edibleprotectedred listGREJ

Grifola frondosa (Dicks.) Gray

żagwica listkowata(Hen of the woods)
Grifola frondosa
26.09.2006, Puszcza Białowieska; znal. 060926.28
copyright © by Marek Snowarski
Grifola frondosa
Grifola frondosa e 1 p na pniaku dębu|on Quercus stump

owocnik (Fruitbody)

Grifola frondosa
Grifola frondosa
Owocniki w formie dużych wiązkowatych, krzaczkowatych, skupień wielu łopatkowatych kapeluszy; szerokość całej wiązki 200-500(1000) mm. Kapelusz ochrowe, szaro-brązowe do czarno-popielatych, ku podstawie jaśniejsze; o powierzchni promieniście włókienkowatej i promieniście pomarszczonej; kapelusze łopatkowate, muszlowate, liściowate, do 100 mm długości i szerokości, z bocznym trzonem; brzeg kapelusza cienki, zatokowato falisty.

Poszczególne kapelusiki wyrastają z centralnego, krótkiego, do 20 mm grubego, wielokrotnie krzaczkowato rozgałęzionego trzonu; trzon białawy, kremowy; końcowe odcinki przypłaszczone.

Pory białawe do kremowych, uciśnięte nie zmieniają barwy; drobne 0.2-0.3(0.5) mm średnicy, (1)2(3) na mm, kanciaste lub zaokrąglone; brzeg postrzępiony. Rurki jednowarstwowe, krótkie, 2-3(5) mm długości, daleko zbiegają po trzonku.

Miąższ białawy, konsystencji włóknistej, skórzasto-mięsistej; w kapeluszu 3-5 mm grubości; zapach świeżych owocników przyjemny, grzybowy, aromatyczny, swoisty, przy wysychaniu nieprzyjemny (starego sera, myszy), utrzymuje się po wysuszeniu; smak łagodny u młodych owocników, u starych cierpkawy i ostry.

Sporocarps in the form of large caespitose, coralloid, clustered spatulate pilei; the whole group 200-500(1000) mm broad. Pileus ochre, grey-brown to black-grey, towards the base lighter-coloured; with surface radially fibrillose and radially wrinkled; pilei spatulate, cochate, fan-like, up to 100 mm long and broad, with a lateral stipe; margin of the pileus thin, strongly undulating.

Individual pilei grow out of a central, short, up to 20 mm thick, multiple branched stipe; stipe whitish, cream-coloured; endings compressed.

Pores whitish to cream-coloured, bruised do not change the colour; fine 0.2-0.3(0.5) mm in diameter, (1)2(3) per mm, polygonal or round; margin torn. Tubes single-layered, short, 2-3(5) mm long, decurrent far onto the stipe.

Flesh off-white, consistency fibrous, leathery-succulent; in pileus 3-5 mm thick; odour of fresh sporocarps pleasant, fungoid, aromatic, peculiar, on drying nasty ( of old cheese, mice), lingering after drying; taste mild in young sporocarps, in mature tartish and hot.

zarodniki (Spores)

Wysyp zarodników biały. Zarodniki szeroko elipsoidalne, nieco przypłaszczone, gładkie, hialinowe, z jedną kroplą, rzadziej z 2-3, 5-6 × 3.5-4.5 µm.

Spore print white. Spores broadly ellipsoid, slightly flattened, smooth, hyaline, with one, rarely 2-3 drops, 5-6 × 3.5-4.5 µm.

występowanie

Grifola frondosa
Bardzo rzadka. Owocniki jednoroczne wyrastają latem i jesienią, przez szereg kolejnych lat na danym stanowisku, u podstawy pnia żywych i martwych drzew liściastych, pniaków i na korzeniach, zwłaszcza dębów i grabów, rzadziej kasztana jadalnego.

Very rare. Sporocarps annual, summer-fall, in the same place for many ears, at the base and close to live or dead hardwoods, preferably oak, hornbean, not often at Castanea sativa.

wartość (Importance)

W Polsce podlega ochronie częściowej. Dopuszczony jest (za odpowiednim zezwoleniem) "ręczny zbiór owocników".

space

uwagi (Remarks)

Meripilus giganteus
Meripilus giganteus
Podobne bardzo duże kępy owocników tworzy wachlarzowiec olbrzymi (Meripilus giganteus), wyrasta zwłaszcza na bukach, jego pory i powierzchnia kapelusza przy ucisku czernieją, kapelusze są większe, koncentrycznie strefowane, żółtoochrowe do kasztanowobrązowych, bez trzonu lub z krótkim; pory bardzo drobne, na granicy dostrzegalności gołym okiem.

