jadalnychronionyred listGREJ
· jest w czekliście Wojewoda (2003) [105]
· ochrona częściowa (II.63 i III.9)
· Czerwona Lista — V–narażony na wymarcie

Polyporus umbellatus (Pers.) Fr.

żagiew wielogłowa żagiew okółkowa
Dendropolyporus umbellatus (Pers.: Fr.) Jul. · Grifola umbellata (Pers. ex Fr.) Donk
na stronie — opis · zarodniki · występowanie · wartość · uwagi · znaleziska
Polyporus umbellatus (żagiew wielogłowa)
20.08.2008, Gdańsk; copyright © by Włodzimierz Chojnacki
Polyporus umbellatus (żagiew wielogłowa)
Polyporus umbellatus (żagiew wielogłowa)
Polyporus umbellatus (żagiew wielogłowa)
Polyporus umbellatus (żagiew wielogłowa)
Polyporus umbellatus (żagiew wielogłowa)
sklerota
Polyporus umbellatus (żagiew wielogłowa)

opis

Polyporus umbellatus (żagiew wielogłowa)
Owocnik jednoroczny, krzaczkowato rozgałęziony, pokaźny, do 500 mm średnicy i do kilku kg wagi. Rozgałęzienia zakończone kilkudziesięcioma do ponad stu kapeluszami średnicy 10-40 mm; kapelusz w białawy, słomkowożółty, jasnoochrowy, brudnocielisty, z szarymi włókienkami; płaski, w środku wklęsły; powierzchnia z drobnymi łuseczkami; brzeg cienki, podwinięty, pofalowany.

space

Pory białawe do słomkowożółtych, kanciaste, jedna na mm lub drobniejsze.Rurki krótkie, 1-1.5 mm długości, słomkowożółte, daleko zbiegające na trzon.

space

Sporocarp annual, coralloid, quite large, up to 500 mm in diameter and weighing up to several kilo. Branches end with several dozen to over a hundred pilei 10-40 mm in diameter; whitish, straw-coloured, light ochre, dingy flesh-coloured, with gray fibrils; plane, centrally depressed; surface with tiny scales; margin thin, incurved, undulating.

space

Pores whitish o straw-coloured, polygonal, one per 1 mm or smaller.Tubes short, 1-1.5 mm long, straw-coloured, strongly decurrent.

space

zarodniki

Wysyp zarodników biały. Zarodniki cylindryczne, gładkie, bezbarwne, 7-10 x 3-4 µm.

Spore print white. Spores cylindrical, smooth, hyaline, 7-10 x 3-4 µm.

występowanie

Gatunek podlega ochronie częściowej (poz. II.63 i III.9 wg aktualnego rozporządzenia). Do ustawowej ochrony został włączony w 1983 roku. Do 2014r. znajdował się pod ochroną ścisłą; za zezwoleniem może być pozyskiwany przez ręczny zbiór owocników.
Polyporus umbellatus (żagiew wielogłowa)
Rzadki. Owocniki wyrastają od lata do jesieni na korzeniach żywych drzew liściastych i przy pniakach, zwykle dębów ale też i buka, klonu, grabu, w pobliżu pnia ale z ziemi. W tym samym miejscu owocuje przez wiele lat.
Owocnik wyrasta z nieregularnie rozgałęzionej, czarnobrązowej skleroty, umieszczonej płytko pod ziemią i przyrośniętej do korzeni drzewa.

space

Statusy czerwonej listy. [125]: V–narażony na wymarcie

wartość

W Polsce podlega ochronie częściowej (od 2014r.). Dopuszczalny jest, za stosownym zezwoleniem, "ręczny zbiór owocników".

space

space

uwagi

Jest to gatunek o charakterystycznym wyglądzie i przez to łatwy do oznaczenia. Należy jedynie zwrócić uwagę na żagwica listkowata (Grifola frondosa) której rurki i kapelusz przy ucisku nie czernieją a poszczególne kapelusze wychodzą z wielokrotnie rozgałęzionego trzonu.

