grzyby.pl

Chlorophyllum brunneum (Farl. et Burt) Vellinga

czubajnik ogrodowy, czubajka czerwieniejąca odmiana ogrodowa
Lepiota bohemica Wichanski · Macrolepiota rachodes (Vitt.) Quelet var. bohemica (Wich.) Bellu & Lanzoni [główna w czekliście] · Macrolepiota rachodes (Vitt.) Quelet var. hortensis (Pilat) Wasser · Macrolepiota rhacodes (Vitt.) Quelet var. brunnea (Farl. & Burt) Candusso
autorzy i statusy taksonu są widoczne na szerszym ekranie 🛈
Chlorophyllum brunneum (czubajnik ogrodowy)
młode owocniki; 03.10.2002, Czechy, Suchdol nad Odrou; copyright © by Marek Snowarski
Chlorophyllum brunneum (czubajnik ogrodowy)
młody owocnik
Chlorophyllum brunneum (czubajnik ogrodowy)
pokrój
Chlorophyllum brunneum (czubajnik ogrodowy)
młode owocniki
Chlorophyllum brunneum (czubajnik ogrodowy)
grupa owocników

opis

Chlorophyllum brunneum (czubajnik ogrodowy)
widok od spodu
Chlorophyllum brunneum (czubajnik ogrodowy)
postawa trzonu, widoczne przebarwienie od otarcia
Kapelusz duży i masywny, do 200-250 mm średnicy; brązowy, jaśniejszy niż u czubajki czerwieniejącej (Chlorophyllum rhacodes), łuski wełniste, ułożone koncentrycznie.

Blaszki białawe, gęste, uciśnięte brązowieją.

Trzon masywny, długość nieco większa od średnicy kapelusza, średnica 20-30 mm, podstawa bulwiasto rozszerzona, do 40-50 mm średnicy; miejsca otarte w podstawie trzonu przebarwiają się pomarańczowo-brązowo, jaśniej niż u formy typowej; powierzchnia trzonu nie popękana, przebarwiająca się z wiekiem szarobrązowo; pierścień jak u formy typowej.

Miąższ biały, przebarwiający się różowo-winno, słabiej niż u formy typowej.Kapelusz duży i masywny, do 200-250 mm średnicy; brązowy, jaśniejszy niż u czubajki czerwieniejącej (Chlorophyllum rhacodes), łuski wełniste, ułożone koncentrycznie.

space

Trzon masywny, długość nieco większa od średnicy kapelusza, średnica 20-30 mm, podstawa bulwiasto rozszerzona, do 40-50 mm średnicy; miejsca otarte w podstawie trzonu przebarwiają się pomarańczowo-brązowo, jaśniej niż u formy typowej; powierzchnia trzonu nie popękana, przebarwiająca się z wiekiem szarobrązowo; pierścień jak u formy typowej.

space

Pileus large and massy, up to 200-250 mm in diameter; brown, lighter coloured than in the typical forma of czubajnik czerwieniejący (Chlorophyllum rhacodes), squamules wooly, concentrically laid out.
Lamullae whitish, close, bruising brown.
Stipe massive, slightly longer than the radius of the cap, 20-30 mm in diameter, base bulblike enlarged, up to 40-50 mm in diameter; injured spots in the stipe base assume orange-brown colour, lighter than in the typical forma; surface of the stipe not cracked, with age discolouring grey-brown; ring like in the typical forma.
Flesh white, discolouring pink-vinaceous, less intensively than in the typical forma.

space

zarodniki

Chlorophyllum brunneum (czubajnik ogrodowy)
Wysyp zarodników biały. Zarodniki elipsoidalne, gładkie, z dużą porą rostkową, dekstrynoidalne, metachromatyczne, 9-12 x 7-8 µm.Wysyp zarodników biały. Zarodniki elipsoidalne, gładkie, z dużą porą rostkową, dekstrynoidalne, metachromatyczne, 9-12 x 7-8 µm.
Spore print white. Spores ellipsoid, smooth, with a large germ pore, dextrynoid, metachromatic, 9-12 x 7-8 µm.
Spore print white. Spores ellipsoid, smooth, with a large germ pore, dextrynoid, metachromatic, 9-12 x 7-8 µm.

występowanie

Jest w czekliście.[105]
Chlorophyllum brunneum (czubajnik ogrodowy)
Rzadki. Gromadnie w miejscach bogatych w resztki organiczne, w ogrodach, na kompoście, w parkach.Rzadki. Gromadnie w miejscach bogatych w resztki organiczne, w ogrodach, na kompoście, w parkach.
Rare. In places rich in humus, in gardens, parks.
Rare. In places rich in humus, in gardens, parks.

jadalne czy trujące? 🟡

Jadalna z zastrzeżeniami. Wobec tej czubajki o czerwieniejącym miąższu są szczególnie częste doniesienia, że może powodować niedyspozycje żołądkowo-jelitowe, nie poleca się zbierać tej odmiany. Także z innego względu nie jest to grzyb wart jedzenia – brak mu przyjemnego aromatu jaki ma czubajka kania.Jadalna z zastrzeżeniami. Wobec tej czubajki o czerwieniejącym miąższu są szczególnie częste doniesienia, że może powodować niedyspozycje żołądkowo-jelitowe, nie poleca się zbierać tej odmiany. Także z innego względu nie jest to grzyb wart jedzenia – brak mu przyjemnego aromatu jaki ma czubajka kania.
Edible with caution. Some people may experience gastric upset.
Edible with caution. Some people may experience gastric upset.
W cieplejszych rejonach Europy może się zdarzyć, nie notowany w Polsce, niebezpiecznie trujący Chlorophyllum molybdites z zielonawym wysypem zarodników i taką też barwą dojrzałych blaszek.

W nowych ujęciach do niesławnego rodzaju czubajnik (Chlorophyllum) są włączone: Macrolepiota rachodes/ jako czubajnik czerwieniejący (Chlorophyllum rhacodes) oraz Macrolepiota rachodes var. bohemica jako czubajnik ogrodowy (Chlorophyllum brunneum). Czubajnik jadowity (Chlorophyllum venenatum) jest uznane za synonim czubajnik czerwieniejący (Chlorophyllum rhacodes).W cieplejszych rejonach Europy może się zdarzyć, nie notowany w Polsce, niebezpiecznie trujący Chlorophyllum molybdites z zielonawym wysypem zarodników i taką też barwą dojrzałych blaszek.

space

In warm parts of Europe grows danegerously poisonus Chlorophyllum molybdites with green spore-print and olive-green mature gills.

space

wybrane okazy · selected collections

znalezisko 20021003.4.02 - Chlorophyllum brunneum (czubajnik ogrodowy); Czechy, Suchdol nad Odrou
021003-4
leg. Marek Snowarski
/Czechy, Suchdol nad Odrou/ #32