edibleGREJ

Armillaria mellea (Vahl) P. Kumm. (1871)

opieńka miodowa właściwa
Armillaria mellea
20.10.2004, Turew k. Rąbinia; znal. AK041020.1
copyright © by Anna Kujawa
Armillaria mellea Armillaria mellea
Armillaria mellea
Armillaria mellea Armillaria mellea

cechy makroskopowe (Macro)

Kapelusz higrofaniczny, młody ciemny, oliwkowobrązowy, z wiekiem i wysychając oliwkowożółty, żółty, żółtobrązowy, na brzegu niemal biały, w centrum ciemniejszy do niemal czarnego, suchy w centrum zółtawozielony; 30-120 mm średnicy, początkowo szeroko stożkowaty, półkulisty, z wiekiem wypukły do płaskiego; powierzchnia gładka, matowa, początkowo w centrum z nielicznymi, drobnymi, żółtawymi, przylegającymi lub uniesionymi łuseczkami, szybko naga; brzeg początkowo prześwitująco prążkowany.

Blaszki białawe, z rdzawymi plamami; szeroko przyrośnięte do krótko zbiegających;.

Trzon długi, 50-200 × 5-15 mm, równogruby lub zwężający się ku podstawie, podstawa wrzecionowato zaostrzona; w górze białawy, ku podstawie ciemniejszy czerwonobrązowy, u podstawy często z żółtym nalotem; Pierścień błoniasty, trwały, wyraźny, na spodniej stronie pierścienia czasem obecne żółte kłaczki; powierzchnia trzonu gładka lub nielicznymi białymi lub żółtawymi kłaczkami. Ryzomorfy u podstawy trzonu nie są spotykane.

Miąższ białawy, z mięsnym odcieniem; o nieprzyjemnym zapachu, przypominającym ser Camembert; smak początkowo łagodny, po dłuższej chwili drażniący.

Barwa wysypu zarodników biaława do jasnokremowej.

cechy mikroskopowe (Micro)

Zarodniki szerokoelipsoidalne, gładkie, hialinowe z kroplami, 7-9 × 5.5-6.5 µm, Qav = 1.3 - 1.6. Spośród innych gatunków opieniek (Armillaria) wyróźnia się też brakiem sprzążek we wszystkich tkankach owocnika.

wartość (Importance)

Jadalna podobnie jak i pozostałe opieńki. Zobacz uwagi na stronie rodzaju opieńka (Armillaria).

występowanie

Stosunkowo rzadka opieńka, występuje jedynie w ciepłych lokalizacjach. Owocniki tworzą się od lata do późnej jesieni, w dużych wiązkach liczących do kilkudziesięciu owocników, na drewnie i żywych drzewach, na pniach i pniakach dębu, grabu, buka i drzew owocowych (jabłoni, moreli, orzecha), rzadziej innych drzew liściastych.

uwagi (Remarks)

Dawniej wszystkie gatunki opieniek były ujmowane w ramach jednego gatunku - opieńka miodowa (w szerokim znaczeniu) (Armillaria mellea sensu lato). Najczęściej spotykane są dwa drobne gatunki: opieńka ciemna (Armillaria ostoyae) i opieńka żółtawa (Armillaria lutea). Opieńka miodowa w ścisłym ujęciu (Armillaria mellea) należy do rzadkich w Polsce. Wśród drobnych gatunków opieniek (Armillaria) należy ona do najłatwiej oznaczalnych po cechach makroskopowych. Charakterystyczne dla niej jest tworzenie dużych wiązek (do kilkudziesięciu owocników), masywnych owocników z długim (zwykle 3-4 × średnicy kapelusza) zwężającym się korzeniasto trzonem. Kapelusz jest niemal nagi, pozbawiony łuseczek. Trzon ma najsilniejszy wśród opieniek, trwały, błoniasty pierścień; powierzchnia trzonu niemal naga.

wybrane znaleziska · selected collections

Armillaria mellea
17f · 051030.1.kk (Krzysztof Kujawa)
(park pałacowy, Turew k. Kościana)
Armillaria mellea
2f · 041020.1.ak (Anna Kujawa)
(Turew k. Rąbinia)
znaleziska Armillaria mellea na terenie Polski w rejestrze grzybów chronionych i zagrożonych (GREJ) — specyfikacja zapisów wg stanu na dzień 2017.02.15

Przyjęte do rejestru:
· z podanym ATPOL: 227364 DE-47,

• Oczekujące na przyjęcie:
· z podanym ATPOL: 270772 CA-89, 269977 DE-95, 82235 FE-48,

Zapisy w GREJ wg stanu na dzień 2017.02.15

82235 Armillaria mellea; las obok wsi Chmiel, 36 km od Lublina, FE-48; 07..2.21.1; las liściasty, grab, dąb, osika, brzoza i in.; silnie (nie do rozpoznania) zmurszały pniak w dużej grupie, w odl. ok. 1 m druga mała grupka; leg. Elmira Brzozowska; det. Elmira Brzozowska; weryfikował: Anna Kujawa, 21.10.2007; eksykat: wysłany do Anny Kujawy, tak,
uwagi: Pierwszy raz spotkane przeze mnie w tym lesie, Dla porównania rosnące w bezpośrednim sąsiedztwie Arrmillaria ostoyae

fot. 131874 fot. 131875 fot. 131876 fot. 131877 fot. 131878 fot. 131879 fot. 131880

227364 Armillaria mellea; 1,5 km NE od wsi Wąglin, gm.Gomunice, pow. radomszczański, woj. łódzkie, DE-47; 11.10.2013; las liściasty -gł.graby, również osiki, brzozy.; na pniaku wiązka kilkudziesięciu owocników; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: ZBŚRiL PAN, 10/JN/25.11.13, tak, notatka: nie
uwagi: 51st 9' 2,7" N i 19st 35' 16,65" E

fot. 618405 fot. 618406 fot. 618407 fot. 618408 fot. 618409 fot. 618410 fot. 618411 fot. 618412

269977 Armillaria mellea; Złoty Potok, pow. częstochowski, woj. śląskie, DE-95; 17.10.2015; las bukowy z domieszkami; na ziemi w kępce; leg. Krzysztof Kołodziejczyk; det. Krzysztof Kołodziejczyk; eksykat: tak, wyślę, tak, notatka: nie
uwagi: fot. 795273 fot. 795274 fot. 795275 fot. 795276

270772 Armillaria mellea; TPK Gdańsk Oliwa Droga Klesza, pow. gdański, woj. pomorskie, CA-89; 22.10.2015; buk, dąb, sosna; drewno masowo w kępkach; leg. Mirosław Wantoch-Rekowski; det. A. Kujawa ; eksykat: tak, zostanie wysłany do Kustosza Bazy AK, tak, notatka: nie
uwagi: http://www.bio-forum.pl/messages/33/797357.jpg

literatura · references
[80.3] [49] [26III] [67.4] · baza „publikacje po 2000 r.”

Copyright © 2004-2017 by Marek Snowarski – formularz kontaktowy/contact form
wersja publikacji 15.02.2017.www · ostatnio zmieniana/last modified 02.03.2007 · została utworzona/was created 22.10.2004
Zalinkuj tę stronę kodem (przykładowy tekst linku dostosuj do swoich potrzeb):
<a href="http://www.grzyby.pl/gatunki/Armillaria_mellea.htm">opieńka miodowa właściwa - Armillaria mellea - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl</a>