grzyby.pl

Calonarius elegantior (Fr.) Niskanen et Liimat.

zasłonak słomkowożółty
Cortinarius elegantior (Fr.) Fr. [główna w czekliście] [🔉 kor·tī·na·ri·us *] · Cortinarius fulmineus sensu Rea (1922) [🔉 kor·tī·na·ri·us *] · Cortinarius quercus-ilicis (Chevassut & Rob. Henry) Melot [as 'quercilicis'] [🔉 kor·tī·na·ri·us *] · Cortinarius turbinatus sensu Cooke [🔉 kor·tī·na·ri·us *] · Myxacium elegantius (Fr.) P. Kumm. · Phlegmacium elegantius (Fr.) Wünsche
autorzy i statusy taksonu są widoczne na szerszym ekranie 🛈
Calonarius elegantior (zasłonak słomkowożółty)
pokrój; 07.10.2005, Słowacja, Strazovske vrchy, Pruzina-Priedhorie, udolie Strazovskeho potoka, NPR Strazov, sedlo Samostrel; copyright © by Marek Snowarski
Calonarius elegantior (zasłonak słomkowożółty)
pokrój
Calonarius elegantior (zasłonak słomkowożółty)
powierzchnia kapelusza
Calonarius elegantior (zasłonak słomkowożółty)
trzon i blaszki

cechy makroskopowe

Kapelusz duży, 40-120 (150) mm, początkowo półkulisty, z wiekiem wypukły do płaskiego lub zapadniętego w centrum; jednolicie gliniastożółty, pomarańczowożółty, złotożółty, z oliwkowym odcieniem, z ciemniejszymi brązowymi włókienkami, generalnie barwy nieco zgaszone i chłodne; powierzchnia wilgotna lepka, sucha jedwabista, gładka lub nieco przylegająco włókienkowata, czasem z przylegającymi resztkami osłony; brzeg długo podwinięty, równy, początkowo połączony z krawędzią bulwy włóknistą osłoną barwy białawej lub blado ochrowej.

Blaszki początkowo żółte: słomkowożółte, woskowożółte do siarkowożółtych, z wiekiem oliwkowobrązowe i brązowe; gęste, szerokie; 70-92 dochodzi do trzonu, I= 3-5; przy trzonie wykrojone do krótko zbiegających; ostrze słabo ząbkowane.

Trzon żółtawy, brązowawy, u podstawy czerwonobrązowawy; powierzchnia początkowo z obfitymi resztkami żółtej osłony; 50-100 × 15-25 mm, cylindryczny, podstawa grubo bulwiasta (do 50mm), ostro odgraniczona.

Miąższ białawy, żółtawy, czasem w podstawie trzonu czerwonawy, łososioworóżowy, u starych egzemplarzy w podstawie trzonu fioletowobrązowy [49]; smak łagodny; bez wyraźnego zapachu.

W reakcji z zasadami miąższ barwi się różowo, szczególnie silnie, winnoczerwono, w podstawie trzonu, powierzchnia kapelusza czerwono-brązowo.Kapelusz duży, 40-120 (150) mm, początkowo półkulisty, z wiekiem wypukły do płaskiego lub zapadniętego w centrum; jednolicie gliniastożółty, pomarańczowożółty, złotożółty, z oliwkowym odcieniem, z ciemniejszymi brązowymi włókienkami, generalnie barwy nieco zgaszone i chłodne; powierzchnia wilgotna lepka, sucha jedwabista, gładka lub nieco przylegająco włókienkowata, czasem z przylegającymi resztkami osłony; brzeg długo podwinięty, równy, początkowo połączony z krawędzią bulwy włóknistą osłoną barwy białawej lub blado ochrowej.

space

Trzon żółtawy, brązowawy, u podstawy czerwonobrązowawy; powierzchnia początkowo z obfitymi resztkami żółtej osłony; 50-100 × 15-25 mm, cylindryczny, podstawa grubo bulwiasta (do 50mm), ostro odgraniczona.

space

W reakcji z zasadami miąższ barwi się różowo, szczególnie silnie, winnoczerwono, w podstawie trzonu, powierzchnia kapelusza czerwono-brązowo.

cechy mikroskopowe

Zarodniki cytrynowate, grubo brodawkowane, ochrowobrązowe, duże, 11.5-15.2 × 6.5-9 µm, Q= 1.4-1.9 [26V], 12.5-14.5 × 7.5-9 [61].

