non edibleprotectedred listGREJ

Bondarzewia mesenterica (Schaeff.) Kreisel (1984)

jodłownica górska
Bondarzewia montana (Quél.) Singer (1940)
Bondarzewia mesenterica
pokrój · habit; 07.10.2004, Czechy, Szumava, PR Czarny Las; znal. 041007.1
copyright © by Marek Snowarski
Bondarzewia mesenterica
pokrój · habit
Bondarzewia mesenterica
przekrój · cross-section
Bondarzewia mesenterica
Bondarzewia mesenterica
Bondarzewia mesenterica
Bondarzewia mesenterica
Bondarzewia mesenterica
Bondarzewia mesenterica
Bondarzewia mesenterica
Bondarzewia mesenterica
Bondarzewia mesenterica
Bondarzewia mesenterica

owocnik (Fruitbody)

Bondarzewia mesenterica
Owocnik jednoroczny, duży, do kilkudziesięciu cm szerokości, zbudowany z rozetkowato pozrastanych, kilku do kilkunastu kapeluszów, wyrastających ze wspólnego trzonu, rzadziej pojedynczy kapelusz. Kapelusze łopatkowate, rozetowate, niemal lejkowate, szerokości 100-200 mm, zwęzone w nasadzie w krótki trzonek; żółtobrązowy, orzechowobrązowy, beżowo-brązowy, nieco koncentrycznie szeroko strefowany; powierzchnia nierówna, pofalowana, wyraźnie promieniście bruzdowana, z nierównościami, początkowo delikatnie aksamitnie owłosiona, matowa; brzeg pofalowany, tępy, nieco jaśniejszy.

Pory białe do blado ochrowych, z wiekiem żółknące, uciśnięte nie czernieją; wielokątne, stosunkowo duże, 1-2 na mm, z wiekiem ostrza rozerwane do zębatych. Rurki 2-10 mm długości, zbiegające na trzon; u młodych owocników warstaw rurek daje się oddzielić od miąższu.

Trzon centralny, ekscentryczny lub boczny; równogruby lub nieregularny, 30-50 mm średnicy, 30-60(100) mm długości; biały do ochrowego, o powierzchni zazwyczaj pokrytej przez zbiegające rurki, poniżej o meszkowatej skórce.

Miąższ biały, niezmienny na przekroju; grubszy od warstwy rurek; miękki, soczysty, elastyczny. Zapach przyjemny, grzybowy. Smak ostry, po wysuszeniu nieco gorzki.

zarodniki (Spores)

Wysyp zarodników biały, bladosłomkowy. Zarodniki prawie kuliste, z szerokimi brodawkami lub brzebieniami, hialinowe, amyloidalne, 6-8 × 5-7 µm średnicy, brodawki 0.5-1.5(2) µm wysokości.

występowanie

Nieczęsty. Owocniki wyrastają latem i jesienią, z reguły pojedynczo jako słaby pasożyt lub saprotroficznie na korzeniach i pniakach jodły, zwykle w pobliżu pniaka z ziemi, rzadko na innych iglastych.

wartość (Importance)

W Polsce gatunek podlega częściowj ochronie. Powoduje silną białą zgniliznę drewna.

uwagi (Remarks)

Meripilus giganteus
Meripilus giganteus
Podobne owocniki tworzy wachlarzowiec olbrzymi (Meripilus giganteus) - rośnie on jednak na drewnie drzew liściastych, uciśnięte miejsca przebarwiają się po pewnym czasie czarno, pory są drobniejsze, miąższ ma smak łagodny.

wybrane znaleziska · selected collections

Bondarzewia mesenterica
6f · 04 10 07 1
(Czechy, Szumava, PR Czarny Las) na pniu martwej jodły · (od dead Abies stem)
Bondarzewia mesenterica
3f · 060912.200609199.tk (Tomasz Krzyszczyk)
(Świnna Poręba) górski las bukowo-jodłowy / u podnóża jodły, na ziemi / jeden owocnik
Bondarzewia mesenterica
9f · 08 09 09 5
(Bieszczady)
znaleziska Bondarzewia mesenterica na terenie Polski w rejestrze grzybów chronionych i zagrożonych (GREJ) — specyfikacja zapisów wg stanu na dzień 2017.02.15

