Spongipellis ambiens (gąbkowiec północny)

cechy makroskopowe

cechy mikroskopowe

Zarodniki owalne, gładkie, hialinowe z ziarnistą zawartością, nieamyloidale, 5-6 × 3.5-4 µm. Cystydy grubościenne, wrzecionowate lub maczugowato-wrzecionowate, zakończone czapeczką kryształków lub nie, 30-50 × 7-10 µm.

występowanie

jest w czekliście ^[105]

Stosunkowo często w lasach górskich i lasach o charakterze zbliżonym do naturalnego. Owocniki jednoroczne, wyrastają od lata do późnej jesieni, zwykle w licznych grupach, często dachówkowato jedne nad drugimi, na martwym drewnie drzew iglastych, na pniakach, w szczególności świerku, rzadziej na jodle lub sośnie, rzadko na liściastych (buk); rzadziej na osłabionych żywych drzewach.

space

Czerwona Lista^[125] — R–rzadki - potencjalnie zagrożony wymarciem

uwagi

Oligoporus stipticus — Amaropostia stiptica (gorzkobiałak trzoneczkowy)

Makroskopowo, zwłaszcza białawe owocniki, mogą przypominać owocniki z rodzajów miękkoporek (Postia) lub białak (Tyromyces) o także soczystym, lecz bardziej kruchym miąższu. Mikroskopowo dla gąbkowiec północny (Spongipellis ambiens) charakterystyczne są grubościenne cystydy i zupełnie inaczej wyglądające, większe, szerokoelipsoidalne zarodniki. Rodzaj Climacocystis liczy tylko ten jeden gatunek.

wybrane okazy · selected collections ⇈

literatura · references

specyfikacja literatury jest widoczna na szerszym ekranie 🛈

publikacje w bazie Projektu Bibliografii Grzybów Wielkoowocnikowych Polski (z adnotowanym wykazem taksonów):
Abramczyk et al. (2026)^[4512] (as Climacocystis borealis), Ambroziewicz (2009)^[1283], Anonim (1968)^[2597] (as Climacocystis borealis), Bartoszek & Mleczko (2019)^[1301], Benedix (1967)^[2607] (as Spongipellis borealis), Błoński (1888)^[2610], Bresadola (1903)^[2622], Bujakiewicz (1978)^[4452] (as Climacocystis borealis), Bujakiewicz (1979)^[2635] (as Climacocystis borealis), Bujakiewicz (1982)^[3404] (as Climacocystis borealis), Bujakiewicz (1982)^[3658] (as Climacocystis borealis), Bujakiewicz (1987)^[3836] (as Climacocystis borealis), Bujakiewicz (1993)^[2640] (as Climacocystis borealis), Bujakiewicz (1995)^[3402] (as Climacocystis borealis), Bujakiewicz (2003)^[1338] (as Climacocystis borealis), Bujakiewicz (2004)^[1339], Bujakiewicz (2018)^[1344], Bujakiewicz & Kujawa (2010)^[1346], Chachuła & Fiedor (2020)^[1373], Chachuła et al. (2019)^[4104] (as Climacocystis borealis), Chachuła et al. (2019)^[1382], Domański (1967)^[2693] (as Climacocystis borealis), Domański et al. (1967)^[1054] (as Climacocystis borealis var. borealis & C. borealis var. spathulatus), Domański et al. (1973)^[3802] (as Climacocystis borealis f. borealis & C. borealis f. spathulatus), Domański Z. (1997)^[2719], Domański Z. (1999)^[2722], Eichler (1902)^[2753], Eichler (1904)^[2750], Flisińska (1997)^[2788], Flisińska (2000)^[1448], Flisińska (2004)^[1452], Friedrich (2001)^[1454], Gierczyk et al. (2013)^[1502], Gierczyk et al. (2014)^[1493], Gierczyk et al. (2015)^[1494], Gierczyk et al. (2015)^[1491], Gierczyk et al. (2017)^[1508], Gierczyk et al. (2018)^[1501], Gierczyk et al. (2018)^[1503], Gierczyk et al. (2019)^[1495], Gierczyk et al. (2019)^[1510], Gumińska (1976)^[2826] (as Climacocystis borealis var. spathulatus), Gumińska (1990)^[2831] (as Climacocystis borealis), Gumińska (2000)^[1535] (as Climacocystis borealis), Gumińska (2006)^[1537], Halama & Romański (2010)^[1565], Hennings (1892)^[2845] (as Polyporus borealis), Hoffeins et al. (2017)^[1589], Kajtoch et al. (2024)^[4093], Karasiński (2016)^[1641], Karasiński & Wołkowycki (2015)^[1648], Kaufmann (1925)^[2897], Komorowska et al. (2023)^[4422] (as Climacocystis borealis), Kowalski et al. (2019)^[1693], Kozłowska et al. (2015)^[1704], Kozłowska et al. (2019)^[1706], Krotoski (2008-2009)^[1717], Krotoski (2012)^[1722], Krzysztofiak et al. (2010)^[1728], Kujawa (2009a)^[1753], Kujawa & Gierczyk (2007)^[1769], Kujawa et al. (2012)^[1800], Kujawa et al. (2019)^[1779], Kujawa et al. (2023)^[3757], Lisiewska (1992)^[2971], Łuszczyński (2007)^[1896], Narkiewicz (2001)^[1993], Narkiewicz (2011)^[1997], Narkiewicz (2019)^[2003], Narkiewicz et al. (2013)^[2002], Nespiak (1962)^[3038], Neubauer & Sikora (2015)^[2004], Niemelä (2013)^[2006], Orłoś (1951)^[3073] (as Polyporus borealis), Rutkowski et al. (2014)^[2186], Schroeter (1889)^[3184], Schulz (1913)^[3185], Siemaszko (1925)^[3593] (as Polyporus borealis), Skirgiełło et al. (1997)^[3353], Szczepkowski et al. (2008)^[2347], Szulczewski (1931)^[3291], Vončina et al. (2018)^[4095] (as Climacocystis borealis), Wojewoda et al. (2016)^[2542], Wołkowycki (2022)^[2545] (as Climacocystis borealis), Wróblewski (1922)^[3421]

