jadalnyred listGREJ
· Czerwona Lista — I–o niekreślonym zagrożeniu

Hygrophorus hypothejus

wodnicha późna wodnicha jasnożółta
na stronie — opis · zarodniki · występowanie · wartość · uwagi · znaleziska
Hygrophorus hypothejus (wodnicha późna)
pokrój, blaszki; 18.11.2006, okolice Wrocławia; copyright © by Marek Snowarski
Hygrophorus hypothejus (wodnicha późna)
średnio dojrzałe; masowo na obrzeżach młodnika sosnowego na piasku
Hygrophorus hypothejus (wodnicha późna)
masowo na obrzeżach młodnika sosnowego na piasku
Hygrophorus hypothejus (wodnicha późna)
masowo na obrzeżach młodnika sosnowego na piasku
Hygrophorus hypothejus (wodnicha późna)
stare owocniki; masowo na obrzeżach młodnika sosnowego na piasku

opis

Kapelusz oliwkowobrunatny, brudnooliwkowy, żółtooliwkowy, w cetrum ciemniejszy, zmienny, z wiekiem zaczynają dominować odcienie żółci i czerwieni; (20)30 - 50(100) mm średnicy, początkowo półkulisty, z wiekiem wypukły do płaskiego i wklęsłego, czasem ze słabo zaznaczonym garbkiem; powierzchnia gładka, silnie śluzowata gdy wilgotna, może być spękana; brzeg długo podgięty, początkowo połączony śluzowatą osłoną z trzonem.

space

Trzon początkowo biały, później ciemnieje żółty do pomarańczowoczerwonego; (30)50-100 x 3-7 mm równogruby lub nieco zwężony u podstawy; pierścień słabo zaznaczony, wysoko, śluzowaty; powierzchnia trzonu wzdłużnie włókienkowata, poniżej strefy pierścieniowej śluzowata.

space

Pileus olive-brown, dull olive, yellow-olive, darker in the center, variable, in age more yellow and red tinges; (20)30 - 50(100) mm broad, hemispheric at first, convex, in age plane to depressed with small umbo; surface glabrous, distinctly viscid when moist; margin at first incurved with slimy veil connected with stipe.

space

Stipe white at first, then darkening to yellow and orangered; 30(50)-100 x 3-7 mm, equal or narrowed at the base; ring zone indistinct, high, glutinous; surface fibrillose, below ring zone viscid.

space

zarodniki

Wysyp zarodników biały. Zarodniki wydłużone, elipsoidalne, gładkie, bezbarwne, nieamyloidalne, 7-9 x 4-5 µm.

Spore print white. Spores long ellipsoid, smooth, hyaline, inamyloid, 7-9 x 4-5 µm.

występowanie

Pospolity. Owocniki pojawiają się późną jesienią i wczesną zimą, gromadnie, w lasach szpilkowych, głównie sosnowych (dwuigielnych) i mieszanych - na glebach kwaśnych.

Common. Late fall - early winter, gregarious, often in large quantity, in coniferous forests, mostly under two-needle pines.

Statusy czerwonej listy. [125]: I–o niekreślonym zagrożeniu

wartość

Jadalny. W Polsce przeważnie nie zbierany. Raz próbowałem i nie polecam. Ma nieprzyjemną konsystencję ("rozłazi się") i smak jakby żywiczny. Jednak wg informacji mojej korespondentki Moniki Przyborowskiej, mającej większe doświadczenia kulinarne z tym gatunkiem: "Tak jest wyłącznie w przypadku bardzo starych egzemplarzy, poznaje się je po jasnobrązowym kolorze kapelusza i żółtych lub pomarańczowych blaszkach. Młoda wodnicha, z kapeluszem ciemnobrązowym lub oliwkowym i jasnooliwkowymi do jasnożółtych blaszkami jest zwarta i ma przyjemny smak. To mój ulubiony grzyb do marynowania. Nadaje się też do suszenia i każdego rodzaju obróbki."

Edible but nothing special.

uwagi

Clitocybe brumalis (lejkówka zimowa)
Clitocybe brumalis (lejkówka zimowa)
Charakterystyczna jest dla tego gatunku późnojesienna pora występowania. Można pomylić z lejkówka (Clitocybe) np. z wyrastającą w tych samych miejscach o tej samej porze roku lejkówka zimowa (Clitocybe brumalis) (fot. obok), której owocniki na pierwszy rzut są bardzo podobne. W grę wchodzą także niektóre drobne zasłonak (Cortinarius), te różnią się jednak rdzawobrązowym wysypem zarodników.

space

This specie is well characterized by late fruiting season. Could be mistaken with some lejkówka (Clitocybe), e.g. Clitocybe brumali (first photo in this paragraph) fruitbodies are similar at the first sight and it grows in the same places and the same time. Small zasłonak (Cortinarius) species also should be considered, they differ by rusty-brown spore print.

