grzyby.pl

Russula atropurpurea (Krombh.) Britzelm., Bot. Zbl. 54: 99 (1893)

gołąbek ciemnopurpurowy
Russula krombholzii Shaffer · Russula rubra Cooke · Russula undulata Velen.
Russula atropurpurea (gołąbek ciemnopurpurowy)
grupa pod dębami; 02.10.2001, Dolny Śląsk, dolina Odry; copyright © by Marek Snowarski
Russula atropurpurea (gołąbek ciemnopurpurowy)
Russula atropurpurea (gołąbek ciemnopurpurowy)
Russula atropurpurea (gołąbek ciemnopurpurowy)
grupa w podmokłym miejscu db/bk
Russula atropurpurea (gołąbek ciemnopurpurowy)
spores from spore print, in Melzer (Zaiss 100x/1.3/Phv, planachr., Oil.im., green interf. filter)

owocnik

Russula atropurpurea (gołąbek ciemnopurpurowy)
Kapelusz żywo ciemnoczerwony, krwisty, karmazynowy, purpurowoczerwony, w centrum może być ciemniejszy do czerwonoczarnego, w miejscach wypłukanych plamisty żółtawoszary, szarolila; formy ciemnoróżowe, czerwonofioletowe, brudnolila, szaro-oliwkowo-brązowawe; duży, 40 – 100 (120) mm średnicy, dość masywny, początkowo półkulisty, potem rozpostarty, z wiekiem wklęsły, szeroko lejkowaty, nieregularnie pofałdowany; brzeg tępawy, falisty, na starość nieco karbowany; skórka gładka, w czasie wilgotnej pogody lepkawa, błyszcząca; silnie zrośnięta z miąższem, z trudem daje się oderwać na brzegu lub jedynie do połowy promienia kapelusza.

space

Trzon masywny, 30 – 80 (100) × 15 – 30 mm, równogruby; powierzchnia biała, z wiekiem jasno brudnożółtawa, rzadko miejscami nabiegła różowo, u podstawy czasem z rdzawymi plamami, gładka, u szczytu nieco żeberkowana; wnętrze początkowo pełne i zwarte, z wiekiem kruchy o watowatym wnętrzu.

space

Z FeSO4 pomarańczowo-różowy. Z gwajakiem reakcja pozytywna, szybka lub wolna. Z fenolem różowo-brązowawa.

zarodniki

Barwa wysypu zarodników czysto biała. Zarodniki szeroko elipsoidalne, dość grubo brodawkowate, z delikatną siateczką, niepełną, łysinka słabo amyloidalna, 7.2 – 9 × 5.7 – 7.2 µm. Podstawki 30 – 50 × 4 – 9 µm.

cystydy

Cystydy liczne, wrzecionowate, z krótkim kończykiem, błękitniejące w sulfowanilinie, 70 – 100 (120) × 7 – 13 µm.

skórka kapelusza

W skórce kapelusza dermatocystydy, wydłużone, bez lub 1 – 2 członowe, 50 – 80 µm długości, 6 – 9 µm średnicy, bez inkrustacji. Zakończenia komórek skórki kapelusza rozgałęzione, (3)4 – 6 µm średnicy.

występowanie

Dość częsty. Owocniki wyrastają od lata do jesieni. Gatunek o szerokim spektrum ekologicznym. Występuje w lasach liściastych i iglastych. Forma typowa znajdowana jest w miejscach suchych w lasach sosnowych z domieszką dębów.

wybrane okazy · selected collections

znalezisko 20000730.15.00 - Russula atropurpurea (gołąbek ciemnopurpurowy); Dolny Śląsk, lasy milickie
000730-15
leg. Marek Snowarski
/Dolny Śląsk, lasy milickie/ #2
znalezisko 20011002.10.01 - Russula atropurpurea (gołąbek ciemnopurpurowy); Dolny Śląsk, dolina Odry
011002-10
leg. Marek Snowarski
/Dolny Śląsk, dolina Odry/ #3
znalezisko 20011006.5.01 - Russula atropurpurea (gołąbek ciemnopurpurowy); okolice Wrocławia
011006-5
leg. Marek Snowarski
/okolice Wrocławia/ #3