niejadalnychronionyred listGREJ
· jest w czekliście Wojewoda (2003) [105]
· ochrona częściowa (II.26)
· Czerwona Lista — V–narażony na wymarcie

Bondarzewia mesenterica (Schaeff.) Kreisel

jodłownica górska
Bondarzewia montana (Quél.) Singer
na stronie — opis · zarodniki · występowanie · wartość · uwagi · znaleziska
Bondarzewia mesenterica (jodłownica górska)
pokrój; 07.10.2004, Czechy, Szumava, PR Czarny Las; copyright © by Marek Snowarski
Bondarzewia mesenterica (jodłownica górska)
pokrój
Bondarzewia mesenterica (jodłownica górska)
przekrój
Bondarzewia mesenterica (jodłownica górska)
Bondarzewia mesenterica (jodłownica górska)
Bondarzewia mesenterica (jodłownica górska)
Bondarzewia mesenterica (jodłownica górska)
Bondarzewia mesenterica (jodłownica górska)
Bondarzewia mesenterica (jodłownica górska)
Bondarzewia mesenterica (jodłownica górska)
Bondarzewia mesenterica (jodłownica górska)
Bondarzewia mesenterica (jodłownica górska)
Bondarzewia mesenterica (jodłownica górska)

opis

Bondarzewia mesenterica (jodłownica górska)
Owocnik jednoroczny, duży, do kilkudziesięciu cm szerokości, zbudowany z rozetkowato pozrastanych, kilku do kilkunastu kapeluszów, wyrastających ze wspólnego trzonu, rzadziej pojedynczy kapelusz. Kapelusze łopatkowate, rozetowate, niemal lejkowate, szerokości 100-200 mm, zwęzone w nasadzie w krótki trzonek; żółtobrązowy, orzechowobrązowy, beżowo-brązowy, nieco koncentrycznie szeroko strefowany; powierzchnia nierówna, pofalowana, wyraźnie promieniście bruzdowana, z nierównościami, początkowo delikatnie aksamitnie owłosiona, matowa; brzeg pofalowany, tępy, nieco jaśniejszy.

space

Trzon centralny, ekscentryczny lub boczny; równogruby lub nieregularny, 30-50 mm średnicy, 30-60(100) mm długości; biały do ochrowego, o powierzchni zazwyczaj pokrytej przez zbiegające rurki, poniżej o meszkowatej skórce.

space

zarodniki

Wysyp zarodników biały, bladosłomkowy. Zarodniki prawie kuliste, z szerokimi brodawkami lub brzebieniami, hialinowe, amyloidalne, 6-8 × 5-7 µm średnicy, brodawki 0.5-1.5(2) µm wysokości.

występowanie

Gatunek podlega ochronie częściowej (poz. II.26 wg aktualnego rozporządzenia). Do ustawowej ochrony został włączony w 2004 roku.
Nieczęsty. Owocniki wyrastają latem i jesienią, z reguły pojedynczo jako słaby pasożyt lub saprotroficznie na korzeniach i pniakach jodły, zwykle w pobliżu pniaka z ziemi, rzadko na innych iglastych.

Statusy czerwonej listy. [125]: V–narażony na wymarcie

wartość

W Polsce gatunek podlega częściowj ochronie. Powoduje silną białą zgniliznę drewna.

uwagi

Podobne owocniki tworzy wachlarzowiec olbrzymi (Meripilus giganteus) - rośnie on jednak na drewnie drzew liściastych, uciśnięte miejsca przebarwiają się po pewnym czasie czarno, pory są drobniejsze, miąższ ma smak łagodny.
znalezisko 20041007.1.04 - Bondarzewia mesenterica (jodłownica górska); Czechy, Szumava, PR Czarny Las
6f · 20041007.1.04
/Czechy, Szumava, PR Czarny Las/
znalezisko 20060912.200609199.tk - Bondarzewia mesenterica (jodłownica górska); Świnna Poręba
3f · 20060912.200609199.tk
leg. Tomasz Krzyszczyk
/Świnna Poręba/
znalezisko 20080909.5.08 - Bondarzewia mesenterica (jodłownica górska); Bieszczady
9f · 20080909.5.08
/Bieszczady/
znaleziska Bondarzewia mesenterica na terenie Polski w rejestrze grzybów chronionych i zagrożonych (GREJ)

Zapisy w GREJ wg stanu na dzień 2017.04.25

ID na żółtym tle to oznaczenie zweryfikowane przez kustorza GREJ, pozostałe oczekują na weryfikację.