space

znalezisko 20061118.7.06 - Hygrophorus hypothejus (wodnicha późna); okolice Wrocławia
5f · 20061118.7.06
/okolice Wrocławia/
znalezisko 20001117.8.00 - Hygrophorus hypothejus (wodnicha późna); Dolny Śląsk, okolice Oławy
4f · 20001117.8.00
leg. Marek Snowarski
/Dolny Śląsk, okolice Oławy/
znalezisko 20001111.15.00 - Hygrophorus hypothejus (wodnicha późna); Dolny Śląsk, okolice Oławy
2f · 20001111.15.00
leg. Marek Snowarski
/Dolny Śląsk, okolice Oławy/
znalezisko 19971116.1.97 - Hygrophorus hypothejus (wodnicha późna); Dolny Śląsk, okolice Oławy
4f · 19971116.1.97
leg. Marek Snowarski
/Dolny Śląsk, okolice Oławy/
znaleziska Hygrophorus hypothejus na terenie Polski

w rejestrze grzybów chronionych i zagrożonych GREJ

zapisy w GREJ wg stanu na dzień 2017.06.17
ID na żółtym tle to oznaczenie zweryfikowane przez kustorza GREJ, pozostałe oczekują na weryfikację.

DE-46 273958 DE-55 208277 EC-25 276272 276273 294315

ID208277 Hygrophorus hypothejus var. aureus; 0,5 km SW od wsi Klekotowe, gm. Radomsko, pow. radomszczański, woj. łódzkie, DE-55; 2012.11.25; las sosnowy; na ziemi grupa 8 owocników; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: tak, wyślę Kustoszowi Bazy Ani Kujawie, tak, notatka: nie
uwagi: 51st 7' 57" N i 19st 24' 6,5" E

fot. 532097 fot. 532098 fot. 532099 fot. 532100

ID273958 Hygrophorus hypothejus var. aureus; 0,8 km N od wsi Borowiecko, gm.Dobryszyce, pow. radomszczański, woj. łódzkie, DE-46; 2015.12.06; bór sosnowy -młodnik; na ziemi jeden owocnik; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: tak, Wyślę Kustoszowi Bazy B.Gierczykowi, tak, notatka: nie
uwagi: 51st 8' 26" N i 19st 27' 26" E

fot. 813650 fot. 813651

 ID276272  Hygrophorus hypothejus var. aureus; ok1,5km na W od Osówca Szlacheckiego, pow. przasnyski, woj. mazowieckie, EC-25; 2014.11.13; Sosna z domieszką brzozy; na ziemi Pojedynczy owocnik; leg. Romuald Tomaszewski; det. Romuald Tomaszewski; eksykat: BGF/BF/RTo/151113/0001, tak, notatka: nie
uwagi: fot. 823373fot. 823374

 ID276273  Hygrophorus hypothejus var. aureus; ok 1,3km na północ od Osówca Szlacheckiego, pow. przasnyski, woj. mazowieckie, EC-25; 2015.11.04; sosna; w mchu dwa owocniki; leg. Romuald Tomaszewski; det. Romuald Tomaszewski; eksykat: BGF/BF/RTo/151104/0001, tak, notatka: nie
uwagi: fot. 823378fot. 823379

ID294315 Hygrophorus hypothejus var.aureus; ok.1,5km na N od Osówca Szlacheckiego, pow. przasnyski, woj. mazowieckie, EC-25; 2016.11.19; las sosnowy z domieszką brzozy; na ziemi grypa czterech owocników; leg. Romuald Tomaszewski; det. Romuald Tomaszewski; eksykat: tak,zostanie przesłany do kustosza bazy, tak, notatka: nie
uwagi: fot. 891582fot. 891583fot. 891584

literatura · references
· Gerhardt, E., 1995 — Przewodnik grzyby. p.,2,4,5,8 [1]
· Wojewoda, W., Ławrynowicz, M., 2006 — Czerwona lista grzybów wielkoowocnikowych w Polsce. [125]
· baza „publikacje po 2000 r.” #2166
obecnie nie jesteś zalogowany(a) — oglądasz okrojoną, przeglądową wersję atlasu — zaloguj się (pola w prawym górnym rogu każdej strony)
lub załóż konto dostępu o ile go jeszcze nie posiadasz

Copyright © 1997-2017 by Marek Snowarski – formularz kontaktowy/contact form
przeglądowa (zwykła) wersja atlasu 17.06.17 · ta strona była ostatnio zmieniana/last modified 14.03.2017 · powstała/was created 14.10.1997

Zalinkuj tę stronę kodem (przykładowy tekst linku dostosuj do swoich potrzeb):
<a href="http://www.grzyby.pl.pl/gatunki/Hygrophorus_hypothejus.htm"> Hygrophorus hypothejus (wodnicha późna) - Atlas grzybów Polski grzyby.pl</a>