grzyby.pl

Galerina autumnalis (Peck) A.H. Sm. et Singer

hełmówka jesienna
Gymnopilus autumnalis (Peck) Murrill · Pholiota autumnalis Peck
autorzy i statusy taksonu są widoczne na szerszym ekranie 🛈
• BGIF podaje ją jako synonim hełmówki jadowitej (Galerina marginata); w czekliście /Wojewoda W., 2003 [105]/ i Mycobank to osobny gatunek. (2022-11-29)
Galerina Galerina Galerina GalerinaGalerinahełmówka ampułkowatorozwierkowa (Galerina ampullaceocystis)hełmówka brązowotrzonowa (Galerina badipes)
Galerina autumnalis (hełmówka jesienna)
17.11.2000, Dolny Śląsk, dolina Odry; copyright © by Marek Snowarski
Galerina autumnalis (hełmówka jesienna)
Galerina autumnalis (hełmówka jesienna)
Galerina autumnalis (hełmówka jesienna)

cechy makroskopowe

Galerina autumnalis (hełmówka jesienna)
Galerina autumnalis (hełmówka jesienna)
Galerina autumnalis (hełmówka jesienna)
Kapelusz 25-50 mm średnicy, kloszowaty, z wiekiem coraz bardziej wypłaszczony, wierzchołek szeroki, tępy; higrofaniczny, wilgotny żółtobrązowy, ochrowobrązowy, pomarańczowobrązowy; powierzchnia gdy wilgotna to lepka i śliska w dotyku; suchy beżowoochrowy; brzeg nie prążkowany, równy i ostry.

Blaszki początkowo jasne, kremowe, z wiekiem ochrowobrązowe, szerokie, szeroko przyrośnięte do nieco zbiegających po trzonie; ostrze blaszki biało orzęsione.

Trzon u góry brązowawy, ku podstawie ciemniejący do czarnobrązowego; powierzchnia pokryta białymi włókienkami, resztkami osłony; 40-60 mm długości i 3-4 mm szerokości; pierścień włókienkowato-błoniasty, stosunkowo trwały.

Miąższ kremowy, cienki w kapeluszu. Zapach mączny. Smak łagodny, mączny. Lepiej nie wykonywać próby smakowej bo grzyb silnie trujący.Kapelusz 25-50 mm średnicy, kloszowaty, z wiekiem coraz bardziej wypłaszczony, wierzchołek szeroki, tępy; higrofaniczny, wilgotny żółtobrązowy, ochrowobrązowy, pomarańczowobrązowy; powierzchnia gdy wilgotna to lepka i śliska w dotyku; suchy beżowoochrowy; brzeg nie prążkowany, równy i ostry.

space

Trzon u góry brązowawy, ku podstawie ciemniejący do czarnobrązowego; powierzchnia pokryta białymi włókienkami, resztkami osłony; 40-60 mm długości i 3-4 mm szerokości; pierścień włókienkowato-błoniasty, stosunkowo trwały.

space

Barwa wysypu zarodników rdzawobrązowa.Barwa wysypu zarodników rdzawobrązowa.

cechy mikroskopowe

Galerina autumnalis (hełmówka jesienna)
pileipelis
Skórka kapelusza z wyraźną warstwą śluzowaciejących strzępek (ixocutis). Skórka kapelusza z wyraźną warstwą śluzowaciejących strzępek (ixocutis).
Zarodniki drobno brodawkowane, łysinka (suprahilar plage) wyraźna, 9-10.5 × 5-5.5 µm [102], 7.5-10.6 × 4.6-6 µm Q= 1.5-1.8 [26V], 8-10 × 5.5-6.5 µm [106].

