wyborny jadalny

Neoboletus luridiformis (Rostk.) Gelardi, Simonini et Vizzini

krasnoborowik ceglastopory borowik ceglastopory (potocznie: gniewus, pociec, ceglak)
Boletus erythropus (Fr.) Krombh. · Boletus luridiformis Rostk. · Boletus luridus var. erythropus (Pers.) Fr., Syst. mycol. (Lundae) 1: 591 (1821) · Boletus erythropus sensu Persoon [Syn. Met. Fung.: 513 (1801)], (= Boletus queletii) · Boletus erythropus sensu auct. mult. (= Boletus luridiformis var. luridiformis)
Neoboletus luridiformis (krasnoborowik ceglastopory)
pokrój; 07.09.2004, okolice Milicza; copyright © by Marek Snowarski
Neoboletus luridiformis (krasnoborowik ceglastopory)
pokrój
Neoboletus luridiformis (krasnoborowik ceglastopory)
Neoboletus luridiformis (krasnoborowik ceglastopory)
cechy diagnostyczne w kluczu:Boletus (borowik)kl 42

owocnik

Neoboletus luridiformis (krasnoborowik ceglastopory)
miąższ na cięciu po 90sek.
Neoboletus luridiformis (krasnoborowik ceglastopory)
pory|pores
Neoboletus luridiformis (krasnoborowik ceglastopory)
powierzchnia trzonu|stipe surface
Kapelusz ciemnobrązowy, kasztanowobrązowy, z wiekiem z ocieniami ceglastoczerwonymi lub oliwkowymi; (50)80 - 150(200) mm średnicy, początkowo półkulisty, potem poduszkowaty, u starych rozpostarty; powierzchnia matowa, zamszowata, u starych egzemplarzy naga, nieco lepka gdy wilgotna; skórka nie daje się oddzielić od miąższu.

space

Trzon żółty z czerwonymi kosmkami lub ziarenkami, bez siateczki, u podstawy czerwonobrązowy; powierzchnia sucha, już przy lekkim ucisku przebarwia się ciemnogranatowo; 40(130)-150(180) x 20-40(60) mm, zwykle nieco maczugowaty, ale też równogruby lub rzadziej ze zwężoną postawą.

space

space

zarodniki

Wysyp zarodników oliwkowobrązowawy. Zarodniki elipsoidalno-wrzecionowate, gładkie, (11)13-18(19) x (4.5)5- 6.5(7) µm.

Spore print olive-brown. Spores ellipsoid-fusiform, smooth, (11)13-18(19) x (4.5)5- 6.5(7) µm.

występowanie

Dość często spotykany, zwłaszcza na południu Polski, na pogórzu i w górach. Owocniki wyrastają od lata do jesieni, w lasach iglastych i liściastych, preferuje buczyny lub świerczyny i kwaśne gleby.

Common. Summer-fall, solitary or gregarious in hardwood and coniferous forests, prefers acidic soils.

wartość

Bardzo dobry grzyb jadalny. Jak wiele innych gatunków grzybów na surowo, lub niedogotowany jest trujący - powoduje zaburzenia żołądkowe. Jako zasadę należy przyjąć że grzyby nie mogą być jadane na surowo, muszą być ugotowane, usmażone lub uduszone. Jedynie miejscami jest tradycja jego zbierania, głównie na południu Polski.

Edible but must be well cooked.
Jest cała grupa borowików o czerwono zabarwionych porach, przy ich oznaczaniu należy zwrócić uwagę na rysunek siateczki na trzonie lub jego brak, barwę kapelusza i przebarwianie się miąższu.

space

jest bardzo rzadki. Kapelusz oliwkowożółty lub oliwkowobrunatny z czerwonym odcieniem; trzon prawie gładki, u góry żółtawy, u dołu czerwonawy; miąższu niebieszczeje słabo, powoli; preferuje gleby wapienne.

space

forma żółta

Rzadka spotykana jest forma tego gatunku, nie potrafiąca syntetyzować czerwonego barwnika - krasnoborowik żonkilowy (Neoboletus junquilleus) – wszystkie części owocnika są wtedy żółte. Można ją pomylić z wieloma innymi borowikami o żółtych porach i jasnym kapeluszu – są wśród nich gatunki niejadalne i słabo trujące.

wybrane okazy · selected collections

znalezisko 20060831.1.06 - Neoboletus luridiformis (krasnoborowik ceglastopory); okolice Kościerzyny
060831-1
/okolice Kościerzyny/ #8
znalezisko 20040907.6.04 - Neoboletus luridiformis (krasnoborowik ceglastopory); okolice Milicza
040907-6
/okolice Milicza/ #7
znalezisko 20020824.5.02 - Neoboletus luridiformis (krasnoborowik ceglastopory); lasy milickie, groble stawów
020824-5
leg. Marek Snowarski
/lasy milickie, groble stawów/ #5
znalezisko 20010808.7.01 - Neoboletus luridiformis (krasnoborowik ceglastopory); Kaszuby
010808-7
leg. Marek Snowarski
/Kaszuby/ #4
znalezisko 19980919.15.98 - Neoboletus luridiformis (krasnoborowik ceglastopory); Dolny Śląsk, okolice Obornik Śląskich
980919-15
leg. Marek Snowarski
/Dolny Śląsk, okolice Obornik Śląskich/ #1
znalezisko 19971101.5.97 - Neoboletus luridiformis (krasnoborowik ceglastopory); Dolny Śląsk, okolice Żmigrodu
971101-5
leg. Marek Snowarski
/Dolny Śląsk, okolice Żmigrodu/ #2
znalezisko 20170604.1.rkz - Neoboletus luridiformis (krasnoborowik ceglastopory); Marynopole gm.Gościeradów, pow. kraśnicki, woj. lubelskie
170604-1
leg. Robert Kozak
/Marynopole gm.Gościeradów, pow. kraśnicki, woj. lubelskie/ #1