Meripilus giganteus develops similar very large clusters of sporocarps, grows particularly on beech trees, its tubes and surface of the cap bruise black, pilei are larger, concentrically zoned, yellow-ochraceous to chestnut-brown, with a short stalk or none.

Bondarzewia mesenterica
Bondarzewia mesenterica

Na jodłach wyrasta jodłownica górska (Bondarzewia mesenterica), ma większe pory i palący w smaku miąższ.

Bondarzewia mesenterica has bigger pores and hot taste flesh.

Dendropolyporus umbellatus
Dendropolyporus umbellatus

Podobnie zbudowana żagiew wielogłowa (Dendropolyporus umbellatus) ma o wiele liczniejsze i mniejsze kapelusiki, z centralnie osadzonym trzonem.

Similarly looking Dendropolyporus umbellatus has much more numerous and smaller pilei, and a central stipe.

wybrane znaleziska · selected collections

Grifola frondosa
12f · 06 09 26 28
(Puszcza Białowieska)
Grifola frondosa
4f · 06 09 21 4
(Puszcza Białowieska)
Grifola frondosa e 1 p na pniaku dębu|on Quercus stump
4f · 09 10 18 1 (Tomasz Pachlewski, det. Marek Snowarski)
(Wrocław, Las Strachociński)
znaleziska Grifola frondosa na terenie Polski w rejestrze grzybów chronionych i zagrożonych (GREJ) — specyfikacja zapisów wg stanu na dzień 2017.02.15

Przyjęte do rejestru:
· z podanym ATPOL: 44296 BB-01, 120643 BE-97, 100331 CA-71, 151083 CC-92, 177930 CC-92, 195510 CC-92, 208827 CC-92, 208828 CC-92, 204788 CE-04, 116919 DA-80, 207817 DA-80, 118020 DE-54, 192178 DE-54, 273965 DE-54, 83076 DE-75, 116110 DE-75, 45863 EA-92, 52417 GC-55,

• Oczekujące na przyjęcie:
· z podanym ATPOL: 156302 BE-49, 294042 DD-85,
· bez ATPOL lub wadliwy: 291786,

Zapisy w GREJ wg stanu na dzień 2017.02.15

44296 Grifola frondosa; Zachodniopomorskie, pow.Kołobrzeski, Ustronie Morskie 5km SW, BB-01; 20.09.2006; W lesie bukowym, w pobliżu cieku wodnego; Na ziemi pod pojedynczym dębem Pojedynczy owocnik; leg. Tadeusz Twardy; det. Waldemar Wesołowski; eksykat: nie, tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2007. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych. Część II. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2006. Przegląd Przyrodniczy 18(3-4): 3-70
uwagi:
fot. 56709 fot. 56710 fot. 56711

45863 Grifola frondosa; 1 km.SE, Górowo Iławeckie, pow. Bartoszyce, warmińsko mazurskie, EA-92; 28.09.2006; las bukowo- brzozowy; na pniu buku w wiązce, owocniki pozarastane trzonami; leg. Paweł Sankiewicz; det. Paweł Sankiewicz, Jacek Michalczyk; tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2007. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych. Część II. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2006. Przegląd Przyrodniczy 18(3-4): 3-70
uwagi: fot. 59184

52417 Grifola frondosa; Puszcza Białowieska, 5 km w linii prostej NS od wsi Lipiny, na skrzyżowaniu oddziałów leśnych nr 245,246;274,275, GC-55; 21.09.2006; Las mieszany, z przewagą dębów, przy drodze leśnej; Na przydrożnym dębie W grupie, masowo; leg. Michał Wójtowski; det. Anna Kujawa; tak, notatka: tak; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2010. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część. III. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2007. Przegląd Przyrodniczy 21(1): 8-53
uwagi:
fot. 71944 fot. 71945

