grzyby.pl

Geastrum quadrifidum Pers.

gwiazdosz czteropromienny
Geastrum coronatum (Scop.) J. Schröt. · Geastrum minus (Pers.) G. Cunn.
autorzy i statusy taksonu są widoczne na szerszym ekranie 🛈
Geastrum Geastrum Geastrum GeastrumGeastrumgwiazdosz długoszyjkowy (Geastrum pectinatum)Geastrum pseudolimbatus
Thaxterogaster purpurascens (zasłonak purpurowiejący)
GREJ: ID195910 (© autora fot.); copyright © by GREJ
Geastrum quadrifidum (gwiazdosz czteropromienny)
Thaxterogaster purpurascens (zasłonak purpurowiejący)
GREJ: ID120505 (© autora fot.)
Thaxterogaster purpurascens (zasłonak purpurowiejący)
GREJ: ID75399 (© autora fot.)
Thaxterogaster purpurascens (zasłonak purpurowiejący)
GREJ: ID81494 (© autora fot.)
Thaxterogaster purpurascens (zasłonak purpurowiejący)
GREJ: ID149882 (© autora fot.)
Thaxterogaster purpurascens (zasłonak purpurowiejący)
GREJ: ID181970 (© autora fot.)

owocnik

Thaxterogaster purpurascens (zasłonak purpurowiejący)
GREJ: ID153038 (© autora fot.)
Owocnik początkowo zamknięty, kulisty, 10-20 (30) mm średnicy, o powierzchni pokrytej cienką warstwą grzybni, jasnobrązowy.

Osłona zewnętrzna (egzoperydium) pęka daleko, zwykle na 4 płaty (rzadziej na 5-6), płaty rozchylają się gwiaździście, kontynuując ten ruch unoszą endoperydium na sztywnych nóżkach; w czasie rozchylania następuje oddzielenie zewnętrznej, grzybniowej, warstwy osłony zewnętrznej, zwykle zostaje ona pod owocnikiem, tworząc poprzerastaną z podłożem miseczką stykającą się z ramionami gwiazdy na szczytach płatów; grzybnia wyściełająca miseczkę jest biaława, bez połysku; zewnętrzna strona ramion jest gładka lub nieregularnie pomarszczona, biaława, wyschnięta ochrowobrązowa; wewnętrzna powierzchnia osłony zewnętrznej jest szaro-popielata.

Osłona wewnętrzna (endoperydium) kulistawe lub wydłużone, odwrotnie jajowate, 3.5-15 mm szerokości, ciemno-szarobrązowe; o powierzchni pokrytej drobnymi kryształkami; młoda szara, liliowo-brązowa, z wiekiem ochrowa, brązowawa.

Apofiza zwykle obecna. Szyjka krótka, do 2 mm długości.

Ujście zarodników (perystom) niskie lub wyciągnięte, włókniste, talerzyk wyraźny, ostro odcinający się, ograniczony wałeczkiem.

Kolumella słupkowata, brązowoszara, sięga do połowy wysokości endoperydium. Gleba ciemnobrązowa.Owocnik początkowo zamknięty, kulisty, 10-20 (30) mm średnicy, o powierzchni pokrytej cienką warstwą grzybni, jasnobrązowy.

space

Osłona wewnętrzna (endoperydium) kulistawe lub wydłużone, odwrotnie jajowate, 3.5-15 mm szerokości, ciemno-szarobrązowe; o powierzchni pokrytej drobnymi kryształkami; młoda szara, liliowo-brązowa, z wiekiem ochrowa, brązowawa.

space

Ujście zarodników (perystom) niskie lub wyciągnięte, włókniste, talerzyk wyraźny, ostro odcinający się, ograniczony wałeczkiem.

space

zarodniki

Zarodniki kuliste, wyraźnie brodawkowane (do 12 brodawek na obwodzie), 4.5-6 µm średnicy.

Włośnia o strzępkach do 7.5 µm szerokości.Zarodniki kuliste, wyraźnie brodawkowane (do 12 brodawek na obwodzie), 4.5-6 µm średnicy.

space

występowanie

Jest w czekliście.[105]
Gatunek podlega ochronie częściowej (poz. II.25 wg aktualnego rozporządzenia). Nie mają do niego zastosowania wyłączenia spod ochrony uzasadnione względami godpodarki rolnej, leśnej lub rybackiej (§7.1). Do ustawowej ochrony został włączony w 2004 roku.
Thaxterogaster purpurascens (zasłonak purpurowiejący)
GREJ: ID75399 (© autora fot.)
Stosunkow częsty. Owocniki pojawiają się pojedynczo lub w grupach, zwykle w lasach iglastych, na wapiennym podłożu, rzadziej w lasach liściastych, w zaroślach.Stosunkow częsty. Owocniki pojawiają się pojedynczo lub w grupach, zwykle w lasach iglastych, na wapiennym podłożu, rzadziej w lasach liściastych, w zaroślach.
Statusy czerwonej listy. [125]: R–rzadki - potencjalnie zagrożony wymarciem

uwagi

Do pewnego stopnia podobny gwiazdosz wzniesiony (Geastrum fornicatum) ma znacznie większe owocniki, o grubszej miseczce, a ujście zarodników jest bez wyraźnego talerzyka. Gatunek zmiennny, wyróżniana jest forma paskowa (var. sabulosum) o jeszcze mniejszych owocnikach (10-15 mm średnicy), 5-6 ramionach, wydłużonym endoperydium i niewyraźnym talerzykiem.Do pewnego stopnia podobny gwiazdosz wzniesiony (Geastrum fornicatum) ma znacznie większe owocniki, o grubszej miseczce, a ujście zarodników jest bez wyraźnego talerzyka. Gatunek zmiennny, wyróżniana jest forma paskowa (var. sabulosum) o jeszcze mniejszych owocnikach (10-15 mm średnicy), 5-6 ramionach, wydłużonym endoperydium i niewyraźnym talerzykiem.