jadalnychronionyred listGREJ
· jest w czekliście Wojewoda (2003) [105]
· ochrona częściowa (II.44 i III.2)
· Czerwona Lista — V–narażony na wymarcie

Grifola frondosa (Dicks.) Gray

żagwica listkowata (potocznie: Hen of the woods /en/)
na stronie — owocnik · zarodniki · występowanie · wartość · uwagi · znaleziska
Grifola frondosa (żagwica listkowata)
26.09.2006, Puszcza Białowieska; copyright © by Marek Snowarski
Grifola frondosa (żagwica listkowata)
Grifola frondosa (żagwica listkowata)

owocnik

Grifola frondosa (żagwica listkowata)
Owocniki w formie dużych wiązkowatych, krzaczkowatych, skupień wielu łopatkowatych kapeluszy; szerokość całej wiązki 200-500(1000) mm. Kapelusz ochrowe, szaro-brązowe do czarno-popielatych, ku podstawie jaśniejsze; o powierzchni promieniście włókienkowatej i promieniście pomarszczonej; kapelusze łopatkowate, muszlowate, liściowate, do 100 mm długości i szerokości, z bocznym trzonem; brzeg kapelusza cienki, zatokowato falisty.

space

Pory białawe do kremowych, uciśnięte nie zmieniają barwy; drobne 0.2-0.3(0.5) mm średnicy, (1)2(3) na mm, kanciaste lub zaokrąglone; brzeg postrzępiony. Rurki jednowarstwowe, krótkie, 2-3(5) mm długości, daleko zbiegają po trzonku.

space

Sporocarps in the form of large caespitose, coralloid, clustered spatulate pilei; the whole group 200-500(1000) mm broad. Pileus ochre, grey-brown to black-grey, towards the base lighter-coloured; with surface radially fibrillose and radially wrinkled; pilei spatulate, cochate, fan-like, up to 100 mm long and broad, with a lateral stipe; margin of the pileus thin, strongly undulating.

space

Pores whitish to cream-coloured, bruised do not change the colour; fine 0.2-0.3(0.5) mm in diameter, (1)2(3) per mm, polygonal or round; margin torn. Tubes single-layered, short, 2-3(5) mm long, decurrent far onto the stipe.

space

zarodniki

Wysyp zarodników biały. Zarodniki szeroko elipsoidalne, nieco przypłaszczone, gładkie, hialinowe, z jedną kroplą, rzadziej z 2-3, 5-6 × 3.5-4.5 µm.

Spore print white. Spores broadly ellipsoid, slightly flattened, smooth, hyaline, with one, rarely 2-3 drops, 5-6 × 3.5-4.5 µm.

występowanie

Gatunek podlega ochronie częściowej (poz. II.44 i III.2 wg aktualnego rozporządzenia). Do ustawowej ochrony został włączony w 1983 roku. Do 2014r. znajdował się pod ochroną ścisłą; za zezwoleniem może być pozyskiwany przez ręczny zbiór owocników.
Grifola frondosa (żagwica listkowata)
Bardzo rzadka. Owocniki jednoroczne wyrastają latem i jesienią, przez szereg kolejnych lat na danym stanowisku, u podstawy pnia żywych i martwych drzew liściastych, pniaków i na korzeniach, zwłaszcza dębów i grabów, rzadziej kasztana jadalnego.

Very rare. Sporocarps annual, summer-fall, in the same place for many ears, at the base and close to live or dead hardwoods, preferably oak, hornbean, not often at Castanea sativa.

Statusy czerwonej listy. [125]: V–narażony na wymarcie

wartość

W Polsce podlega ochronie częściowej. Dopuszczony jest (za odpowiednim zezwoleniem) "ręczny zbiór owocników".

space

Podobne bardzo duże kępy owocników tworzy wachlarzowiec olbrzymi (Meripilus giganteus), wyrasta zwłaszcza na bukach, jego pory i powierzchnia kapelusza przy ucisku czernieją, kapelusze są większe, koncentrycznie strefowane, żółtoochrowe do kasztanowobrązowych, bez trzonu lub z krótkim; pory bardzo drobne, na granicy dostrzegalności gołym okiem.

space

Na jodłach wyrasta jodłownica górska (Bondarzewia mesenterica), ma większe pory i palący w smaku miąższ.

space

Podobnie zbudowana żagiew wielogłowa (Polyporus umbellatus) ma o wiele liczniejsze i mniejsze kapelusiki, z centralnie osadzonym trzonem.