83076 Grifola frondosa; Huby, woj.śląskie, DE-75; 27.10.2007; Las mieszany, dąb, sosna, brzoza; na pniu, najprawdopodobnej dębu w wiązce; leg. Krzysztof Kołodziejczyk; det. Krzysztof Kołodziejczyk; eksykat: TAK, w Stacji ZBŚRiL PAN, 5/KK/27.04.08, tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2011. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część IV. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2008. Przegląd Przyrodniczy 22(1): 17-83
uwagi: .
fot. 133554 fot. 133555 fot. 133556

100331 Grifola frondosa; 2,5km SE, Damnica, pow. Słupsk, pomorskie, CA-71; 01.10.2006; Las liściasty z przewagą buka i dęba; Na pniu dębowym lub bukowym w wiązce - 1 wiązka,(1 listek uszkodzony); leg. Małgorzata Tęsna; det. Małgorzata Tęsna; eksykat: nie, tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2011. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część IV. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2008. Przegląd Przyrodniczy 22(1): 17-83
uwagi: Żagwica listkowata
fot. 170319

116110 Grifola frondosa; Kłomnice, woj. śląskie, DE-75; 28.09.2008; sosna,dąb, brzoza; pa pniu dębu w wiązce; leg. Krzysztof Kołodziejczyk; det. Krzysztof Kołodziejczyk; eksykat: TAK, w Stacji ZBŚRiL PAN, 3/KK/14.11.08, tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2011. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część IV. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2008. Przegląd Przyrodniczy 22(1): 17-83
uwagi: .
fot. 204893 fot. 204894

116919 Grifola frondosa; Gdańsk, Lasy Oliwskie, Dolina Samborowo, ok. 800 m W od wylotu ul. Abrahama, oddz. 142., DA-80; 04.10.2008; Buczyna, w pobliżu ścieżki biegnącej dnem doliny; Na ziemi, przy pniu starego dębu szypułkowego. Pojedynczy owocnik; leg. Włodek Chojnacki; det. Włodek Chojnacki; eksykat: nie, tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2011. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część IV. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2008. Przegląd Przyrodniczy 22(1): 17-83
uwagi: fot. 206537 fot. 206538 fot. 206539 fot. 206540

118020 Grifola frondosa; 1 km W,Kijów,gm.Kruszyna, DE-54; 14.10.2008; las nad rzeką Wartą; na ziemi,u podstawy dębowego pniaka jedna kępa; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: Tak, w Stacji ZBŚRiL PAN, 8/JN/1.09.10, tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2011. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część IV. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2008. Przegląd Przyrodniczy 22(1): 17-83
uwagi:
fot. 209320 fot. 209321

120643 Grifola frondosa; Szklary k. Ząbkowic Śl, we wsi, BE-97; 13.10.2007; ; Na dębie w czterech miejscach na styku z ziemią, niestety niszczone; leg. Jacek Soboń; det. Czesław Narkiewicz; tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2011. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część IV. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2008. Przegląd Przyrodniczy 22(1): 17-83
uwagi: fot. 215718 fot. 215719 fot. 215720
żagwica listkowata
Dąb wycięty w 2008. Grzybki pozostały.

151083 Grifola frondosa; woj. wielkopolskie, pow. gnieźnieński, nadl. Czerniejewo, leśn. Linery, oddział 82, 1,5 km na SW od Pawłowa, CC-92; 21.10.2009; dąb, olsza, brzoza, leszczyna; u podnóża dwóch dębów czerwonych skupienia wielu łopatkowatych kapeluszy, po trzy pod dwoma dębami (w tym jeden oderwany od podłoża); leg. Barbara Kudławiec; det. Barbara Kudławiec; eksykat: Tak, w Stacji ZBŚRiL PAN, 9/BK/28.12.09, Tak, wykonane 21.10.09 oraz 25.10.09, notatka: nagranie na dyktafon+mapka; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2011a. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część V. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2009. Przegląd Przyrodniczy 22(4): 16-68
uwagi: Zdjęcia:
Widok na owocniki pod pierwszym dębem oraz owocniki z bliska: fot. 289701 fot. 289702 fot. 289703 fot. 289704
Owocniki pod drugim dębem: fot. 289705 fot. 289706fot. 289707 http://www.bio-forum.pl/messages/33/285917.html

