Tarzetta catinus (gralowiec większy)

owocnik

Owocnik początkowo kulisty z małym otworkiem na szczycie, szybko pucharkowaty i coraz bardziej rozpostarty, aż nieregularnie miseczkowaty, średnicy 15-40 mm; brzeg niewyraźnie ząbkowany i kłaczkowaty; strona wewnętrzna jasno szarożółta, żółtawa lub szaroochrowa; zewnętrzna nieco oprószona lub gładka, nieco jaśniejsza. Trzonek wyraźny, 5-25 mm długości, wzdłużnie bruzdowany. Miąższ kruchy.

Sporocarp initially spherical with a small hole at the top, quickly goblet-shaped and gradually expanding to irregularly cup- to saucerlike, 15-40 mm in diameter; margin slightly notched and floccy; inner surface light grey-yellow, yellowish or grey-ochraceous; outer surface somewhat tomentose or smooth, slightly lighter-coloured. Stipe distinct, 5-25 mm long, longitudinally furrowed. Flesh fragile.

zarodniki

Zarodniki elipsoidalne, gładkie, hialinowe, z 2 dużymi kroplami, 20-24 × 11-13 µm. Worki z 8 zarodnikami. Parafizy smukłe, podzielone, rozgałęzione u podstawy, z nieco rozszerzonymi zakończeniami, czasami płatowatymi.

Spores ellipsoid, smooth, hyaline, with 2 large drops, 20-24 × 11-13 µm. Asci 8-spored. Paraphyses slender, septate, forked at the base, with somewhat thickened tips, sometimes lobed.

występowanie

Częsta. Owocniki wyrastają pojedynczo lub w grupach, na glebie, w miejscach bogatych w szczątki organiczne, w ogrodach, na kompoście.

Common. Sporocarps solitary or gregarious, on soil, in places rich in organic residues, in gardens, on compost.

uwagi

Tarzetta cupularis (gralowiec orzechowy)

Podobna gralowiec orzechowy (Tarzetta cupularis) ma szersze zarodniki, mniejsze owocniki, raczej szare, szaroochrowe, na krótszym trzonie; wyrasta na glebach ciężkich, gliniastych.

Similar gralowiec orzechowy (Tarzetta cupularis) has wider spores, smaller fruitbodies, rather grey, grey-ochraceous, with a shorter stipe; on heavy, loamy soils.

wybrane okazy · selected collections ⇈

literatura · references

specyfikacja literatury jest widoczna na szerszym ekranie 🛈

publikacje w bazie Projektu Bibliografii Grzybów Wielkoowocnikowych Polski (z adnotowanym wykazem taksonów):
Adamczyk (1995)^[2590], Adamczyk (1996)^[2591], Adamczyk (2003)^[1264], Adamczyk (2003)^[1263], Adamczyk (2007)^[1268], Adamczyk (2011)^[1272], Chachuła et al. (2015)^[1372], Chachuła et al. (2016)^[4094], Chmiel & Ronikier (2007)^[1398], Eichler (1904)^[2750], Friedrich (2010)^[1460], Friedrich (2020)^[1466], Friedrich & Orzechowska (2002)^[1468], Gierczyk & Ślusarczyk (2020)^[1507], Gierczyk et al. (2019)^[1510], Gierczyk et al. (2020)^[1497], Gumińska (1968)^[3521] (as Pustularia catinus), Gumińska (1969)^[2820] (as Pustularia catinus), Halama & Romański (2010)^[1565], Jermaczek et al. (2025)^[3960], Karasiński et al. (2015)^[1643], Kozłowska et al. (2015)^[1705], Kozłowska et al. (2019)^[1706], Kujawa et al. (2023)^[3757], Lisiewska (1966)^[2958], Ławrynowicz (1973)^[2994] (as Pustularia catinus), Ławrynowicz et al. (2009)^[1874], Schroeter (1908)^[3183], Ślusarczyk (2019)^[2393], Ślusarczyk (2022)^[3711] (as Tarzetta catinus), Turnau (1981)^[3312] (as Pustularia catinus), Turnau (1988)^[3314] (as Pustularia catinus), Turnau et al. (1991)^[3764], Wilga (2013)^[2469], Wilga (2016)^[3812], Wilga & Wantoch-Rekowski (2019)^[2488], Wilga i Wantoch-Rekowski (2014a)^[2485], Zieliński et al. (2006)^[2567]

w rejestrze grzybów chronionych i zagrożonych GRej

zapisy w GRej wg stanu na 01.09.2026 22:21 1 znaleziska Tarzetta catinus (gralowiec większy) na terenie Polski

ID na żółtym tle, to oznaczenie zweryfikowane przez kustosza GRej, pozostałe oczekują na weryfikację ze statusem przyjęty [tj. wpis poprawny pod względem formalnym].

