jadalnyGREJ

Armillaria lutea Gillet (1873)

opieńka żółtawa opieńka żółtotrzonowa, opieńka żółta
Armillaria gallica · Armillaria bulbosa
na stronie — cechy makroskopowe · wartość · występowanie · uwagi · znaleziska
Armillaria lutea (opieńka żółtawa)
pokrój; 26.10.2005, dolina Odry-Oławy w okolicach Wrocławia; copyright © by Marek Snowarski
Armillaria lutea (opieńka żółtawa)
pokrój
Armillaria lutea (opieńka żółtawa)
trzon, pierścień, blaszki
Armillaria lutea (opieńka żółtawa)
młode owocniki

cechy makroskopowe

Armillaria lutea (opieńka żółtawa)
Armillaria lutea (opieńka żółtawa)
Kapelusz higrofaniczny, czerwonobrązowy, mięsnobrązowy do różowobrązowego, suchy jaśniejszy, młode ciemniejsze, często z oliwkowym odcieniem; 25-100 mm średnicy, początkowo stożkowaty, z wiekiem wypukły do płaskiego; powierzchnia z brązowymi, żółtobrązowymi, barwą zbliżone do kapelusza, koncentrycznie rozmieszczonymi łuseczkami i kłaczkami, łuseczki dość długie (1-1.5 mm długości), zwykle długo utrzymują się na powierzchni kapelusza; brzeg początkowo podwinięty, prześwitująco prążkowany.

space

Trzon w górze jasnobrązowy, ku podstawie ciemniejszy, brązowy, u samej podstawy żółtozielony; 40-100 × 6-18 mm, równogruby, u podstawy ±bulwkowato rozszerzony; powierzchnia trzonu poniżej pierścienia pokryta zwykle obficie żółtawymi, pomarańczowożółtymi, brązowywi kłaczkowatymi resztkami osłony, gęściej w odcinku bliższym pierścienia. Pierścień wełnisty, nietrwały, niekiedy grubszy i dość trwały, na spodniej strony z żółtawymi, brązowiejącymi kłaczkami. Ryzomorfy z reguły obecne i liczne u podstawy trzonu.

space

Barwa wysypu zarodników biaława.

wartość

Jadalna podobnie jak i pozostałe opieńki. Zobacz uwagi na stronie rodzaju opieńka (Armillaria).

występowanie

Częsta. Owocniki wyrastają pojedynczo lub w luźnych wiązkach, na korzeniach, pniakach i pniach drzew liściastych, z reguły na martwym drewnie, rzadko na iglastych; często owocniki wyrastają z ziemi, w znacznej odległości od najbliższego drzewa. U podstawy trzonu z reguły występują ryzomorfy. Unika gleb kwaśnych.
W lasach liściastych, rzadko spotyka się podobną opieńka cebulotrzonowa (Armillaria cepistipes). Jej owocniki są zwykle drobniejsze, łuski na kapeluszu drobniejsze, ciemniejsze i zgrupowane w centrum; trzon jest niemal nagi, pozbawiony znaczniejszych resztek osłony, pierścień bardzo słaby, często niewidoczny.
znalezisko 20051026.1.05 - Armillaria lutea (opieńka żółtawa); dolina Odry-Oławy w okolicach Wrocławia
12f · 20051026.1.05
/dolina Odry-Oławy w okolicach Wrocławia/
znalezisko 20011002.13.01 - Armillaria lutea (opieńka żółtawa); Dolny Śląsk, dolina Odry
4f · 20011002.13.01
leg. Marek Snowarski
/Dolny Śląsk, dolina Odry/
znalezisko 20041022.5.04 - Armillaria lutea (opieńka żółtawa); Wrocław, dolina Bystrzycy
12f · 20041022.5.04
/Wrocław, dolina Bystrzycy/
znalezisko 20051008.15.05 - Armillaria lutea (opieńka żółtawa); Slovakia, Strazovske vrchy Mts., Domanizska Lehota, valley Hodon (DOM1, Q6977c)
3f · 20051008.15.05
/Slovakia, Strazovske vrchy Mts., Domanizska Lehota, valley Hodon (DOM1, Q6977c)/
znaleziska Armillaria lutea na terenie Polski

w rejestrze grzybów chronionych i zagrożonych GREJ

zapisy w GREJ wg stanu na dzień 2017.06.17
ID na żółtym tle to oznaczenie zweryfikowane przez kustorza GREJ, pozostałe oczekują na weryfikację.