156302 Grifola frondosa; Las Strachociński, pow. wrocławski, woj. dolnośląskie, BE-49; 09.10.2009; las liściasty (grab, wiąz, dąb, lipa i inne); na murszejącym pniaku skupisko o rozpiętości ok. 50 cm; leg. Tomasz Pachlewski; det. Tomasz Pachlewski; eksykat: tak, w Stacji ZBŚRiL PAN, fotografia z 18 X 2009 w atlasie Marka Snowarskiego,

177930 Grifola frondosa; ok. 2,3 km na NW od Czerniejewa, pow. gnieźnieński, woj. wielkopolskie, CC-92; 06.10.2010; skraj lasu o składzie: kilka dębów o obwodzie pierśnicy ok. 3 m, grab, klon, brzoza, świerk, leszczyna, bez czarny; pod starym dębem o obwodzie pierśnicy ok. 3 m jeden owocnik w charakterystycznej postaci skupienia wielu łopatkowatych kapeluszy; leg. Barbara Kudławiec; det. Barbara Kudławiec; eksykat: Tak, w Stacji ZBŚRiL PAN, 6/BK/7.12.10, tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2012. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część VI. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2010. Przegląd Przyrodniczy 23(2): 3-59
uwagi: nadleśnictwo Czerniejewo, leśnictwo Linery, oddz. 133

pierwsza obserwacja zejściowego owocnika w grudniu 2008, w 2009 nie zaobserwowałam owocnika

zdjęcia:
fot. 383143 fot. 383144 fot. 383145 fot. 383146

192178 Grifola frondosa; 1 km W, Kijów, gm.Kruszyna, pow. częstochowski, woj. śląskie, DE-54; 24.09.2011; las mieszany nad rzeką Wartą; na ziemi,u podstawy dębowego pniaka jeden owocnik; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: nie, tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2013. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część VII. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2011. Przegląd Przyrodniczy 24(2): 3-44
uwagi: fot. 448058 fot. 448059 fot. 448060

195510 Grifola frondosa; Pawłowo, 1,5 km SW, pow. gnieźnieński, woj. wielkopolskie, CC-92; 27.09.2011; las mieszany: dąb, olsza, brzoza, leszczyna; u podnóża dwóch dębów czerwownych pod poszczególnymi dębami 1 i 5 owocników o pokroju charakterystycznym dla gatunku; leg. Barbara Kudławiec; det. Barbara Kudławiec; eksykat: nie, gatunek chroniony, tak, notatka: nagranie na dyktafon; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2013. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część VII. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2011. Przegląd Przyrodniczy 24(2): 3-44
uwagi: nadleśnictwo Czerniejewo, leśnictwo Linery, oddział 82

poprzednio zaobserwowałam tu żagwicę w 2009 r.

pierwszy dąb z żagwicą - stanowisko (żagwica rośnie pod pierwszym z lewej dębem)
fot. 465229
owocniki
fot. 465230 fot. 465231 fot. 465232 fot. 465233

drugi dąb z żagwicą - stanowisko (żagwica rośnie pod dębem drugim od prawej - drugim z tych dwóch bliźniaczych dębów)
fot. 465234 fot. 465235
owocnik
fot. 465236 fot. 465237 fot. 465238

204788 Grifola frondosa; Antonin, pow. ostrowski, woj. dolnośląskie, CE-04; 15.09.2012; park.dąb, klon, olsza, inne; dąb jeden owocnik; leg. Mirosław Wantoch-Rekowski; det. Mirosław Wantoch-Rekowski; eksykat: ZBŚRiL PAN, 2/MWR/6.12.12, tak, notatka: nie
uwagi: fot. 515191

207817 Grifola frondosa; TPK Gdańsk Oliwa Dolina Samborowo, pow. gdański, woj. pomorskie, DA-80; 19.10.2012; Las mieszany,buk,sosna,brzoza,dąb; dąb jeden duży owocnik; leg. Mirosław Wantoch-Rekowski; det. Mirosław Wantoch-Rekowski; eksykat: nie-chroniony, tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2013a. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część VIII. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2012. Przegląd Przyrodniczy 24(4): 10-41
uwagi: fot. 529795
Grzyb wyrósł dwa dęby dalej niz poprzednio zgłaszany