Species with a characteristic stature and easily distinguished.
znalezisko 20080820.110167.wch - Polyporus umbellatus (żagiew wielogłowa); Gdańsk
5f · 20080820.110167.wch
leg. Włodzimierz Chojnacki
/Gdańsk/
znalezisko 20070611.83028.zo - Polyporus umbellatus (żagiew wielogłowa); okolice Buska-Zdrój
7f · 20070611.83028.zo
leg. Zbigniew Oziębło
/okolice Buska-Zdrój/
znalezisko 20060705.1.za - Polyporus umbellatus (żagiew wielogłowa)
28f · 20060705.1.za
leg. Zygmunt Augustowski
znaleziska Polyporus umbellatus na terenie Polski

w rejestrze grzybów chronionych i zagrożonych GREJ

zapisy w GREJ wg stanu na dzień 2017.06.17
ID na żółtym tle to oznaczenie zweryfikowane przez kustorza GREJ, pozostałe oczekują na weryfikację.

BB-01 186706 CA-68 218834 CA-69 172407 CA-89 287993 CA-97 69813 CE-78 24154 DA-80 109259 110167 DE-95 227715 EB-19 72746 EE-34 227704 EF-14 83028 EG-09 27030 36166 FE-85 137690 GC-02 196491 GE-64 71505

 ID24154  Polyporus umbellatus; 2 km na S od wsi Chudoba, powiat Olesno, CE-78; 2005.10.18; las bukowo-świerkowy z domieszkami; u podstawy żywego buka jeden owocnik; leg. Tomasz Krzyszczyk; det. Tomasz Krzyszczyk; eksykat: brak, tak, notatka: tak; publikacja: Kujawa 2005. "Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych" - nowa forma gromadzenia danych mikologicznych pochodzących od amatorów. Podsumowanie roku 2005. Przegl. Przyr. 16 (3-4): 17-52
uwagi: fot. 24038

 ID27030  Polyporus umbellatus; Dzielec, woj. podkarpackie, pow. Jasło, gm. Cieklin, północne stoki Ruskiej Góry, EG-09; 2005.07.15; las mieszany - jodła i buk, domieszka grabu; na ziemi wśród ściółki - na korzeniach bukowego pniaka, podłoże gliniaste średnio wilgotne pojedynczo; leg. Zygmunt Augustowski; det. Zygmunt Augustowski; eksykat: nie, tak, notatka: tak; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2007. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych. Część II. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2006. Przegląd Przyrodniczy 18(3-4): 3-70
uwagi: Żagiew wielogłowa [okółkowa]
[Snowarski: fotografia nieskutecznie załączona]

 ID36166  Polyporus umbellatus; Dzielec, woj. podkarpackie, pow. Jasło, północne stoki Cieklinki, EG-09; 2006.07.05; las jodłowo - bukowy z domieszką grabu; na korzeniach buków i pniaków bukowych 3 stanowiska w lesie, owocniki od b. młodych do dojrzałych, grupami lub pojedynczo, odpowiednio 5, 18 i 1 owocnik; leg. Zygmunt Augustowski; det. Zygmunt Augustowski; eksykat: nie, tak, notatka: tak; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2007. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych. Część II. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2006. Przegląd Przyrodniczy 18(3-4): 3-70
uwagi: Żagiew wielogłowa (okółkowa)
fot. 43184 fot. 43185


 ID69813  Polyporus umbellatus; Ostrzycki Las Rezerwat, CA-97; 2007.06.24; Las mieszany buk,jodła,świerk,modrzew,brzoza,sosna,dąb; Na ziemi oderwany od substratu Jeden owocnik zdewastowany przez robactwo i ślimaki; leg. Mirosław Wantoch-Rekowski; det. Anna Kujawa; eksykat: nie, tak, notatka: tak; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2010. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część. III. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2007. Przegląd Przyrodniczy 21(1): 8-53
uwagi: fot. 103810 fot. 103811

