opis

Owocniki mięsiste; przeważnie duże lub średnie. Kapelusz biały do brązowego; powierzchnia naga lub z mniej lub bardziej rozwiniętymi łuseczkami; sucha. Blaszki wolne; początkowo białawe, szybko różowe lub szaroróżowe potem czekoladowobrązowe, brązowo-czarne; dość gęste. Trzon z przyrośniętym, zwieszającym się lub wzniesionym pierścieniem - pozostałość błoniastej osłony; podstawa trzonu bez pochwy, może być bulwkowato zgrubiała; trzon łatwo oddziela się (wyłamuje) z kapelusza. Wysyp zarodników czekoladowobrązowy. Zarodniki elipsoidalne lub migdałowate, gładkie.

Fruiting body fleshy; usually big or medium. Cap white to brown; surface glabrous or with more or less distinct scales; dry. Lamellae free; at first whitish, then pink, gray-pink, at maturity chocolate-brown, blackish-brown; quite crowded. Stipe usually with attached ring - veil remnant; stipe base with out volva, sometimes enlarged bulbous; stipe cleanly separable from cap. Spore print chocolate-brown. Spores ellipsoid or almond shaped, smooth.

występowanie

W Europie występuje ok. 60 gatunków. Wszystkie to naziemne saprofity. Rosną w lasach i poza nimi.

In Europe ca. 60 species. All of them are terrestrial saprobionts. In woods and outside of forests.

dla grzybiarzy

Do tego rodzaju zalicza się wiele gatunków o dużych i średnich owocnikach. Kapelusz często biały, ale także z brązowymi lub żółtawymi łuseczkami. Blaszki wolne, dojrzałe są ciemnobrązowe. Trzon z pierścieniem, jego podstawa u większości gatunków bez pochwy.

space

Pieczarki to saprotrofy. Spotkamy je na łąkach, pastwiskach i w lasach.

space

W grupie pieczarek żółknących w miejscach otarcia jest, obok jadalnych, gatunek trujący (powoduje zaburzenia żołądkowo-jelitowe) - pieczarka karbolowa (Agaricus xanthodermus). Rozpoznamy ją po bardzo nieprzyjemnym zapachu karbolu, fenolu. Ta zapachowa reguła odnosi się wyłącznie do pieczarek.

space

uwaga na muchomory

Amanita verna (muchomor wiosenny)
muchomor wiosenny — śmiertelnie trujący|Amanita verna — deadly poisonous
Pieczarki bywają mylone ze śmiertelnie trującymi muchomorami, zwłaszcza z białym muchomor wiosenny (Amanita verna) i muchomor jadowity (Amanita virosa), jest też albinotyczna forma muchomor zielonawy (Amanita phalloides). Musisz dobrze poznać wygląd i cechy tych gatunków.

space

space

You must have at list this knowledge. There is fundamental difference between Agarics and Amanitas. Amanitas has white or whitish gills and white spore print. Agarics gills are white only when very young. Agarics got dark brown, chocolate-brown spore print. It is enough to lay on paper (gills down) cut of cap and after few hours you have clear spore print and no doubt. You must not collect very young mushrooms - it means in the "egg" form because there is no clear if volva is present or not (deadly Amanitas has volva, Agaricus has not) and it is impossible to chek colour of the gils.

Miąższ czerwienieje lub jest niezmienny. Próba Schaffera negatywna.

Pierścień zwieszony (daje się ściągać ku górze) lub zanikający.

Ostrza blaszek z podstawkami i zarodnikami. Sekcja Intermediae

aestivalis

altipes

Ostrza blaszek sterylne.

Miąższ przybiera barwę krwistoczerwoną (karminowoczerwoną). W lasach. Sekcja Sanguinolenti.

Kapelusz biały lub jasny; nagi lub drobno łuseczkowaty.

deylii

benesii

silvaticus

-- formy jasne

Kapelusz brązowy lub brązowymi łuskami (zwykle grubymi).

lanipes

k. z wklęśniętym środkiem; z szerokimi czekoladowobrązowymi łuseczkami; t. z bulwkowatą podstawą pokrytą brązowymi łuseczkami

medio-fuscus

t. krótki z brązowymi łuskami u podstawy; pierścień od spodu z rudymi kłaczkami

space

t. wydłużony, równogruby, nagi, białawy z różowym nalotem; k. gruby, z czerwonawo do rdzawobrązowymi łuseczkami i kłaczkami; miąższ przebarwia się jasnoczerwonawo

space

k. dość ciemno orzechowobrązowy, centrum ciemniejsze, powierzchnia z promieniście ułożonymi włókienkami; bl. różowe, potem czekoladowobrązowe z białym sterylnym ostrzem z dużymi kulistymi cheilocystydami

space

-- trzon z bulwkowatą podstawą

impudicus

zapach nieprzyjemny, przypominający czubajeczka cuchnąca (Lepiota cristata), plasteliny; miąższ słabo przebarwia się czerwono lub jasnobrązowo

space

---- zapach inny, nie przypominający czubajeczka cuchnąca (Lepiota cristata); miąższ wyraźnie przebarwia się krwistoczerwono

langei

k. ciemnoorzechowy do ciemnobrązowego z tak samo zabarwionymi przylegającymi łuseczkami; miąższ przebarwia się jasnoczerwono

space

silvaticus

kapelusz z ochrowymi do ciemno-brązowych łuseczkami na białym tle

space

Miąższ niezmienny, biały lub słabo czerwieniejący. Sekcje Agaricus i Sanguinolenti.

Gatunki o wysmukłym trzonie, rosnące w lasach.

impudicus

depauperatus

squamulifer

Mięsiste owocniki z krótszym, krępym trzonem, nie wyrastające w lasach.