AB-93 119782 AB-94 298807 DE-47 194472 211492 DE-55 181964 226913

 ID119782  Armillaria lutea; Puszcza Bukowa, ok. 2,5 km na NW od Binowa, pow. gryfiński, woj. zachodniopomorskie, AB-93; 2008.10.26; krawędź źródliska w buczynie; na korzeniach olszy w wiązkach; leg. Grazyna Domian; det. Grażyna Domian; eksykat: Tak, w Stacji ZBŚRiL PAN, 9/GD/29.12.08, tak, notatka: tak; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2011. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część IV. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2008. Przegląd Przyrodniczy 22(1): 17-83
uwagi: Opieńka żółta
fot. 213663 fot. 213664 fot. 213665 fot. 213666

 ID181964  Armillaria lutea; 1,3 km SW,Bobry, gm.Radomsko, pow. radomszczański, woj. łódzkie, DE-55; 2010.10.03; zadrzewienia nad strumieniem -brzozy,wierzby,olchy,czeremchy i inne; na pniu powalonej wierzby pojedynczo i wiązkach, 130-150 owocników; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: ZBŚRiL PAN, 3/JN/26.12.13, tak, notatka: nie
uwagi: Zdjęcia w wątku http://www.bio-forum.pl/cgi-local/board-auth.cgi?file=/33/392610.html

 ID194472  Armillaria lutea; 1,4 km N od wsi Wąglin, gm.Gomunice, pow. radomszczański, woj. łódzkie, DE-47; 2011.10.21; las brzozowo-sosnowy; na ziemi i u podstaw pni, również na pniakach pojedynczo i w małych wiązkach; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: Tak, w Stacji ZBŚRiL PAN, 6/JN/20.12.11, tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2013. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część VII. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2011. Przegląd Przyrodniczy 24(2): 3-44
uwagi: 51st 9' 12,93" N ; 19st 34' 18" E

fot. 459764 fot. 459765 fot. 459766 fot. 459767 fot. 459768 fot. 459769 fot. 459770 fot. 459771

 ID211492  Armillaria lutea; 1,5 km W od wsi Wola Kotkowska, gm.Gorzkowice, pow. piotrkowski, woj. łódzkie, DE-47; 2012.10.19; las liściasty -gł. dęby i graby, z gęstym mieszanym podrostem i podszytem; na zmurszałym pniaku i tuż obok niego w wiązkach i pojedynczo -ponad 25 owocników; leg. Jacek Nowicki; det. Anna Kujawa; eksykat: ZBŚRiL PAN, 15/JN/26.12.13, tak, notatka: nie
uwagi: 51st 9' 26" N i 19st 35' 39" E

fot. 548883 fot. 548884 fot. 548885 fot. 548886 fot. 548887 fot. 548888

 ID226913  (potwierdzenie 181964) Armillaria lutea; 1,3 km SW od wsi Bobry, gm.Radomsko, pow. radomszczański, woj. łódzkie, DE-55; 2013.09.22; zadrzewienia nad rzeczką Widzówką -brzozy, wierzby, olchy, czeremchy i inne; na pniu powalonej wierzby pojedynczo i wiązkach, ponad 100 owocników; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: tak, przy pierwotnym zgłoszeniu, tak, notatka: nie
uwagi: fot. 616162fot. 616163fot. 616164fot. 616165

ID298807 Armillaria lutea; Puszcza Bukowa, 0,8 km na N od Kołowa, pow. gryfiński, woj. zachodniopomorskie, AB-94; 2015.10.10; łęg źródliskowy; na murszejących pniakach Ol i Bk w wiązkach i grupach - kilkadziesiąt owocników; leg. Grazyna Domian; det. Grazyna Domian; eksykat: tak - zostanie przesłany do Kustosza, tak, notatka: tak
uwagi: fot. 915577 fot. 915578 fot. 915579 fot. 915580

literatura · references
· Bas C., Kuyper Th. W., Noordeloos M.E., Vellinga E.C., 1995 — Flora Agaricina Neerlandica. Vol. 3. Tricholomataceae (2). p.37 [80.3]
· Hagara, L., Antonin, V., Baier, J., 1999 — Houby. p.171 [49]
· Bon, M., 1997 — Flore Mycologique d'Europe 4. Les Clitocybes, Omphales et ressemblants. p.93 [67.4]
· baza „publikacje po 2000 r.” #913
obecnie nie jesteś zalogowany(a) — oglądasz okrojoną, przeglądową wersję atlasu — zaloguj się (pola w prawym górnym rogu każdej strony)
lub załóż konto dostępu o ile go jeszcze nie posiadasz

Copyright © 1997-2017 by Marek Snowarski – formularz kontaktowy/contact form
przeglądowa (zwykła) wersja atlasu 17.06.17 · ta strona była ostatnio zmieniana/last modified 14.03.2017 · powstała/was created 26.06.2005

Zalinkuj tę stronę kodem (przykładowy tekst linku dostosuj do swoich potrzeb):
<a href="http://www.grzyby.pl.pl/gatunki/Armillaria_lutea.htm"> Armillaria lutea (opieńka żółtawa) - Atlas grzybów Polski grzyby.pl</a>