w rejestrze grzybów chronionych i zagrożonych GRej

zapisy w GRej wg stanu na 01.09.2026 22:07 1 znaleziska Spongipellis ambiens (gąbkowiec północny) na terenie Polski

ID na żółtym tle, to oznaczenie zweryfikowane przez kustosza GRej, pozostałe oczekują na weryfikację ze statusem przyjęty [tj. wpis poprawny pod względem formalnym].

Poniżej są pokazane fotografie załączone do wpisu GRej. Po kliknięciu na ID wpisu, w rekordzie GRej czasem mogą być pokazane fotografie z wątku bio-forum.pl związanego z tym wpisem; w tym wypadku bez 100% pewności, czy dotyczą one wpisu. Aby upewnić się które odnoszą się do wpisu, należy zajrzeć do wątku.

BB01 204438 244749 BE93 324499 DE54 266845 EG21 349820 EG28 44017 GC01 146692 180170 GC02 144193 170851 252028 GC12 180171 180172

ID 44 017 oznaczenie: Climacocystis borealis; lokalizacja: Kwiatoń k/Uścia Gorlickiego, woj. małopolskie, EG28; data zbioru: 5 wrz 2006; sielisko, podłoże, sposób wzrostu: zbocze wąwozu w lesie jodłowo - świerkowym z pojed. drzewami liściastymi, na wysokim pniaku świerkowym dość znacznie zmurszałym, charakterystycznie dla gatunku - dachówkowato, gromadnie, ponad 100 owocników; leg. det. Zygmunt Augustowski; eksykat: TAK <2006-09-05 Climacocystis borealis>; uwagi: Gąbkowiec klimaczek! północny; fot.56365 fot.56366 fot.56367 [notatka: tak] [fotografie: tak]; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2007. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych. Część II. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2006. Przegląd Przyrodniczy 18(3-4): 3-70;

ID 144 193 oznaczenie: Climacocystis borealis; lokalizacja: Trasa Supraśl-Krynki, około 1.5 km na północny- wschód od przystanku PKS Czółnowo., GC02; data zbioru: 16 sie 2009; sielisko, podłoże, sposób wzrostu: Stary las puszczański, mieszany., Pień świerka., kilkadziesiąt owocników na jednym pniu.; leg. Mirosław Gryc, det. Tomasz Ślusarczyk; eksykat: TAK-zostanie wysłany; uwagi: Zdjęcia i dodatkowe informacje w wątku;; [bf:263387] [notatka: nie] [fotografie: tak]; związane wątki bio-forum.pl: 263387 ;

ID 146 692 oznaczenie: Climacocystis borealis; lokalizacja: około 1 kilometra na północ od jez. Komosa w kierunku Supraśla, GC01; data zbioru: 6 wrz 2009; sielisko, podłoże, sposób wzrostu: Stary las puszczański, mieszany., Pień świerka, kilkanaście owocników na jednym pniu; leg. det. Mirosław Gryc; eksykat: TAK-zostanie wysłany; uwagi: fot.277802 fot.277803 fot.277804 fot.277805 fot.277806 fot.277807 fot.277808 [notatka: nie] [fotografie: tak];

ID 170 851 oznaczenie: Climacocystis borealis; lokalizacja: 4.5 km na wschód od Supraśla, pow. pow. Białystok, woj. woj. podlaskie, GC02; data zbioru: 11 sie 2010; sielisko, podłoże, sposób wzrostu: Stary mieszany las puszczański, pień świerka, kilkadziesiąt owocników; leg. det. Mirosław Gryc; eksykat: tak; uwagi: fot.361696 fot.361697 [notatka: nie] [fotografie: tak];

ID 180 170 oznaczenie: Climacocystis borealis; lokalizacja: 2 km. na wsch. od Ogrodniczek, pow. pow. białostocki, woj. woj. podlaskie, GC01; data zbioru: 10 paź 2010; sielisko, podłoże, sposób wzrostu: Stary las świerkowy- polana, - a w zasadzie, nie zalesiony zrąb, pień świerka, kilka owocników tuż obok siebie; leg. det. Mirosław Gryc; eksykat: tak; uwagi: fot.390757 fot.390758 fot.390759 fot.390760 [notatka: nie] [fotografie: tak];