space

znalezisko 20060926.28.06 - Grifola frondosa (żagwica listkowata); Puszcza Białowieska
12f · 20060926.28.06
/Puszcza Białowieska/
znalezisko 20060921.4.06 - Grifola frondosa (żagwica listkowata); Puszcza Białowieska
4f · 20060921.4.06
/Puszcza Białowieska/
znalezisko 20091018.1.09 - Grifola frondosa (żagwica listkowata); Wrocław, Las Strachociński
4f · 20091018.1.09
leg. Tomasz Pachlewski, det. Marek Snowarski
/Wrocław, Las Strachociński/
znaleziska Grifola frondosa na terenie Polski

w rejestrze grzybów chronionych i zagrożonych GREJ

zapisy w GREJ wg stanu na dzień 2017.07.03
ID na żółtym tle to oznaczenie zweryfikowane przez kustorza GREJ, pozostałe oczekują na weryfikację.

BB-01 44296 BE-49 156302 BE-97 120643 CA-71 100331 CC-92 208828 208827 151083 177930 195510 CE-04 204788 DA-80 116919 207817 291786 DD-85 294042 DE-54 118020 273965 192178 DE-75 83076 116110 EA-92 45863 GC-55 52417

 ID44296  Grifola frondosa; Zachodniopomorskie, pow.Kołobrzeski, Ustronie Morskie 5km SW, BB-01; 2006.09.20; W lesie bukowym, w pobliżu cieku wodnego; Na ziemi pod pojedynczym dębem Pojedynczy owocnik; leg. Tadeusz Twardy; det. Waldemar Wesołowski; eksykat: nie, tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2007. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych. Część II. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2006. Przegląd Przyrodniczy 18(3-4): 3-70
uwagi:
fot. 56709 fot. 56710 fot. 56711

 ID45863  Grifola frondosa; 1 km.SE, Górowo Iławeckie, pow. Bartoszyce, warmińsko mazurskie, EA-92; 2006.09.28; las bukowo- brzozowy; na pniu buku w wiązce, owocniki pozarastane trzonami; leg. Paweł Sankiewicz; det. Paweł Sankiewicz, Jacek Michalczyk; , tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2007. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych. Część II. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2006. Przegląd Przyrodniczy 18(3-4): 3-70
uwagi: fot. 59184

 ID52417  Grifola frondosa; Puszcza Białowieska, 5 km w linii prostej NS od wsi Lipiny, na skrzyżowaniu oddziałów leśnych nr 245,246;274,275, GC-55; 2006.09.21; Las mieszany, z przewagą dębów, przy drodze leśnej; Na przydrożnym dębie W grupie, masowo; leg. Michał Wójtowski; det. Anna Kujawa; , tak, notatka: tak; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2010. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część. III. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2007. Przegląd Przyrodniczy 21(1): 8-53
uwagi:
fot. 71944 fot. 71945

 ID83076  Grifola frondosa; Huby, woj.śląskie, DE-75; 2007.10.27; Las mieszany, dąb, sosna, brzoza; na pniu, najprawdopodobnej dębu w wiązce; leg. Krzysztof Kołodziejczyk; det. Krzysztof Kołodziejczyk; eksykat: TAK, w Stacji ZBŚRiL PAN, 5/KK/27.04.08, tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2011. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część IV. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2008. Przegląd Przyrodniczy 22(1): 17-83
uwagi: .
fot. 133554 fot. 133555 fot. 133556

 ID100331  Grifola frondosa; 2,5km SE, Damnica, pow. Słupsk, pomorskie, CA-71; 2006.10.01; Las liściasty z przewagą buka i dęba; Na pniu dębowym lub bukowym w wiązce - 1 wiązka,(1 listek uszkodzony); leg. Małgorzata Tęsna; det. Małgorzata Tęsna; eksykat: nie, tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2011. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część IV. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2008. Przegląd Przyrodniczy 22(1): 17-83
uwagi: Żagwica listkowata
fot. 170319

 ID116110  Grifola frondosa; Kłomnice, woj. śląskie, DE-75; 2008.09.28; sosna,dąb, brzoza; pa pniu dębu w wiązce; leg. Krzysztof Kołodziejczyk; det. Krzysztof Kołodziejczyk; eksykat: TAK, w Stacji ZBŚRiL PAN, 3/KK/14.11.08, tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2011. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część IV. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2008. Przegląd Przyrodniczy 22(1): 17-83
uwagi: .
fot. 204893 fot. 204894