Poniżej są pokazane fotografie załączone do wpisu GRej. Po kliknięciu na ID wpisu, w rekordzie GRej czasem mogą być pokazane fotografie z wątku bio-forum.pl związanego z tym wpisem; w tym wypadku bez 100% pewności, czy dotyczą one wpisu. Aby upewnić się które odnoszą się do wpisu, należy zajrzeć do wątku.

AB38 337394 AB94 323627 CA89 284628 DE56 285607 DE65 330455

ID 284 628 oznaczenie: Tarzetta catinus; lokalizacja: TPK Gdańsk Leśn. Matemblewo, pow. Gdańsk, woj. pomorskie, CA89; data zbioru: 15 cze 2016; sielisko, podłoże, sposób wzrostu: buczyna, żyzna ziemia, pokrzywy, kilkanaście owocników; leg. det. Mirosław Wantoch-Rekowski; rev. Błażej Gierczyk 27 mar 2024; eksykat: BGF0011826; uwagi: fot.851826 fot.851827 fot.851828 fot.851829 fot.851830 fot.851831 [notatka: nie] [fotografie: tak];

ID 285 607 oznaczenie: Tarzetta catinus; lokalizacja: 250 m SE od osady Bajkowizna, gm.Radomsko, pow. radomszczański, woj. łódzkie [51st 2' 5,5" N i 19st 30' 38,6" E], DE56; data zbioru: 21 cze 2016; sielisko, podłoże, sposób wzrostu: wielogatunkowy las mieszany -jodły, dęby, buki, brzozy i inne, na ziemi, pod bukami, grupa kilkudziesięciu owocników; leg. det. Jacek Nowicki; eksykat: tak, wyslę Kustoszowi Bazy Ani Kujawie; uwagi: fot.855817 fot.855818 fot.855819 fot.855820 fot.855821 [notatka: nie] [fotografie: tak];

ID 323 627 oznaczenie: Tarzetta catinus; lokalizacja: Puszcza Bukowa, 2,7 km na NW od Glinnej, pow. gryfiński, woj. zachodniopomorskie, AB94; data zbioru: 6 cze 2019; sielisko, podłoże, sposób wzrostu: pobocze drogi szutrowej w buczynie, na ziemi, w grupie 7 owocników; leg. det. Grazyna Domian; eksykat: tak; uwagi: gatunek omówiony w wątku [bf:1066598] [notatka: tak] [fotografie: tak]; związane wątki bio-forum.pl: 1066598 ;

ID 330 455 oznaczenie: Tarzetta catinus; lokalizacja: 1 km NE od przysiółka Sachara; gm. Kruszyna, pow. częstochowski, woj. śląskie [51st 0' 0,12" N i 19st 21' 54" E], DE65; data zbioru: 5 cze 2016; sielisko, podłoże, sposób wzrostu: bór sosnowy; utwardzana odpadami hutniczymi droga leśna, na ziemi, grupa kilkunastu owocników; leg. Jacek Nowicki, det. Marek Kozłowski; eksykat: tak, wyślę Kustoszowi Bazy, Ani Kujawie; uwagi: [bf:850356] [notatka: nie] [fotografie: tak]; związane wątki bio-forum.pl: 850356 ;

ID 337 394 oznaczenie: Tarzetta catinus; lokalizacja: Prop. rez. Wyszoborski Las Barwinkowy w gm. Płoty, 1,8 km na SW od Wyszoboru, pow. gryficki, woj. zachodniopomorskie, AB38; data zbioru: 13 paź 2020; sielisko, podłoże, sposób wzrostu: pobocze drogi w buczynie, na ziemi, w grupie - kilka owocników; leg. det. Grazyna Domian; eksykat: tak; uwagi: gatunek omówiony w wątku [bf:1178262] [notatka: tak] [fotografie: tak]; związane wątki bio-forum.pl: 1178262 ;