Podstawki maczugowate, z 4 sterygmami i sprzążką, 33-42 × 9.5-14 µm.

Ostrze blaszki sterylne. Brzeżne komórki blaszek przypominają basidiole, 18-22 × 8.5-12 µm.

Pleurocystyd brak.

Skórka kapelusza ześluzowaciała, strzępki szerokości 3-7 µm.Zarodniki cytrynowate, grubo brodawkowane, ochrowobrązowe, duże, 11.5-15.2 × 6.5-9 µm, Q= 1.4-1.9 [26V], 12.5-14.5 × 7.5-9 [61].

space

Ostrze blaszki sterylne. Brzeżne komórki blaszek przypominają basidiole, 18-22 × 8.5-12 µm.

space

Skórka kapelusza ześluzowaciała, strzępki szerokości 3-7 µm.

występowanie

Jest w czekliście.[105]
Gatunek podlega ochronie częściowej (poz. II.62 wg aktualnego rozporządzenia). Nie mają do niego zastosowania wyłączenia spod ochrony uzasadnione względami godpodarki rolnej, leśnej lub rybackiej (§7.1). Do ustawowej ochrony został włączony w 2014 roku.
Szeroko rozpowszechniony ale nieczęsty, częstszy w górach. Owocniki wyrastają pojedynczo lub po kilka, w górskich lasach szpilkowych na wapiennym podłożu, rzadko pod drzewami liściastymi.Szeroko rozpowszechniony ale nieczęsty, częstszy w górach. Owocniki wyrastają pojedynczo lub po kilka, w górskich lasach szpilkowych na wapiennym podłożu, rzadko pod drzewami liściastymi.

uwagi

Podobny Cortinarius subelegantior wyrasta pod drzewami liściastymi; barwa kapelusza jest żółta, z wiekiem ochrowooliwkowa, odmienna jest też reakcja z amoniakiem [49]. zasłonak siarkowy (Calonarius sulfurinus) ma kaeplusz w tonach bardziej zielonkawoszarych, z zasadami na miąższu brak reakcji barwnej, występuje czerwonawe przebarwienie z zasadami grzybni na podstawie trzonu; miąższ przypomina zapachem pietruszkę; zarodniki mają słabsze urzeźbienie i są nieco mniejsze [61].Podobny Cortinarius subelegantior wyrasta pod drzewami liściastymi; barwa kapelusza jest żółta, z wiekiem ochrowooliwkowa, odmienna jest też reakcja z amoniakiem [49]. zasłonak siarkowy (Calonarius sulfurinus) ma kaeplusz w tonach bardziej zielonkawoszarych, z zasadami na miąższu brak reakcji barwnej, występuje czerwonawe przebarwienie z zasadami grzybni na podstawie trzonu; miąższ przypomina zapachem pietruszkę; zarodniki mają słabsze urzeźbienie i są nieco mniejsze [61].

wybrane okazy · selected collections

znalezisko 20051007.2.05 - Calonarius elegantior (zasłonak słomkowożółty); Słowacja, Strazovske vrchy, Pruzina-Priedhorie, udolie Strazovskeho potoka, NPR Strazov, sedlo Samostrel
051007-2
/Słowacja, Strazovske vrchy, Pruzina-Priedhorie, udolie Strazovskeho potoka, NPR Strazov, sedlo Samostrel/ #7