 ID116919  Grifola frondosa; Gdańsk, Lasy Oliwskie, Dolina Samborowo, ok. 800 m W od wylotu ul. Abrahama, oddz. 142., DA-80; 2008.10.04; Buczyna, w pobliżu ścieżki biegnącej dnem doliny; Na ziemi, przy pniu starego dębu szypułkowego. Pojedynczy owocnik; leg. Włodek Chojnacki; det. Włodek Chojnacki; eksykat: nie, tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2011. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część IV. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2008. Przegląd Przyrodniczy 22(1): 17-83
uwagi: fot. 206537 fot. 206538 fot. 206539 fot. 206540

 ID118020  Grifola frondosa; 1 km W,Kijów,gm.Kruszyna, DE-54; 2008.10.14; las nad rzeką Wartą; na ziemi,u podstawy dębowego pniaka jedna kępa; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: Tak, w Stacji ZBŚRiL PAN, 8/JN/1.09.10, tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2011. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część IV. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2008. Przegląd Przyrodniczy 22(1): 17-83
uwagi:
fot. 209320 fot. 209321

 ID120643  Grifola frondosa; Szklary k. Ząbkowic Śl, we wsi, BE-97; 2007.10.13; ; Na dębie w czterech miejscach na styku z ziemią, niestety niszczone; leg. Jacek Soboń; det. Czesław Narkiewicz; , tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2011. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część IV. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2008. Przegląd Przyrodniczy 22(1): 17-83
uwagi: fot. 215718 fot. 215719 fot. 215720
żagwica listkowata
Dąb wycięty w 2008. Grzybki pozostały.

 ID151083  Grifola frondosa; woj. wielkopolskie, pow. gnieźnieński, nadl. Czerniejewo, leśn. Linery, oddział 82, 1,5 km na SW od Pawłowa, CC-92; 2009.10.21; dąb, olsza, brzoza, leszczyna; u podnóża dwóch dębów czerwonych skupienia wielu łopatkowatych kapeluszy, po trzy pod dwoma dębami (w tym jeden oderwany od podłoża); leg. Barbara Kudławiec; det. Barbara Kudławiec; eksykat: Tak, w Stacji ZBŚRiL PAN, 9/BK/28.12.09, Tak, wykonane 21.10.09 oraz 25.10.09, notatka: nagranie na dyktafon+mapka; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2011a. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część V. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2009. Przegląd Przyrodniczy 22(4): 16-68
uwagi: Zdjęcia:
Widok na owocniki pod pierwszym dębem oraz owocniki z bliska: fot. 289701 fot. 289702 fot. 289703 fot. 289704
Owocniki pod drugim dębem: fot. 289705 fot. 289706fot. 289707 http://www.bio-forum.pl/messages/33/285917.html

ID156302 Grifola frondosa; Las Strachociński, pow. wrocławski, woj. dolnośląskie, BE-49; 2009.10.09; las liściasty (grab, wiąz, dąb, lipa i inne); na murszejącym pniaku skupisko o rozpiętości ok. 50 cm; leg. Tomasz Pachlewski; det. Tomasz Pachlewski; eksykat: tak, w Stacji ZBŚRiL PAN, fotografia z 18 X 2009 w atlasie Marka Snowarskiego
uwagi:

 ID177930  Grifola frondosa; ok. 2,3 km na NW od Czerniejewa, pow. gnieźnieński, woj. wielkopolskie, CC-92; 2010.10.06; skraj lasu o składzie: kilka dębów o obwodzie pierśnicy ok. 3 m, grab, klon, brzoza, świerk, leszczyna, bez czarny; pod starym dębem o obwodzie pierśnicy ok. 3 m jeden owocnik w charakterystycznej postaci skupienia wielu łopatkowatych kapeluszy; leg. Barbara Kudławiec; det. Barbara Kudławiec; eksykat: Tak, w Stacji ZBŚRiL PAN, 6/BK/7.12.10, tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2012. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część VI. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2010. Przegląd Przyrodniczy 23(2): 3-59
uwagi: nadleśnictwo Czerniejewo, leśnictwo Linery, oddz. 133

pierwsza obserwacja zejściowego owocnika w grudniu 2008, w 2009 nie zaobserwowałam owocnika

zdjęcia:
fot. 383143 fot. 383144 fot. 383145 fot. 383146

 ID192178  (potwierdzenie 118020) Grifola frondosa; 1 km W, Kijów, gm.Kruszyna, pow. częstochowski, woj. śląskie, DE-54; 2011.09.24; las mieszany nad rzeką Wartą; na ziemi,u podstawy dębowego pniaka jeden owocnik; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: nie, tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2013. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część VII. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2011. Przegląd Przyrodniczy 24(2): 3-44
uwagi: fot. 448058 fot. 448059 fot. 448060