Kapelusz ciemnobrązowy. Trzon z brązowymi paskami.

vaporarius

lanipes

Kapelusz białawy. Trzon ze smugami.

bresadolianus

spissicaulis

Pierścień skórzasty, wzniesiony ku górze (daje się ściągać ku dołowi), często połączony z osłoną całkowitą. Cystydy na ostrzu blaszek. Sekcja Duploannulatae.

Podstawki dwuzarodnikowe.

bisporus

Podstawki czterozarodnikowe.

Kapelusz biały do kremowego.

bernardii

bitorquis

owocniki częściowo podziemne, trzon krępy, sztywny; miąższ b. zwarty, twardy, o przyjemnym zapachu

space

gennadii

Kapelusz ochrowy do brązowego.

maleolens

subfloccosus

Pierścień wełnisty, nikły (nie daje się ściągać). Ostrza blaszek z podstawkami, bez cystyd. Sekcja Agaricus.

campestris

kapelusz biały, stary z brązowym odcieniem; powierzchnia satynowa, z wiekiem czasem słabo spękana na drobne, przylegające nieco szarzejące lub szarobrązowe łuseczki, miejsca uciśnięte nie żółkną lub jedynie nieznacznie;
blaszki dojrzałe czekoladowobrązowe;
trzon nie dłuższy lub nieznacznie dłuższy niż średnica kapelusza; powierzchnia włóknista do drobno kłaczkowatej; pierścień błoniasty, zwisający, słaby, delikatny, zanikający;
miąższ biały, na cięciu powoli i słabo różowiejący; zapach przyjemny, grzybowy, nie anyżowy; otarta powierzchnia owocnika nie zmienia zabarwienia

space

campeobrunneus

Trzon żółknący (przynajmniej u podstawy) lub żółknący kapelusz (jeżeli żółknie podstawa trzonu i dodatkowo czerwienieje patrz A. lanipes).

Wynik próby Schaffera negatywny. Zapach przypominający karbol lub jodoform (najsłabszy w podstawie trzonu). Miąższ i podstawa trzonu natychmiast po uszkodzeniu przybierają barwę żółtą do pomarańczowej. Sekcja Xanthodermatei.

Podstawa trzonu zwykle bulwkowata.

xanthodermus

placomyces

phaeolepidotus

Postawa trzonu nie jest bulwiasta

pilatianus

Próba Schafera daje wynik pozytywny. Zapach przeważnie przypomina anyż lub gorzkie migdały. Sekcja Flavescentes = Arvensis

Małe, delikatne owocniki. Kapelusz średnicy 1.5 - 5 cm. Podsekcja Minores.

Młode blaszki żywo różowe. Kapelusz biały, blado skórzasty. Ostrza blaszek z zarodnikami.

comtulus

rusiophyllus

Młode blaszki szare, szaroróżowe. Podstawa trzonu cebulkowato zgrubiała. Ostrza blaszek sterylne.

semotus

kapelusz z fioletowymi, winnoczerwonymi łuseczkami; podstawa trzonu bulwiasto zgrubiała

space

purpurellus

dulcidulus

Owocniki średnie do dużych. Średnica kapelusza 4 - 20 cm.

Kapelusz biały do jasnoochrowego. Podsekcja Arvenses

Średniej wielkości, cienkomięsiste owocniki ze smukłym trzonem. Kapelusz i trzon z żółtymi plamami. Zapach anyżu. W lasach.

leucotrichus

kapelusz jedwabisty; kapelusz i maczugowato zgrubiała podstawa trzonu są pokryte białawymi odstającymi łuseczkami

silvicola

Duże, mięsiste owocniki z mocnym trzonem (ponad 12 mm średnicy). Miejsca uciśnięte żółkną.

arvensis

kapelusz białawy, żółknący, powierzchnia aksamitna, rzadko pękająca na drobne, cienkie przylegające łuseczki, otarta przebarwia się mniej lub bardziej żółto;
blaszki dojrzałe purpurowobrązowe, czarnobrązowe;
trzon nieco rozszerzający się ku podstawie lecz bez bulwki; owierzchnia gładka, otarta żółknie; pierścień trwały, gruby, spodnia strona kosmkowata lub łuseczkowata;
miąższ biały, nieco żółknący - w podstawie trzonu i pod skórką kapelusza; zapach anyżowy lub migdałowy, nie zawsze wyraźny

space

macrocarpus

fissuratus

Bardzo duże, mięsiste owocniki z mocnym trzonem (średnicy ponad 25 mm)

macrosporus

excellens

stramineus

Kapelusz rdzawobrązowy lub purpurowoczerwonawy. Trzon pusty w środku.

augustus

porphyrizon

literatura · references
· Michael, Hennig, Kreisel, 1979-84, — Handbuch fur Pilzfreunde. [18]
· Moser, M., 1983 — Die Roehrlinge und Blaetterpilze (Polyporales, Boletales, Agaricales, Russulales) in Kleine Kryptogamenflora, Band IIb/2. [27]
obecnie nie jesteś zalogowany(a) — oglądasz okrojoną, przeglądową wersję atlasu — zaloguj się (pola w prawym górnym rogu każdej strony)
lub załóż konto dostępu o ile go jeszcze nie posiadasz

Copyright © 1997-2017 by Marek Snowarski – formularz kontaktowy/contact form
przeglądowa (zwykła) wersja atlasu 17.05.10 · ta strona była ostatnio zmieniana/last modified 10.05.2017 · powstała/was created 23.05.1998

Zalinkuj tę stronę kodem (przykładowy tekst linku dostosuj do swoich potrzeb):
<a href="http://www.grzyby.pl.pl/gatunki/Agaricus.htm"> Agaricus (pieczarka) - Atlas grzybów Polski grzyby.pl</a>