toxicedibletradered list

Tricholoma equestre (L.) P. Kumm. (1871)

gąska zielonka (prośnianka) (Man on Horseback)
Tricholoma auratum (Paulet) Gillet (1874) · ? Tricholoma flavovirens (Pers.) S. Lundell (1942)
Tricholoma equestre
typowe owocniki zagłębione w podłożu, z krępym trzonem · gregarious under pine typical specimens, partially under ground, with short stipe; 26.09.1999, Kaszuby; znal. 990926.16
copyright © by Marek Snowarski
Tricholoma equestre
typowy owocnik zagłębiony w podłożu · typical specimens, partially under ground with short stipe
Tricholoma equestre
pokrój · habit
Tricholoma equestre
młode owocniki, dość nietypowo wydłużony trzon ponieważ rosną w głębokim mchu; grupa pod sosnami · young specimens, unusually long stipes because of growing in moss; gregarious under pine
Tricholoma equestre
starsze owocniki · older specimens
Tricholoma equestre
pokrój · habit

owocnik (Fruitbody)

Kapelusz żółtozielonkawy, może mieć oliwkowy, brązowy lub z ochrowy odcień; powierzchnia włókienkowata, często popękana na brązowo-rude łuseczki, wilgotna lepka; 40-80(120) mm średnicy; młody półkulisty, potem rozpostarty, czasem z tępym garbkiem, brzeg początkowo podwinięty, z wiekiem pofalowany, miąższ w kapeluszu gruby.

space

Trzon często prawie cały zagłębiony w podłożu; jaśniejszy od kapelusza, jasnożółty; 30-90 x 10-20 mm; walcowaty; powierzchnia gładka lub z kosmkami; pełny.

space

Pileus yellow-greenish, with olive, brown, ochre tint; surface fibrous, often with rusty-brown scales in the center, viscid in moist weather; 40-80(120) mm broad; hemispheric when young, then expanded, often with obtuse umbo; margin incurved at first, undulating in age; flesh thick in cap.
Lamellae sulphur-yellow, notched, close.
Stipe often subhypogaeus; pale yellow; 30-90 x 10-20 mm; equal; surface smooth, weak floccose at the apex; solid.
Flesh whitish to pale yellow, unchanging; firm; taste mild; smell farinaceous.

zarodniki (Spores)

Wysyp zarodników biały. Zarodniki elipsoidalne, gładkie, 6-8 x 3.5-5 µm.

Spore print white. Spores ellipsoid, smooth, 6-8 x 3.5-5 µm.

występowanie

Tricholoma equestre
Gatunek pospolity. Owocniki wyrastają pojedynczo lub w grupach od września do późnej jesieni, ze szczytem owocowania po pierwszych przymrozkach. Zwykle w lasach iglastych, zwłaszcza pod sosnami, na piasku.

space

Common. Solitary to gregarious, late fall, on sandy soils in coniferous - usually Pinus - forests.

wartość (Importance)

Wg. ostatnich badań gąska zielonka zjadana w dużej ilości, przez kilka dni pod rząd, może powodować lżejsze lub ciężkie zatrucia, w skrajnych przypadkach śmiertelne - zobacz uwagi na temat doniesień o zatruciach. Jest to smaczny i tradycyjnie poszukiwany i jedzony późnojesienny grzyb jadalny. W rozporządzeniu z 2008 roku jest to nadal gatunek dopuszczony do obrotu handlowego i przetwórstwa na terenie Polski.

There is established tradition of edibility of this species. But recently (starting from 2001) there are scientific publications about poisoning cases when eaten in large quantity in few consecutive days. See remarks abouts recent publications about poisonings with Tricholoma equestre. In some countries (e.g. Germany) it is now officially considered as dangerous poisonous mushroom.

Tricholoma sulphureum
gąska siarkowa (Tricholoma sulphureum)
Gąska zielonka ma dość charakterystyczny wygląd i trudno ją pomylić z innymi gatunkami.

space

Gąska zielonożółta (Tricholoma sejunctum) ma białe blaszki, kapelusz jest zielonkawy ale z wtopionymi czarnymi włókienkami.

space

Również podobny (wg tych którzy się pomylili) jest śmiertelne trujący muchomor zielonawy (Amanita phalloides). On również ma zielonkawy kapelusz, za to białe blaszki, pochwę u podstawy trzonu i zwykle zachowany pierścień na trzonie. Jego zapach jest intensywnie słodkawy, ale palacz pewnie go nie wyczuje (palenie szkodzi!).

space

Man on Horseback (Tricholoma equestre) is quite characteristic and difficult to mistaken with other species.
Tricholoma sulphureum also has yellow lamellae, in not so robust, pileus surface is not viscid and is perfectly characterized by its intensive odor of sewer gas.
Tricholoma sejunctum has white lamellae, pileus is also greenish but with black fibrils.
Tricholomopsis rutilans also has yellow lamellae but pileus surface has red scales, is bigger and grows on rotten wood of conifers.
Could be mistaken by ignorants with deadly poisonous Death Cap (Amanita phalloides) which has white lamellae, volva at stipe base and often distinct ring; its smell is distinct sweetish.

In genus Cortinarius are some species simillar to Man on Horseback (Tricholoma equestre), few of them are deadly poisonous. Cortinarius got rusty-brown spore-print, cortina and often bulbous stipe base. Spore print in Tricholoma species is white.

wybrane znaleziska · selected collections

Tricholoma equestre
4f · 99 09 26 16 (Marek Snowarski)
(Kaszuby) na skraju piaszczystej drogi w lesie sosnowym · (on sandy forest roadside, gregarious under pine)
Tricholoma equestre
4f · 99 09 26 11 (Marek Snowarski)
(Kaszuby) grupa w mchu, pod sosnami · (gregarious in moss, under pine)
Tricholoma equestre
2f · 99 09 26 3 (Marek Snowarski)
(Kaszuby) grupa w mchu, pod sosnami · (gregarious in moos, under pine)
Tricholoma equestre
3f · 00 10 17 3 (Marek Snowarski)
(Kaszuby) w lesie sosnowym · (in pine forest)
Copyright © 1999-2017 by Marek Snowarski – formularz kontaktowy/contact form
wersja publikacji 15.02.2017.www · ostatnio zmieniana/last modified 15.12.2011 · została utworzona/was created 29.10.1999
Zalinkuj tę stronę kodem (przykładowy tekst linku dostosuj do swoich potrzeb):
<a href="http://www.grzyby.pl/gatunki/Tricholoma_equestre.htm">gąska zielonka - Tricholoma equestre - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl</a>