 ID71505  Polyporus umbellatus; Wojsławice powiat chełmski, GE-64; 2007.06.20; Las grabowy; Na ziemi w grupach 5 owocników; leg. Marek Zajdek; det. Marek Zajdek; eksykat: nie, tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2010. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część. III. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2007. Przegląd Przyrodniczy 21(1): 8-53
uwagi: okoliczna ludność zbiera go do konsumpcji

fot. 107602 fot. 107603 fot. 107604 fot. 107605

 ID72746  Polyporus umbellatus; Około 2 km na N-E od miejscowości Pożarki, powiat Kętrzyn, warm-maz., EB-19; 2007.07.14; Las grabowo-dębowo-brzozowy; na ziemi w poblizu grabów dwa osobniki; leg. Przemysław Król; det. Anna Hreczka; eksykat: nie, tak, notatka: tak; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2010. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część. III. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2007. Przegląd Przyrodniczy 21(1): 8-53
uwagi: fot. 110169 fot. 110170

 ID83028  Polyporus umbellatus; Kameduły, pow. buski, woj. świętokrzyskie, EF-14; 2007.06.11; las mieszany z przewagą sosny, nieopodal graby i pojedyncze dęby; ziemia jeden owocnik o długości 46 cm; leg. Zbigniew Oziębło; det. Zbigniew Oziębło; eksykat: nie, tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2010. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część. III. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2007. Przegląd Przyrodniczy 21(1): 8-53
uwagi:
fot. 133473 fot. 133474 fot. 133475

 ID109259  Polyporus umbellatus; Gdańsk Lasy Oliwskie Dolina Zielona, DA-80; 2008.08.13; Las mieszany (Lasy Oliwskie) TPK; Na korzeniach buka??? jedna kępa; leg. Mirosław Wantoch-Rekowski; det. Mirosław Wantoch-Rekowski; eksykat: nie - chroniony, tak, notatka: tak; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2011. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część IV. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2008. Przegląd Przyrodniczy 22(1): 17-83
uwagi: fot. 189584

 ID110167  Polyporus umbellatus; Gdańsk, Lasy Oliwskie, ok. 450 m na W od N krańca ul. Góralskiej, oddz.142., DA-80; 2008.08.20; Buczyna pomorska, drzewostan czysto bukowy, w runie głównie marzanka wonna i szczawik zajęczy.; Na ziemi ok. 1,5 m od starego buka. Jeden owocnik i ślady po dwóch innych w odległości ok 1 m.; leg. Włodek Chojnacki; det. Włodek Chojnacki; eksykat: nie, tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2011. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część IV. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2008. Przegląd Przyrodniczy 22(1): 17-83
uwagi: fot. 191631 fot. 191632 fot. 191633

 ID137690  Dendropolyporus umbellatus; Kąkolówka koło Błażowej woj, Podkarpackie, FE-85; 2009.07.12; las jodłowo bukowy, Owocniki rosły pod bukami; na ziemi - zapewne na korzeniach ok 9 owocników w promieniu ok 3 metrów; leg. Sławek Nowak; det. Sławek Nowak; eksykat: 12.07.2009 Mójka, tak, notatka: nie
uwagi: Owocniki rosły na grzbiecie pagórka.
fot. 254448 fot. 254449 fot. 254450 fot. 254451 fot. 254452 fot. 254453 fot. 254454 fot. 254455

ID172407 Polyporus umbellatus; gdynia, pow. gdynia, woj. pomorskie, CA-69; 2010.09.1; buczyna; na ziemi jeden owocnik; leg. michał prusiński; det. michał prusiński; eksykat: tak, tak, notatka: nie
uwagi:
fot. 367222 fot. 367223 fot. 367224 fot. 367225 fot. 367226

 ID186706  Dendropolyporus umbellatus; 1500 m S Kołobrzeg - Podczele, pow. Kołobrzeski, woj. Zachodniopomorskie, BB-01; 2011.06.19; buczyna; na ziemi pod bukami dwa owocniki; leg. Tadeusz Twardy; det. tadeusz kowalski; eksykat: nie - chroniony, tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2013. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część VII. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2011. Przegląd Przyrodniczy 24(2): 3-44
uwagi:
fot. 414640 fot. 414641 fot. 414642

