grzyby.pl

Tricholoma saponaceum (Fr.) P. Kumm.

gąska mydlana
autorzy i statusy taksonu są widoczne na szerszym ekranie 🛈
Tricholoma saponaceum (gąska mydlana)
w lesie świerkowym, w mchu, w grupach po kilka egzemplarzy; 31.07.1998, Kaszuby; copyright © by Marek Snowarski
Tricholoma saponaceum (gąska mydlana)
ta sama lokalizacja
Tricholoma saponaceum (gąska mydlana)
ta sama lokalizacja
Tricholoma saponaceum (gąska mydlana)
w dębinie, w trawie

owocnik

Gatunek o bardzo zmiennym wyglądzie, cechami charakterystycznymi jest mydlany zapach i czerwienienie uszkodzonego miąższu po kilkunastu minutach do kilku godzin, blaszki mogą być białawe do żółtawo-zielonkawych.
Kapelusz zmiennej barwy, oliwkowy, szarobrązowy, szarozielony, żółtobrązowy, czarniawy; 40-80 (100) mm średnicy, wypukły z podwiniętym brzegiem, dojrzały rozpostarty z nieregularnie pofałdowanym brzegiem; powierzchnia gdy wilgotna nieco lepka i słabo błyszcząca, poza tym sucha matowa; w czasie suchej pogody skórka może być popękana; miąższ w kapeluszu dość cienki.

Blaszki barwy od kremowej do zielonożółtawej, często poplamione rdzawobrunatno; rzadkie, grube; wykrojone lub zatokowato wycięte.

Trzon kremowy z wzdłużnymi szarobrązowymi włókienkami, barwy kapelusza ale jaśniejszy; miejsca uciśnięte powoli brązowieją, uszkodzone miejsca czasami przybierają barwę bladoróżową, zwłaszcza w podstawie trzonu; 45-80 (100) x 15-30 mm, równogruby, ale też i nieregularny, powyginany; powierzchnia gładka lub z czarniawymi, drobnymi łuseczkami.

Miąższ białawy, czasem nabiegły czerwonawo. Zapach nieprzyjemny, stęchły zapach surowego mydła (szarego mydła, ługu). Smak łagodny do gorzkawego lub lekko słodkawego. Wszystkie części owocnika, w szczególności podstawa trzonu, po uszkodzeniu, w przeciągu kilkunastu minutach, mogą przebarwiać się blado czerwono, różowawo.Kapelusz zmiennej barwy, oliwkowy, szarobrązowy, szarozielony, żółtobrązowy, czarniawy; 40-80 (100) mm średnicy, wypukły z podwiniętym brzegiem, dojrzały rozpostarty z nieregularnie pofałdowanym brzegiem; powierzchnia gdy wilgotna nieco lepka i słabo błyszcząca, poza tym sucha matowa; w czasie suchej pogody skórka może być popękana; miąższ w kapeluszu dość cienki.

space

Trzon kremowy z wzdłużnymi szarobrązowymi włókienkami, barwy kapelusza ale jaśniejszy; miejsca uciśnięte powoli brązowieją, uszkodzone miejsca czasami przybierają barwę bladoróżową, zwłaszcza w podstawie trzonu; 45-80 (100) x 15-30 mm, równogruby, ale też i nieregularny, powyginany; powierzchnia gładka lub z czarniawymi, drobnymi łuseczkami.

space

zarodniki

Wysyp zarodników biały. Zarodniki szerokoelipsoidalne, gładkie, nieamyloidalne, 5-6 x 3.5-4 µm.Wysyp zarodników biały. Zarodniki szerokoelipsoidalne, gładkie, nieamyloidalne, 5-6 x 3.5-4 µm.

występowanie

Jest w czekliście.[105]
Częsta. W lasach iglastych i liściastych. Owocniki wyrastają gromadnie od września do listopada.Częsta. W lasach iglastych i liściastych. Owocniki wyrastają gromadnie od września do listopada.
Common. Summer-fall, usually gregarious in coniferous and deciduous forests on different types of soil.
Common. Summer-fall, usually gregarious in coniferous and deciduous forests on different types of soil.

jadalne czy trujące? 🔴

Niejadalna. Słabo trująca. Wywołuje zaburzenia żołądkowo-jelitowe.[134]Niejadalna. Słabo trująca. Wywołuje zaburzenia żołądkowo-jelitowe.[134]
Inedible, slightly poisonous.
Inedible, slightly poisonous.
Bardzo zmienny gatunek. Dobrą cechą wyróżniająca jest czerwienienie miąższu (czasem po dłuższym czasie). Charakterystyczny zapach nie zawsze jest wyraźnie wyczuwalny.

Gąska czerwieniejąca (Tricholoma orirubens) tworzy owocniki podobne kształtem i barwą. Miąższ ma wyraźny mączny zapach. Blaszki za młodu białawe, po dojrzeniu są różowawe.

Czeklista[105] podaje odmianę var. cnista (Fr.) J. Lange "odm. białogłowa".Bardzo zmienny gatunek. Dobrą cechą wyróżniająca jest czerwienienie miąższu (czasem po dłuższym czasie). Charakterystyczny zapach nie zawsze jest wyraźnie wyczuwalny.

space

Czeklista[105] podaje odmianę var. cnista (Fr.) J. Lange "odm. białogłowa".