Russula nigricans Fr.

Kapelusz 5(7) - 15(20) cm średnicy. Młody barwy białawej, szybko białoszarej, czernieje i stare egzemplarze są czarnobrązowe lub jednolicie czarne. Kształt najpierw kulisty, potem rozpostarty, wreszcie wklęsły. U młodych egzemplarzy brzeg kapelusza jest podwinięty i nieprążkowany. Skórka gładka, matowa i sucha, trudna do oderwania.

Trzon 3 - 7 x 1 - 4 cm. Krótki i gruby, masywny. Biały, białoszary, czernieje od podstawy. Po uszkodzeniu czerwienieje i następnie czernieje. Powierzchnia gładka.

Pospolity. Owocniki wyrastają zwykle w grupach od lipca do października, w lasach liściastych i iglastych. Owocniki wolno rozkładają się i przetrzymują w stanie częściowo rozłożonym kilka miesięcy.

Jadalny.[105] W Polsce nie ma tradycji zbierania do jedzenia tego gołąbka.

Łatwy do rozpoznania po swoich bardzo grubych i rzadkich blaszkach i reakcjach barwnych. Do grupy czerniejących gołąbków należą ponadto:

gołąbek gęstoblaszkowy (Russula densifolia) ma początkowo kapelusz prawie biały, potem jasny do szarobrązowego; blaszki bardzo gęsto rozstawione. Miąższ początkowo czerwieniejący, potem czernieje. Smak ostry. W lasach iglastych.

Podobny z kształtu i barwy gołąbek ostroblaszkowy (Russula acrifolia) ma miąższ, zwłaszcza w blaszkach, piekący.