ediblered list

Hygrophorus hypothejus

wodnicha późna (wodnicha jasnożółta)
Hygrophorus hypothejus
pokrój, blaszki · habit, lamellae; 18.11.2006, okolice Wrocławia; znal. 061118.7
copyright © by Marek Snowarski
Hygrophorus hypothejus
przymiar20 mm
średnio dojrzałe; masowo na obrzeżach młodnika sosnowego na piasku · gregarious in young pine culture on sand
Hygrophorus hypothejus
przymiar20 mm
masowo na obrzeżach młodnika sosnowego na piasku · gregarious in young pine culture on sand
Hygrophorus hypothejus
przymiar20 mm
stare owocniki; masowo na obrzeżach młodnika sosnowego na piasku · mature sporocarps; gregarious on young pine culture on sand

owocnik (Fruitbody)

Kapelusz oliwkowobrunatny, brudnooliwkowy, żółtooliwkowy, w cetrum ciemniejszy, zmienny, z wiekiem zaczynają dominować odcienie żółci i czerwieni; (20)30 - 50(100) mm średnicy, początkowo półkulisty, z wiekiem wypukły do płaskiego i wklęsłego, czasem ze słabo zaznaczonym garbkiem; powierzchnia gładka, silnie śluzowata gdy wilgotna, może być spękana; brzeg długo podgięty, początkowo połączony śluzowatą osłoną z trzonem.

Blaszki początkowo białawe, z wiekiem ciemnieją, żółte do pomarańczowożółtych, pomarańczowoczerwonawych, często z ciemniejszymi plamami; dość rzadkie i grube, szerokie, różnej długości; woskowate w konsystencji; przyrośnięte do lekko zbiegających.

Trzon początkowo biały, później ciemnieje żółty do pomarańczowoczerwonego; (30)50-100 x 3-7 mm równogruby lub nieco zwężony u podstawy; pierścień słabo zaznaczony, wysoko, śluzowaty; powierzchnia trzonu wzdłużnie włókienkowata, poniżej strefy pierścieniowej śluzowata.

Miąższ żółtawy lub żółty, niezmienny; cienki w kapeluszu; smak łagodny, przyjemny, słodkawy; zapach słaby owocowy lub brak.

Pileus olive-brown, dull olive, yellow-olive, darker in the center, variable, in age more yellow and red tinges; (20)30 - 50(100) mm broad, hemispheric at first, convex, in age plane to depressed with small umbo; surface glabrous, distinctly viscid when moist; margin at first incurved with slimy veil connected with stipe.

Lamellae whitish at first, yellow to orange-yellow and orangered in age, often with darker spots; distant, thick; broad; waxy consistency; adnate to decurrent.

Stipe white at first, then darkening to yellow and orangered; 30(50)-100 x 3-7 mm, equal or narrowed at the base; ring zone indistinct, high, glutinous; surface fibrillose, below ring zone viscid.

Flesh yellowish to yellow, unchanging; thin at cap; taste mild, pleasant, sweetish; smell weak fruity or not present.

zarodniki (Spores)

Wysyp zarodników biały. Zarodniki wydłużone, elipsoidalne, gładkie, bezbarwne, nieamyloidalne, 7-9 x 4-5 µm.

Spore print white. Spores long ellipsoid, smooth, hyaline, inamyloid, 7-9 x 4-5 µm.

występowanie

Pospolity. Owocniki pojawiają się późną jesienią i wczesną zimą, gromadnie, w lasach szpilkowych, głównie sosnowych (dwuigielnych) i mieszanych - na glebach kwaśnych.

Common. Late fall - early winter, gregarious, often in large quantity, in coniferous forests, mostly under two-needle pines.

wartość (Importance)

Jadalny. W Polsce przeważnie nie zbierany. Raz próbowałem i nie polecam. Ma nieprzyjemną konsystencję ("rozłazi się") i smak jakby żywiczny. Jednak wg informacji mojej korespondentki Moniki Przyborowskiej, mającej większe doświadczenia kulinarne z tym gatunkiem: "Tak jest wyłącznie w przypadku bardzo starych egzemplarzy, poznaje się je po jasnobrązowym kolorze kapelusza i żółtych lub pomarańczowych blaszkach. Młoda wodnicha, z kapeluszem ciemnobrązowym lub oliwkowym i jasnooliwkowymi do jasnożółtych blaszkami jest zwarta i ma przyjemny smak. To mój ulubiony grzyb do marynowania. Nadaje się też do suszenia i każdego rodzaju obróbki."

Edible but nothing special.

uwagi (Remarks)

Clitocybe brumalis
Charakterystyczna jest dla tego gatunku późnojesienna pora występowania. Można pomylić z lejkówkami (Clitocybe) np. z wyrastającą w tych samych miejscach o tej samej porze roku lejkówka zimową (Clitocybe brumalis) (fot. obok), której owocniki na pierwszy rzut są bardzo podobne. W grę wchodzą także niektóre drobne zasłonakami (Cortinarius), te różnią się jednak rdzawobrązowym wysypem zarodników.

Podobna

Hygrophorus olivaceoalbus
wodnicha oliwkowobiała (Hygrophorus olivaceoalbus) (fot. obok) ma również lepki trzon i kapelusz. Wyróżnia się zygzakowatym wzorem na powierzchni trzonu.

This specie is well characterized by late fruiting season. Could be mistaken with some Clitocybe, e.g. Clitocybe brumali (first photo in this paragraph) fruitbodies are similar at the first sight and it grows in the same places and the same time. Small Cortinarius species also should be considered, they differ by rusty-brown spore print.

Hygrophorus olivaceoalbus is also close related, it is well characterized by zigzag pattern on stipe surface.

Inne fotografie · Additional photographs
Hygrophorus hypothejus
przymiar20 mm
masowo na obrzeżach młodnika sosnowego na piasku · gregarious in young pine culture on sand

wybrane znaleziska · selected collections

Hygrophorus hypothejus
5f · 06 11 18 7
(okolice Wrocławia) pod sosnami/dębami · (under Pinus/Quercus)
Hygrophorus hypothejus
4f · 00 11 17 8 (Marek Snowarski)
(Dolny Śląsk, okolice Oławy)
Hygrophorus hypothejus
2f · 00 11 11 15 (Marek Snowarski)
(Dolny Śląsk, okolice Oławy)
Hygrophorus hypothejus
4f · 97 11 16 1 (Marek Snowarski)
(Dolny Śląsk, okolice Oławy)
Copyright © 1997-2017 by Marek Snowarski – formularz kontaktowy/contact form
wersja publikacji 15.02.2017.www · ostatnio zmieniana/last modified 26.11.2006 · została utworzona/was created 14.10.1997
Zalinkuj tę stronę kodem (przykładowy tekst linku dostosuj do swoich potrzeb):
<a href="http://www.grzyby.pl/gatunki/Hygrophorus_hypothejus.htm">wodnicha późna - Hygrophorus hypothejus - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl</a>