 ID195510  (potwierdzenie 151083) Grifola frondosa; Pawłowo, 1,5 km SW, pow. gnieźnieński, woj. wielkopolskie, CC-92; 2011.09.27; las mieszany: dąb, olsza, brzoza, leszczyna; u podnóża dwóch dębów czerwownych pod poszczególnymi dębami 1 i 5 owocników o pokroju charakterystycznym dla gatunku; leg. Barbara Kudławiec; det. Barbara Kudławiec; eksykat: nie, gatunek chroniony, tak, notatka: nagranie na dyktafon; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2013. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część VII. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2011. Przegląd Przyrodniczy 24(2): 3-44
uwagi: nadleśnictwo Czerniejewo, leśnictwo Linery, oddział 82

poprzednio zaobserwowałam tu żagwicę w 2009 r.

pierwszy dąb z żagwicą - stanowisko (żagwica rośnie pod pierwszym z lewej dębem)
fot. 465229
owocniki
fot. 465230 fot. 465231 fot. 465232 fot. 465233

drugi dąb z żagwicą - stanowisko (żagwica rośnie pod dębem drugim od prawej - drugim z tych dwóch bliźniaczych dębów)
fot. 465234 fot. 465235
owocnik
fot. 465236 fot. 465237 fot. 465238

 ID204788  Grifola frondosa; Antonin, pow. ostrowski, woj. dolnośląskie, CE-04; 2012.09.15; park.dąb, klon, olsza, inne; dąb jeden owocnik; leg. Mirosław Wantoch-Rekowski; det. Mirosław Wantoch-Rekowski; eksykat: ZBŚRiL PAN, 2/MWR/6.12.12, tak, notatka: nie
uwagi: fot. 515191

 ID207817  (potwierdzenie 116919) Grifola frondosa; TPK Gdańsk Oliwa Dolina Samborowo, pow. gdański, woj. pomorskie, DA-80; 2012.10.19; Las mieszany,buk,sosna,brzoza,dąb; dąb jeden duży owocnik; leg. Mirosław Wantoch-Rekowski; det. Mirosław Wantoch-Rekowski; eksykat: nie-chroniony, tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2013a. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część VIII. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2012. Przegląd Przyrodniczy 24(4): 10-41
uwagi: fot. 529795
Grzyb wyrósł dwa dęby dalej niz poprzednio zgłaszany

 ID208827  Grifola frondosa; Pawłowo, 1,5 km SW, pow. gnieźnieński, woj. wielkopolskie, CC-92; 2012.10.02; las mieszany: dąb, olsza, brzoza, leszczyna; u podnóża dębów czerwonych pod dwoma dębami po jednym owocniku o pokroju charakterystycznym dla gatunku; leg. Barbara Kudławiec; det. Barbara Kudławiec; eksykat: nie, gatunek chroniony, tak, notatka: nagrania + mapki; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2013a. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część VIII. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2012. Przegląd Przyrodniczy 24(4): 10-41
uwagi: N 52°28'07,4" E 17°30'07,4" (oddział 82)
N 52°28'11,1" E 17°29'59,0" (oddział 83)

nadleśnictwo Czerniejewo, leśnictwo Linery, oddziały 82 i 83 - dwa miejsca odległe od siebie o kilkadziesiąt m po dwóch stronach linii oddziałowej

lokalizacja w oddziale 82 - kolejne owocnikowanie w tym miejscu, poprzednie w 2009 i 2011
fot. 535453 fot. 535454 fot. 535455

lokalizacja w oddziale 83 - tu pierwszy raz znaleziona żagwica, pod sąsiednim dębem po owocnikowaniu w 2009, 2011 w tym roku brak owocników
fot. 535456 fot. 535457 fot. 535458 fot. 535459