208827 Grifola frondosa; Pawłowo, 1,5 km SW, pow. gnieźnieński, woj. wielkopolskie, CC-92; 02.10.2012; las mieszany: dąb, olsza, brzoza, leszczyna; u podnóża dębów czerwonych pod dwoma dębami po jednym owocniku o pokroju charakterystycznym dla gatunku; leg. Barbara Kudławiec; det. Barbara Kudławiec; eksykat: nie, gatunek chroniony, tak, notatka: nagrania + mapki; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2013a. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część VIII. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2012. Przegląd Przyrodniczy 24(4): 10-41
uwagi: N 52°28'07,4" E 17°30'07,4" (oddział 82)
N 52°28'11,1" E 17°29'59,0" (oddział 83)

nadleśnictwo Czerniejewo, leśnictwo Linery, oddziały 82 i 83 - dwa miejsca odległe od siebie o kilkadziesiąt m po dwóch stronach linii oddziałowej

lokalizacja w oddziale 82 - kolejne owocnikowanie w tym miejscu, poprzednie w 2009 i 2011
fot. 535453 fot. 535454 fot. 535455

lokalizacja w oddziale 83 - tu pierwszy raz znaleziona żagwica, pod sąsiednim dębem po owocnikowaniu w 2009, 2011 w tym roku brak owocników
fot. 535456 fot. 535457 fot. 535458 fot. 535459

208828 Grifola frondosa; Czerniejewo, ok. 2,3 km NW, pow. gnieźnieński, woj. wielkopolskie, CC-92; 02.10.2012; skraj lasu o składzie: kilka dębów o obwodzie pierśnicy ok. 3 m, grab, klon, brzoza, świerk, leszczyna, bez czarny; pod okazałym żywym dębem o obwodzie pierśnicy ok. 3 m dwa owocniki; leg. Barbara Kudławiec; det. Barbara Kudławiec; eksykat: nie, gatunek chroniony, tak, notatka: nagranie + mapka; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2013a. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część VIII. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2012. Przegląd Przyrodniczy 24(4): 10-41
uwagi: N 52°26'26,83" E 17°27'03,60"

nadleśnictwo Czerniejewo, leśnictwo Linery, oddział 133
kolejna obserwacja w tym samym miejscu, w XII 2008 zejściowy owocnik (nie zgłaszany, bo stan owocnika nie pozwalał na pewne rozpoznanie), w 2010 pierwsze zgłoszenie

stanowisko i owocniki
fot. 535465 fot. 535466 fot. 535467 fot. 535468

273965 Grifola frondosa; 1 km W od wsi Kijów, gm.Kruszyna, pow. częstochowski, woj. śląskie, DE-54; 02.10.2015; las mieszany nad rzeką Wartą; na ziemi, u podstawy dębowego pniaka jeden owocnik; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: tak, przy pierwotnym zgłoszeniu, tak, notatka: nie
uwagi: fot. 813692

30.10.2015
fot. 813693

291786 Grifola frondosa; TPK Gdańsk Leśn. Matemblewo, pow. Gdańsk, woj. pomorskie, DA: 80; 27.09.2016; las mieszany, buk, sosna, dąb; korzenie dębu trzy owocniki; leg. Mirosław Wantoch-Rekowski; det. Mirosław Wantoch-Rekowski; eksykat: tak, w Stacji, tak, notatka: tak, aplikacja Nadleśnictwo Gdańsk
uwagi: fot. 880774 fot. 880775

294042 Grifola frondosa; Pabianice, Park Wolności, pow. pabianicki, woj. łódzkie, DD-85; 11.11.2016; park leśny, pod dębem; na korzeniach dębu jeden owocnik; leg. Beata Łyszkowska; det. Beata Łyszkowska; eksykat: nie, chroniony, tak, słabe, z telefonu, notatka: nie
uwagi: Część owocnika została przez kogoś uszkodzona, może psa, lisa, widać było ślady drapania w zmarzniętej ziemi obok. Na zdjęciach owocnik i drzewo pod którym rósł.
fot. 890541 fot. 890542 fot. 890543

literatura · references
[17] [26II] [49] · baza „publikacje po 2000 r.”

Copyright © 2002-2017 by Marek Snowarski – formularz kontaktowy/contact form
wersja publikacji 15.02.2017.www · ostatnio zmieniana/last modified 20.10.2014 · została utworzona/was created 01.12.2002
Zalinkuj tę stronę kodem (przykładowy tekst linku dostosuj do swoich potrzeb):
<a href="http://www.grzyby.pl/gatunki/Grifola_frondosa.htm">żagwica listkowata - Grifola frondosa - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl</a>