DF-96 48870 EE-56 146145 EG-50 228181 FG-21 36641 FG-33 82528 177919

 ID36641  Bondarzewia mesenterica; Ropianka, powiat jasielski, FG-21; 2006.07.16; las mieszany, z jodłą; na zmurszałym pniu jodłowym 2 młode egzemplarze na jednym pniu obok siebie; leg. Anna Hreczka; det. Andreas Gminder; eksykat: nie, tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2007. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych. Część II. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2006. Przegląd Przyrodniczy 18(3-4): 3-70
uwagi: fot. 44132 fot. 44133 fot. 44134 fot. 44135 fot. 44136

 ID48870  Bondarzewia mesenterica; Świnna Poręba, dolina potoku Bystrz, DF-96; 2006.09.12; górski las bukowo-jodłowy; u podnóża jodły, na ziemi jeden owocnik siedzący; leg. Tomasz Krzyszczyk; det. Tomasz Krzyszczyk; eksykat: u mnie 2006-09-199, tak, notatka: tak; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2007. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych. Część II. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2006. Przegląd Przyrodniczy 18(3-4): 3-70
uwagi: .fot. 64493

 ID82528  Bondarzewia mesenterica; okolice Woli Niżnej, powiat krośnieński, FG-33; 2007.09.30; las jodłowo-bukowy; na pniu po ściętym drzewie jeden owocnik; leg. Anna Hreczka; det. Anna Hreczka; eksykat: nie, tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2010. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część. III. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2007. Przegląd Przyrodniczy 21(1): 8-53
uwagi: fot. 132496 fot. 132497 fot. 132498 fot. 132499
więcej w temacie http://www.bio-forum.pl/messages/33/128625.html

 ID146145  Bondarzewia mesenterica; Bodzentyn, woj. swiętokrzyskie, Sieradowicki PK, EE-56; 2009.09.14; las jodłowo-bukowy; na ziemi pojedynczo; leg. Krzysztof Kołodziejczyk; det. Krzysztof Kołodziejczyk; eksykat: nie, tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2011a. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część V. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2009. Przegląd Przyrodniczy 22(4): 16-68
uwagi: .
fot. 276355 fot. 276356 fot. 276357

 ID177919  Bondarzewia mesenterica; okolice Woli Niżnej, pow. krośnieński, woj. podkarpackie, FG-33; 2010.10.09; las jodłowo bukowy z domieszkami innych drzew i krzewów, a także świerka; u podstawy żywego świerka 1 owocnik; leg. Anna Hreczka; det. Anna Hreczka; eksykat: nie, tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2012. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część VI. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2010. Przegląd Przyrodniczy 23(2): 3-59
uwagi: wcześniej zgłaszany z tego lasu, ale w znacznej odległości od tamtego stanowiska - http://www.grzyby.pl/gatunki/Bondarzewia_mesenterica.htm (ATPOL FG-33)
fot. 383112 fot. 383113 fot. 383114

 ID228181  Bondarzewia mesenterica; Zakopane, pow. tatrzański, woj. małopolskie, EG-50; 2013.11.19; jedlina; przy pniaku jodły pojedynczo w rozetach; leg. Tomasz Zwijacz-Kozica; det. Tomasz Zwijacz-Kozica; eksykat: brak, tak, notatka: nie
uwagi: Tatrzański Park Narodowy, przy drodze Jaszczurówka - Toporowa Cyrhlafot. 622470fot. 622471

literatura · references
· Breitenbach J., Kraenzlin F., 1986 — Fungi of Switzerland 2 - Non gilled fungi p.429 [26II]
· Domański S., Orłoś H., Skirgiełło A., 1967 — Flora Polska. Grzyby (Mycota). Tom III. Żagwiowate II (Polyporaceae pileatae), Szczeciniakowate II (Mucronoporaceae pileatae). Lakownicowate (Ganodermataceae). Bondarcewowate (Bondarzewiaceae). Boletkowate (Boletopsidaceae). Ozorkowate (Fistulinaceae). p.338 [17]
· Hagara, L., Antonin, V., Baier, J., 1999 — Houby. p.105 [49]
· Wojewoda, W., 2003 "2005", — Checklist of polish larger basidiomycetes. [105]
· , 2014 — Rozporządzenie Ministra Środowiska 2014 z dnia 9 października 2014r. w sprawie ochrony gatunkowej grzybów. [50.14]
· Wojewoda, W., Ławrynowicz, M., 2006 — Czerwona lista grzybów wielkoowocnikowych w Polsce. [125]
· baza „publikacje po 2000 r.” #901
obecnie nie jesteś zalogowany(a) — oglądasz okrojoną, przeglądową wersję atlasu — zaloguj się (pola w prawym górnym rogu każdej strony)
lub załóż konto dostępu o ile go jeszcze nie posiadasz

Copyright © 1997-2017 by Marek Snowarski – formularz kontaktowy/contact form
przeglądowa (zwykła) wersja atlasu 17.04.25 · ta strona była ostatnio zmieniana/last modified 20.04.2017 · powstała/was created 24.11.2004

Zalinkuj tę stronę kodem (przykładowy tekst linku dostosuj do swoich potrzeb):
<a href="http://www.atlas-roslin.pl/gatunki/Bondarzewia_mesenterica.htm">Bondarzewia mesenterica (jodłownica górska) - Flora Ogród Zbiorowiska - Atlas roślin Polski atlas-roslin.pl</a>