 ID208828  (potwierdzenie 177930) Grifola frondosa; Czerniejewo, ok. 2,3 km NW, pow. gnieźnieński, woj. wielkopolskie, CC-92; 2012.10.02; skraj lasu o składzie: kilka dębów o obwodzie pierśnicy ok. 3 m, grab, klon, brzoza, świerk, leszczyna, bez czarny; pod okazałym żywym dębem o obwodzie pierśnicy ok. 3 m dwa owocniki; leg. Barbara Kudławiec; det. Barbara Kudławiec; eksykat: nie, gatunek chroniony, tak, notatka: nagranie + mapka; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2013a. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część VIII. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2012. Przegląd Przyrodniczy 24(4): 10-41
uwagi: N 52°26'26,83" E 17°27'03,60"

nadleśnictwo Czerniejewo, leśnictwo Linery, oddział 133
kolejna obserwacja w tym samym miejscu, w XII 2008 zejściowy owocnik (nie zgłaszany, bo stan owocnika nie pozwalał na pewne rozpoznanie), w 2010 pierwsze zgłoszenie

stanowisko i owocniki
fot. 535465 fot. 535466 fot. 535467 fot. 535468

 ID273965  (potwierdzenie 118020) Grifola frondosa; 1 km W od wsi Kijów, gm.Kruszyna, pow. częstochowski, woj. śląskie, DE-54; 2015.10.02; las mieszany nad rzeką Wartą; na ziemi, u podstawy dębowego pniaka jeden owocnik; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: tak, przy pierwotnym zgłoszeniu, tak, notatka: nie
uwagi: fot. 813692

30.10.2015
fot. 813693

ID291786 (potwierdzenie 207817) Grifola frondosa; TPK Gdańsk Leśn. Matemblewo, pow. Gdańsk, woj. pomorskie, DA-80; 2016.09.27; las mieszany, buk, sosna, dąb; korzenie dębu trzy owocniki; leg. Mirosław Wantoch-Rekowski; det. Mirosław Wantoch-Rekowski; eksykat: tak, w Stacji, tak, notatka: tak, aplikacja Nadleśnictwo Gdańsk
uwagi: fot. 880774 fot. 880775

ID294042 Grifola frondosa; Pabianice, Park Wolności, pow. pabianicki, woj. łódzkie, DD-85; 2016.11.11; park leśny, pod dębem; na korzeniach dębu jeden owocnik; leg. Beata Łyszkowska; det. Beata Łyszkowska; eksykat: nie, chroniony, tak, słabe, z telefonu, notatka: nie
uwagi: Część owocnika została przez kogoś uszkodzona, może psa, lisa, widać było ślady drapania w zmarzniętej ziemi obok. Na zdjęciach owocnik i drzewo pod którym rósł.
fot. 890541 fot. 890542 fot. 890543

literatura · references
· Domański S., Orłoś H., Skirgiełło A., 1967 — Flora Polska. Grzyby (Mycota). Tom III. Żagwiowate II (Polyporaceae pileatae), Szczeciniakowate II (Mucronoporaceae pileatae). Lakownicowate (Ganodermataceae). Bondarcewowate (Bondarzewiaceae). Boletkowate (Boletopsidaceae). Ozorkowate (Fistulinaceae). p.84 [17]
· Breitenbach J., Kraenzlin F., 1986 — Fungi of Switzerland 2 - Non gilled fungi p.394 [26II]
· Hagara, L., Antonin, V., Baier, J., 1999 — Houby. p.112 [49]
· Wojewoda, W., 2003 "2005", — Checklist of polish larger basidiomycetes. [105]
· , 2014 — Rozporządzenie Ministra Środowiska 2014 z dnia 9 października 2014r. w sprawie ochrony gatunkowej grzybów. [50.14]
· Wojewoda, W., Ławrynowicz, M., 2006 — Czerwona lista grzybów wielkoowocnikowych w Polsce. [125]
· baza „publikacje po 2000 r.” #1966
obecnie nie jesteś zalogowany(a) — oglądasz okrojoną, przeglądową wersję atlasu — zaloguj się (pola w prawym górnym rogu każdej strony)
lub załóż konto dostępu o ile go jeszcze nie posiadasz

Copyright © 1997-2017 by Marek Snowarski – formularz kontaktowy/contact form
przeglądowa (zwykła) wersja atlasu 17.07.03 · ta strona była ostatnio zmieniana/last modified 21.04.2017 · powstała/was created 01.12.2002

Zalinkuj tę stronę kodem (przykładowy tekst linku dostosuj do swoich potrzeb):
<a href="http://www.grzyby.pl.pl/gatunki/Grifola_frondosa.htm"> Grifola frondosa (żagwica listkowata) - Atlas grzybów Polski grzyby.pl</a>