ID 180 171 oznaczenie: Climacocystis borealis; lokalizacja: 6 km. na południe od Supraśla, pow. pow. białostocki, woj. woj. podlaskie, GC12; data zbioru: 28 sie 2010; sielisko, podłoże, sposób wzrostu: Stary puszczański las iglasty, pień świerka, kilkadziesiąt owocników na pniu; leg. det. Mirosław Gryc; eksykat: tak; uwagi: fot.390764 fot.390765 [notatka: nie] [fotografie: tak];

ID 180 172 oznaczenie: Climacocystis borealis; lokalizacja: około 4 km na płd. od Supraśla, pow. pow. białostocki, woj. woj. podlaskie, GC12; data zbioru: 19 wrz 2010; sielisko, podłoże, sposób wzrostu: stary las iglasty- pobocze drogi leśnej, pień świerka, kilka owocników na pniu; leg. det. Mirosław Gryc; eksykat: tak; uwagi: fot.390770 fot.390771 fot.390772 [notatka: nie] [fotografie: tak];

ID 204 438 oznaczenie: Climacocystis borealis; lokalizacja: 1 km S od Kołobrzeg-Podczele, pow. kołobrzeski, woj. Zachodniopomorskie, BB01; data zbioru: 2 wrz 2012; sielisko, podłoże, sposób wzrostu: świerczyna z udziałem buka, pniak świerkowy, kilkadziesiąt; leg. Tadeusz Twardy, det. Ryszard Rutkowski; eksykat: tak - będzie wysłany do Ani; uwagi: [bf:510641] [notatka: nie] [fotografie: w wątku]; związane wątki bio-forum.pl: 510641 ;

ID 244 749 oznaczenie: Climacocystis borealis; • potwierdzenie ID204 438; lokalizacja: 1 km S od Kołobrzeg-Podczele, pow. kołobrzeski, woj. Zachodniopomorskie, BB01; data zbioru: 2 wrz 2014; sielisko, podłoże, sposób wzrostu: świerczyna z udziałem buka, pniak świerkowy, kilkadziesiąt; leg. Tadeusz Twardy, det. tadeusz kowalski; eksykat: tak - będzie przesłany do kustosza bazy; uwagi: fot.698257 fot.698258 fot.698259 fot.698260 [notatka: nie] [fotografie: tak];

ID 252 028 oznaczenie: Climacocystis borealis; lokalizacja: ok. 4km na NE od Supraśla, Puszcza Knyszyńska, pow. Białystok, woj. podlaskie, GC02; data zbioru: 16 wrz 2014; sielisko, podłoże, sposób wzrostu: las grabowy w średnim wieku, na pniaku świerkowym. około 1,5m średnicy, masowo na pniu i jego korzeniach, co najmniej kilkadziesiąt owocników; leg. det. Mirosław Gryc; eksykat: tak; uwagi: fot.724294; Więcej zdjęć i informacji w [bf:703522]. [notatka: nie] [fotografie: tak]; związane wątki bio-forum.pl: 703522 ;

ID 266 845 oznaczenie: Climacocystis borealis; lokalizacja: 1,3 km SW od wsi Kijów (cz.lewobrzeżnej), gm.Kruszyna, pow. częstochowski, woj. śląskie [51st 1' 23,28" N i 19st 15' 7,13" E], DE54; data zbioru: 14 paź 2008; sielisko, podłoże, sposób wzrostu: las mieszany -brzoza, świerk, sosna, na pniaku świerkowym, grupa kilku owocników; leg. det. Jacek Nowicki; eksykat: tak, wyślę Kustoszowi Bazy Ani Kujawie; uwagi: [bf:781070] [notatka: nie] [fotografie: tak]; związane wątki bio-forum.pl: 781070 ;

ID 324 499 oznaczenie: Climacocystis borealis; lokalizacja: 0.5 km E Sokołowsko, pow. wałbrzyski, woj. dolnośląskie, BE93; data zbioru: 28 wrz 2018; sielisko, podłoże, sposób wzrostu: las mieszany, kikut świerka, ponad 50 owocników; leg. det. Grzegorz & Kajetan Neubauer; eksykat: tak, wyślę; uwagi: fot.1076551 fot.1076552 fot.1076553 fot.1076554 [notatka: nie] [fotografie: tak];

ID 349 820 oznaczenie: Climacocystis borealis; lokalizacja: Ochotnica Górna, pow. nowotarski, woj. małopolskie, EG21; data zbioru: 11 wrz 2021; sielisko, podłoże, sposób wzrostu: las głównie jodłowy z bukiem i in., jodłowa kłoda i pniak przy korycie potoka, masowo; leg. Ryszard Ziętkiewicz, det. Anna Hreczka; eksykat: Tak, zostanie przesłany do kustosza bazy; uwagi: fot.1266529 fot.1266530 fot.1266531 [notatka: nie] [fotografie: tak];