 ID196491  Dendropolyporus umbellatus; około 5,5 km na NE od Supraśla (zwarty kompleks leśny), pow. białostocki, woj. podlaskie, GC-02; 2011.06.23; stary las mieszany; na ziemi wokół potężnego pnia, pochodzenie nieznane kilka owocników; leg. Mirosław Gryc; det. Mirosław Gryc; eksykat: nie, tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2013a. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część VIII. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2012. Przegląd Przyrodniczy 24(4): 10-41
uwagi: Więcej zdjęć w wątku!!!

fot. 469959

 ID218834  Dendropolyporus umbellatus; Dolina Zagórskiej Strugi Rumia, pow. Wejherowo, woj. pomorskie, CA-68; 2013.08.11; Las mieszany nad potokiem o charakterze górskim,grab.olsza; ziemia pięć kęp owocników; leg. Mirosław Wantoch-Rekowski; det. Mirosław Wantoch-Rekowski; eksykat: nie-chroniony, tak, notatka: nie
uwagi: fot. 583609 fot. 583610

 ID227704  Dendropolyporus umbellatus; Stara Góra k. Stąporkowa, pow. konecki, woj. świętokrzyskie, EE-34; 2013.08.18; las jodłowo bukowy; na ziemi pojedynczo; leg. Krzysztof Kołodziejczyk; det. Krzysztof Kołodziejczyk; eksykat: nie, tak, notatka: nie
uwagi: fot. 620066

 ID227715  Dendropolyporus umbellatus; Złoty Potok, Ostoja Złotopotocka, pow. częstochowski, woj. śląskie, DE-95; 2013.07.14; las bukowy z domieszkami, grab; na ziemi pojedynczo; leg. Krzysztof Kołodziejczyk; det. Krzysztof Kołodziejczyk; eksykat: nie, tak, notatka: nie
uwagi: fot. 620117

ID287993 Dendropolyporus umbellatus; TPK Gdańsk Leśn. Matemblewo, pow. Gdańsk, woj. pomorskie, CA-89; 2016.07.18; żyzna buczyna; ziemia jeden owocnik; leg. W. Chojnacki; det. Mirosław Wantoch-Rekowski; eksykat: tak, w Stacji, tak, notatka: nie
uwagi: fot. 864317

literatura · references
· Gumińska B., Wojewoda W., 1983 — Grzyby i ich oznaczanie. p.260 [5]
· Domański S., Orłoś H., Skirgiełło A., 1967 — Flora Polska. Grzyby (Mycota). Tom III. Żagwiowate II (Polyporaceae pileatae), Szczeciniakowate II (Mucronoporaceae pileatae). Lakownicowate (Ganodermataceae). Bondarcewowate (Bondarzewiaceae). Boletkowate (Boletopsidaceae). Ozorkowate (Fistulinaceae). p.86 [17]
· Hagara, L., Antonin, V., Baier, J., 1999 — Houby. p.109 [49]
· Wojewoda, W., 2003 "2005", — Checklist of polish larger basidiomycetes. [105]
· , 2014 — Rozporządzenie Ministra Środowiska 2014 z dnia 9 października 2014r. w sprawie ochrony gatunkowej grzybów. [50.14]
· Wojewoda, W., Ławrynowicz, M., 2006 — Czerwona lista grzybów wielkoowocnikowych w Polsce. [125]
· baza „publikacje po 2000 r.” #3213
obecnie nie jesteś zalogowany(a) — oglądasz okrojoną, przeglądową wersję atlasu — zaloguj się (pola w prawym górnym rogu każdej strony)
lub załóż konto dostępu o ile go jeszcze nie posiadasz

Copyright © 1997-2017 by Marek Snowarski – formularz kontaktowy/contact form
przeglądowa (zwykła) wersja atlasu 17.06.17 · ta strona była ostatnio zmieniana/last modified 19.04.2017 · powstała/was created 25.04.2002

Zalinkuj tę stronę kodem (przykładowy tekst linku dostosuj do swoich potrzeb):
<a href="http://www.grzyby.pl.pl/gatunki/Dendropolyporus_umbellatus.htm"> Polyporus umbellatus (żagiew wielogłowa) - Atlas grzybów Polski grzyby.pl</a>