Przyjęte do rejestru:
· z podanym ATPOL: 48870 DF-96, 146145 EE-56, 228181 EG-50, 36641 FG-21, 82528 FG-33, 177919 FG-33,

Zapisy w GREJ wg stanu na dzień 2017.02.15

36641 Bondarzewia mesenterica; Ropianka, powiat jasielski, FG-21; 16.07.2006; las mieszany, z jodłą; na zmurszałym pniu jodłowym 2 młode egzemplarze na jednym pniu obok siebie; leg. Anna Hreczka; det. Andreas Gminder; eksykat: nie, tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2007. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych. Część II. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2006. Przegląd Przyrodniczy 18(3-4): 3-70
uwagi: fot. 44132 fot. 44133 fot. 44134 fot. 44135 fot. 44136

48870 Bondarzewia mesenterica; Świnna Poręba, dolina potoku Bystrz, DF-96; 12.09.2006; górski las bukowo-jodłowy; u podnóża jodły, na ziemi jeden owocnik siedzący; leg. Tomasz Krzyszczyk; det. Tomasz Krzyszczyk; eksykat: u mnie 2006-09-199, tak, notatka: tak; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2007. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych. Część II. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2006. Przegląd Przyrodniczy 18(3-4): 3-70
uwagi: .fot. 64493

82528 Bondarzewia mesenterica; okolice Woli Niżnej, powiat krośnieński, FG-33; 30.09.2007; las jodłowo-bukowy; na pniu po ściętym drzewie jeden owocnik; leg. Anna Hreczka; det. Anna Hreczka; eksykat: nie, tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2010. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część. III. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2007. Przegląd Przyrodniczy 21(1): 8-53
uwagi: fot. 132496 fot. 132497 fot. 132498 fot. 132499
więcej w temacie http://www.bio-forum.pl/messages/33/128625.html

146145 Bondarzewia mesenterica; Bodzentyn, woj. swiętokrzyskie, Sieradowicki PK, EE-56; 14.09.2009; las jodłowo-bukowy; na ziemi pojedynczo; leg. Krzysztof Kołodziejczyk; det. Krzysztof Kołodziejczyk; eksykat: nie, tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2011a. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część V. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2009. Przegląd Przyrodniczy 22(4): 16-68
uwagi: .
fot. 276355 fot. 276356 fot. 276357

177919 Bondarzewia mesenterica; okolice Woli Niżnej, pow. krośnieński, woj. podkarpackie, FG-33; 09.10.2010; las jodłowo bukowy z domieszkami innych drzew i krzewów, a także świerka; u podstawy żywego świerka 1 owocnik; leg. Anna Hreczka; det. Anna Hreczka; eksykat: nie, tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2012. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część VI. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2010. Przegląd Przyrodniczy 23(2): 3-59
uwagi: wcześniej zgłaszany z tego lasu, ale w znacznej odległości od tamtego stanowiska - http://www.grzyby.pl/gatunki/Bondarzewia_mesenterica.htm (ATPOL FG-33)
fot. 383112 fot. 383113 fot. 383114

228181 Bondarzewia mesenterica; Zakopane, pow. tatrzański, woj. małopolskie, EG-50; 19.11.2013; jedlina; przy pniaku jodły pojedynczo w rozetach; leg. Tomasz Zwijacz-Kozica; det. Tomasz Zwijacz-Kozica; eksykat: brak, tak, notatka: nie
uwagi: Tatrzański Park Narodowy, przy drodze Jaszczurówka - Toporowa Cyrhlafot. 622470fot. 622471

literatura · references
[26II] [17] [49] · baza „publikacje po 2000 r.”

Copyright © 2004-2017 by Marek Snowarski – formularz kontaktowy/contact form
wersja publikacji 15.02.2017.www · ostatnio zmieniana/last modified 20.10.2010 · została utworzona/was created 24.11.2004
Zalinkuj tę stronę kodem (przykładowy tekst linku dostosuj do swoich potrzeb):
<a href="http://www.grzyby.pl/gatunki/Bondarzewia_mesenterica.htm">jodłownica górska - Bondarzewia mesenterica - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl</a>