Cheilocystydy 35-60 × 7-12 µm [102]. Pleurocystydy podobne lecz bardzo nieliczne [26V].Zarodniki drobno brodawkowane, łysinka (suprahilar plage) wyraźna, 9-10.5 × 5-5.5 µm [102], 7.5-10.6 × 4.6-6 µm Q= 1.5-1.8 [26V], 8-10 × 5.5-6.5 µm [106].

space

występowanie

Jest w czekliście.[105]
Częsta. Owocniki wyrastają od lata do jesieni, pojedynczo, częściej prawie w wiązkach lub w grupach, na rozkładającym się drewnie drzew liściastych i iglastych, także na trocinach, zżynkach i pniakach oraz na zagrzebanym drewnie.Częsta. Owocniki wyrastają od lata do jesieni, pojedynczo, częściej prawie w wiązkach lub w grupach, na rozkładającym się drewnie drzew liściastych i iglastych, także na trocinach, zżynkach i pniakach oraz na zagrzebanym drewnie.
Common. Summer-fall, solitary, gregarious or almost clustered, on dead wood of hardwoods and conifers, on sawdust, wood chips, stumps or buried wood.
Common. Summer-fall, solitary, gregarious or almost clustered, on dead wood of hardwoods and conifers, on sawdust, wood chips, stumps or buried wood.

jadalne czy trujące? 🔴

Śmiertelnie trująca o toksynach analogicznych do muchomora zielonawego (Amanita phalloides).Śmiertelnie trująca o toksynach analogicznych do muchomora zielonawego (Amanita phalloides).
Deadly poisonous. Of toxicity the same as muchomor zielonawy (Amanita phalloides).
Deadly poisonous. Of toxicity the same as muchomor zielonawy (Amanita phalloides).
Podobna do hełmówki jadowitej (Galerina marginata) od której wyróżnia się dobrze rozwiniętą żelatynowatą warstwą skórki kapelusza (w dotyku tłusta do lepkiej), nieco masywniejszymi owocnikami z mocniejszym i trwalszym pierścieniem; zarodniki ma mniej szorstko urzeźbione; ma też rosnąć na drewnie liściastym w odróżnieniu od hełmówki jadowitej (Galerina marginata) która rośnie na drewnie iglastym.

Koniecznie zobacz dalsze uwagi na stronie hełmówki jadowitej (Galerina marginata), w tym możliwość pomyłki ze zbieranym łuszczakiem zmiennym (Kuehneromyces mutabilis).Podobna do hełmówki jadowitej (Galerina marginata) od której wyróżnia się dobrze rozwiniętą żelatynowatą warstwą skórki kapelusza (w dotyku tłusta do lepkiej), nieco masywniejszymi owocnikami z mocniejszym i trwalszym pierścieniem; zarodniki ma mniej szorstko urzeźbione; ma też rosnąć na drewnie liściastym w odróżnieniu od hełmówki jadowitej (Galerina marginata) która rośnie na drewnie iglastym.

space

Similar to hełmówka jadowita (Galerina marginata) from which differs with well developed gelatinous layer in pileipelis (in touch butyraceous or viscid), slightly more robust habit, and more persistant stronger ring; its spores are smoother ornamented; it is believed that it grows usually on wood of hardwood (hełmówka jadowita (Galerina marginata) on conifers wood). For further remarks see hełmówka jadowita (Galerina marginata) page - also about simillar but edible łuszczak zmienny (Kuehneromyces mutabilis).
Similar to hełmówka jadowita (Galerina marginata) from which differs with well developed gelatinous layer in pileipelis (in touch butyraceous or viscid), slightly more robust habit, and more persistant stronger ring; its spores are smoother ornamented; it is believed that it grows usually on wood of hardwood (hełmówka jadowita (Galerina marginata) on conifers wood). For further remarks see hełmówka jadowita (Galerina marginata) page - also about simillar but edible łuszczak zmienny (Kuehneromyces mutabilis).

wybrane okazy · selected collections

znalezisko 20001117.3.00 - Galerina autumnalis (hełmówka jesienna); Dolny Śląsk, dolina Odry
001117-3
leg. Marek Snowarski
/Dolny Śląsk, dolina Odry/ #33
znalezisko 20041114.5.04 - Galerina autumnalis (hełmówka jesienna); dolina Odry-Oławy
041114-5
/dolina Odry-Oławy/ #13