edibletrade

Armillaria mellea sensu lato

opieńka miodowa (w szerokim znaczeniu)
Armillaria ostoyae
wiązka owocników obok pnia, las mieszany z przewagą liściastych · clustered close to trunk; 19.09.1998, Dolny Śląsk, okolice Obornik Śląskich
copyright © by Marek Snowarski

owocnik (Fruitbody)

Kapelusz ochrowobrązowy, miodowobrązowy do czerwonobrązowego, oliwkowobrązowy, mniej lub bardziej higrofaniczny; 30-100 mm średnicy; początkowo półkulisty, potem wypukły, do rozpostartego, często z tępym garbkiem; powierzchnia kapelusza nie jest lepka, z łuseczkami, dającymi się zetrzeć, z wiekiem może być nagi; brzeg słabo prążkowany.

Blaszki młode - kremowe, z wiekiem ciemnieją, plamiste i brązowawe; średnio gęste, przyrośnięte i nieco zbiegające na trzon.

Trzon cielistobrązowy, u podstawy czasem żółtawy; 50-150(170) x 5-15(30) mm, równogruby, powyginany, u podstawy możę być zgrubiały lub wrzecionowaty; powierzchnia gładka, z kłaczkami lub włókienkami, pierścień zwykle wyraźny i dość trwały, błonkowaty lub włókienkowaty, białawy, brązowiejący, od spodu często z żółtymi lub brązowymi -łuseczkami. Opieńki często tworzą charakterystyczne grube, mocne brązowo-czarne sznury grzybni (ryzomorfy) rozwijające się pod korą i w glebie; gdy kora odpadnie, są one dobrze widoczne.

Miąższ brązowawy, białawy, niezmienny; w trzonie włóknisty i twardy. Zapach słaby lub wyraźny, specyficzny, raczej grzybowy, podczas gotowania specyficzny, silny, nieco drażniący. Smak łagodny po chwili nieco gorzki i cierpki. Kto pożuje przez dłuższy czas kawałek surowej opieńki, odczuwa osobliwy, mydlany, drapiący smak - bardzo nieprzyjemny - jest to charakterystyczna cecha opieńki miodowej.

Pileus ocher-brown, honey-brown to red-brown, also olive-brown, more or less higrophanic; 30-100 mm broad; at first hemispheric, in age convex to expanding, often with obtuse umbo; surface not viscid, with removable scales, in age often naked; margin finely striate.

Lamellae when young creme, in age becoming brownish with brown spots; quite close; adnate to subdecurrent or notched.

Stipe flesh-brown, often yellowish at the base; 50-150(170) x 5-15(30) mm, equal, often bent, base more or less enlarged or fusipes; ring usually persistent, membranous or woolly with upper surface whitish to brownish and bottom surface with yellow or brown scales; this specie is often forming thick brown-black rhizomorphs which could be visible under trees bark or in ground.

Flesh brownish, whitish, unchanging; in stipe fibrous and tough; taste at first mild, after some time of chewing becoming very unpleasant and tart; smell fungoid.

zarodniki (Spores)

Barwa wysypu zarodników biała lub lekko kremowa. Zarodniki owalne, gładkie, 6.5-8 x 4-6.5 µm.

Spore print colour white or slightly cream. Spores ellipsoid, smooth, nonamyloid, 6.5-8 x 4-6.5 µm.

występowanie

Armillaria ostoyae
Bardzo pospolita. Owocniki wyrastają od lata do jesieni, ze szczytem owocowania jesienią, zwykle w gęstych wiązkach, rzadko pojedynczo, na drewnie lub w pobliżu drzew liściastych i iglastych. Jest to saprotrof lub słaby pasożyt atakujący osłabione drzewa uprawiane na nieodpowiednich dla nich siedliskach.

Very common. Summer-fall, most abundant in fall, in large clusters, rarely solitary, on wood or buried wood of hardwoods and conifers. Saprotrof or weak parasite on trees growing in not suitable for them habitats.

wartość (Importance)

Jadalna. Zobacz dalsze uwagi na stronie opieńka (Armillaria).

Edible. See remarks on Armillaria page.

uwagi (Remarks)

Pholiota squarrosa
Pholiota squarrosa
Hypholoma fasciculare
Hypholoma fasciculare
Kuehneromyces mutabilis
Kuehneromyces mutabilis
Opieńka miodowa jest tzw. gatunkiem zbiorowym. Tzn. grupuje kilka b. podobnych (i zmiennych) gatunków. Zobacz uwagi o oznaczaniu i klucz na stronie opieńki (Armillaria).

"Normalni" zbieracze grzybów do jedzenia często przyjmują za opieńkę każdy gatunek wyrastający w formie dużych wiązek dużych owocników na drewnie lub w pobliżu drzew. Inne grzyby o podobnym pokroju nie mają, jak opieńki, białego wysypu zarodników a ciemną barwę wysypu zarodników - rdzawobrązową, brązową. Jako najbardziej mylące możliwości można wymienić częste grzyby niejadalne, jak np. łuskwiak nastroszony (Pholiota squarrosa) -, nie ma on tak jak opieńka, w stanie surowym cierpkiego smaku, pachnie korzennie, miąższ jest żółty, a wysyp zarodników jest brązowy.

Silnie trująca maślanka wiązkowa (Hypholoma fasciculare) ma zielonkawe blaszki i siarkowożółty, bardzo gorzki w smaku miąższ.

Jadalny łuszczak zmienny (Kuehneromyces mutabilis) również ma pierścień na trzonie, jest znacznie drobniejszy i ma silnie higrofaniczny kapelusz bez łuseczek na powierzchni - zobacz uwagi przy tym gatunku o podobnej śmiertelnie trującej hełmówce obrzeżonej (Galerina marginata).

This specie is complex of similar and quite variable species.

Other common specie which form big clusters on wood is Pholiota squarrosa, its flesh is not tart, got yellow colour; spore print is brown.

Other common species forming clusters are Sulphur Tuft (Hypholoma fasciculare) toxic, with greenish lamellae and sulphur-yellow very bitter flesh. Edible Kuehneromyces mutabilis is relative small with highly hygrophanous cap without scales on surface - see also remarks on simillar deadly toxic Galerina marginata.

Copyright © 1997-2017 by Marek Snowarski – formularz kontaktowy/contact form
wersja publikacji 15.02.2017.www · ostatnio zmieniana/last modified 28.06.2005 · została utworzona/was created 11.10.1997
Zalinkuj tę stronę kodem (przykładowy tekst linku dostosuj do swoich potrzeb):
<a href="http://www.grzyby.pl/gatunki/Armillaria_mellea_sensu_lato.htm">opieńka miodowa (w szerokim znaczeniu) - Armillaria mellea sensu lato - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl</a>