzystoszara
Tricholoma argyraceum (Bull.) Gill. auct. pl. · Tricholoma argyraceum ssp. chrysites (Jungh.) Sacc.
autorzy i statusy taksonu są widoczne na szerszym ekranie 🛈

owocnik

Kapelusz zmiennej barwy od jasnoszerej do grafitowoszarej, czasem także z szarobrązowymi tonami, z promieniście ułożonymi drobne włókienkami lub łuseczkami, mogą być ułożone one mniej lub bardziej wyraźnie koncentrycznie; z wiekiem powoli żółknący poczynając od brzegu; powierzchnia kapelusza sucha; 25-60 (80) mm średnicy; początkowo półkulisto-dzwonkowaty, potem wypukły, w końcu rozpostarty, z płaskim garbkiem; brzeg długo podwinięty, czasem z szarawymi resztkami włóknistej osłony.

Blaszki białe do białawo-szarych, powoli żółknące z wiekiem (ale ta cecha może nie występować); szerokie, o ostrzu pofalowanym lub karbowanym, średnio gęste.

Trzon białawy, szary, powierzchnia jedwabiście lśniąca, podłużnie szarawo włókienkowata, może żółknąć; czasem widoczne włókniste resztki osłony częściowej; 30-60 × 5-10 mm, krępy, równogruby, u niektórych egzemplarzy z wiekiem podstawa bywa rozszerzona; pełny.

Miąższ biały, z tendencja do żółknięcia u starych egzemplarzy; zapach i smak silne, wyraźne mączne, smak łagodny.Kapelusz zmiennej barwy od jasnoszerej do grafitowoszarej, czasem także z szarobrązowymi tonami, z promieniście ułożonymi drobne włókienkami lub łuseczkami, mogą być ułożone one mniej lub bardziej wyraźnie koncentrycznie; z wiekiem powoli żółknący poczynając od brzegu; powierzchnia kapelusza sucha; 25-60 (80) mm średnicy; początkowo półkulisto-dzwonkowaty, potem wypukły, w końcu rozpostarty, z płaskim garbkiem; brzeg długo podwinięty, czasem z szarawymi resztkami włóknistej osłony.

space

Trzon białawy, szary, powierzchnia jedwabiście lśniąca, podłużnie szarawo włókienkowata, może żółknąć; czasem widoczne włókniste resztki osłony częściowej; 30-60 × 5-10 mm, krępy, równogruby, u niektórych egzemplarzy z wiekiem podstawa bywa rozszerzona; pełny.

space

Pileus when young grey-brown, sometimes with a lilac tint, later gradually lighter-coloured, to creamy-beige and cracked into minute fibrous scales of dark brown colour and sometimes with a red tinge; with age slowly yellowing starting from the margin; dry; 25-60 (80) mm in diameter; convex, with age plane, with a flat umbo; margin incurved for a long time, sometimes with remnants of a fibrous veil.
Lamellae white to off-white-gray, yellowing with age; broad, with uneven wavy or crenate edges.
Stipe whitish, gray, surface silky gloss, longitudinally fibrillose, may grow yellow; sometimes visible fibrous veil remains; 30-60 × 5-10 mm, equal, base sometimes wider; solid.
Flesh white, thin in the pileus; smell distinct farinaceous; taste mild, farinaceous.

space

zarodniki

Wysyp zarodników biały. Zarodniki elipsoidalne, gładkie, z kroplami, 4.5-6 × 3-4 µm.Wysyp zarodników biały. Zarodniki elipsoidalne, gładkie, z kroplami, 4.5-6 × 3-4 µm.
Spore print white. Spores ellipsoid, smooth, hyaline, with drops, 4.5-6 × 3-4 µm.
Spore print white. Spores ellipsoid, smooth, hyaline, with drops, 4.5-6 × 3-4 µm.

występowanie

Jest w czekliście.[105]
Częsta. Pojedynczo i w grupach, pod drzewami liściastymi, w różnych lasach, parkach, zaroślach, na poboczach dróg; maj-listopad.Częsta. Pojedynczo i w grupach, pod drzewami liściastymi, w różnych lasach, parkach, zaroślach, na poboczach dróg; maj-listopad.
Widespread. Solitary or gregarious, summer-fall, in hardwood and coniferous forests, in parks, shrubs and on roadsides.
Widespread. Solitary or gregarious, summer-fall, in hardwood and coniferous forests, in parks, shrubs and on roadsides.

jadalne czy trujące? 🟢

Przebarwianie się owocnika następuje (jeśli wogóle) u gąsek bardzo powoli - z wiekiem lub w razie uszkodzeń w przeciągu wielu godzin od zbioru, może być to żółknięcie (jak w przypadku tego gatunku) lub czerwienienie.
Czasami wyróżnia się jako osobny gatunek Tricholoma argyraceum - nie żółknie, ma delikatniejsze owocniki, kapelusz srebrzystobiały o powierzchni z przylegającymi włókienkami i co najwyżej słabo łuseczkowatej.Przebarwianie się owocnika następuje (jeśli wogóle) u gąsek bardzo powoli - z wiekiem lub w razie uszkodzeń w przeciągu wielu godzin od zbioru, może być to żółknięcie (jak w przypadku tego gatunku) lub czerwienienie.
Czasami wyróżnia się jako osobny gatunek Tricholoma argyraceum - nie żółknie, ma delikatniejsze owocniki, kapelusz srebrzystobiały o powierzchni z przylegającymi włókienkami i co najwyżej słabo łuseczkowatej.
Podobna gąska tygrysia (Tricholoma pardinum) rośnie w tych samych siedliskach, z grubymi dużymi łuskami na kapeluszu, trzon krępy, maczugowaty, silny mączny smak i zapach, zarodniki większe i strzępki ze sprzączkami.Podobna gąska tygrysia (Tricholoma pardinum) rośnie w tych samych siedliskach, z grubymi dużymi łuskami na kapeluszu, trzon krępy, maczugowaty, silny mączny smak i zapach, zarodniki większe i strzępki ze sprzączkami.

In Tricholoma sporocarp discolours very slowly (if at all) - with age or on injury after many hours since the pick, it may either turn yellow (as is the case with this species) or red.
Sometimes Tricholoma argyraceum is distinguished as a separate species - it is not yellowing, has more delicate fruitbodies, the cap is silver-white and its surface with adpressed fibrils and sporadically slightly fibrillose-scaly.
Similar gray Tricholoma gąska tygrysia (Tricholoma pardinum) grows in the same habitats, has thick large scales on the cap, a squatty, clavate stipe, distinctly farinaceous taste and odour, spores are larger, septa with clamps.

space