edible

Macrolepiota konradii (Huijsman ex Orton) Moser 1967

czubajka gwiaździsta
Lepiota konradii Huijsm. ex P.D.Orton · Lepiota gracilenta ss. Cke. · Lepiota excoriata var. mastoidea (Fr.) Konr. & Maubl.
Macrolepiota konradii
po kilka pod dębami/grabami · few together under oaks/hornbeam; 19.10.2002, lasy Milickie, okolice Żmigrodu; znal. 021019.2
copyright © by Marek Snowarski
Macrolepiota konradii
bardzo mały owocnik, pod dębami/grabami · tin sporocarp under oaks/hornbeam
Macrolepiota konradii
zmienność układu łusek na kapeluszu u niedużych owocników · variability of scales in small sporocarps
Macrolepiota konradii
dojrzały owocnik, pod dębami/grabami · mature sporocarp, under oaks/hornbeam
Macrolepiota konradii
po kilka pod dębami/grabami · few together under oaks/hornbeam

owocnik (Fruitbody)

Macrolepiota konradii
Macrolepiota konradii
Macrolepiota konradii
Kapelusz półkulisty potem wypukły z wyraźnym garbkiem, początkowo niepopękany, potem w centrum niepopękany, ku brzegom popękany na duże płaty, na krawędzi kapelusza także drobne, przylegające, zabarwione brązowo-szaro, pomiędzy nimi powierzchnia kapelusza biała potem kremowa, drobnokosmkowata; 50-90 mm średnicy; brzeg długo z resztkami białej osłony.

Blaszki wolne, białe do kremowych.

Trzon o powierzchni jasnobrązowej spękanej na drobne łuseczki lub zygzakowaty wzorek na ciemnym, ochrowym tle; 60-150 x 6-15 mm, cylindryczny, z cebulowato zgrubiałą podstawą do 25 mm średnicy; pierścień pojedynczy, duży, nieco przesuwalny, spód pierścienia, zwłaszcza na brzegach brązowawy, brzeg pierścienia z kłaczkami.

Miąższ biały, powoli różowiejący w trzonie, smak i zapach łagodne jak u czubajki kani (Macrolepiota procera).

Pileus hemispherical later convex with an acute umbo, initially not areolate, brown-gray; with age areolate except for the centre of the cap, towards the margin split into large close-fitting lobes, towards the pileal margin smaller lobesin the cracks pileal surface white later cream-coloured, finely fibrillose; 50-90 mm in diameter; margin long with white veil remains.

Lamellae free, white to cream-coloured.

Stipe surface light brown, cracked into minute squamules or zigzaggy pattern on dark, ochre background; 60-150 x 6-15 mm, cylindrical, with bulbous enlarged base up to 25 mm in diameter; the ring single, large, slightly sliding, underside of the ring, particularly on the edges, brownish, margin of the ring with flocci.

Flesh white, slowly becoming pink in the stem, taste and smell mild like those of Parasol Mushroom (Macrolepiota procera).

zarodniki (Spores)

Wysyp zarodników biały. Zarodniki elipsoidalne, z wyraźną porą rostkową, dekstrynoidalne, metachromatyczne, 13-16.5 x 8.5-10.5 µm.

Spore print white. Spores ellipsoid, with a distinct germ pore, dextrinoid, metachromatic, 13-16.5 x 8.5-10.5 µm.

występowanie

Częsta. Od lata do jesieni, pojedynczo i w grupach w lasach i zaroślach liściastych, w parkach.

Common. Summer-fall, solitary or gregarious in decidious forests and bushes, in parks.

wartość (Importance)

Jadalny, aromat jak u czubajki kani (Macrolepiota procera).

Edible.

uwagi (Remarks)

Macrolepiota mastoidea
Przez zbierających kanie do konsumpcji raczej nie odróżniana od czubajki kani (Macrolepiota procera) i traktowana jako jej mała, leśna forma.

Od czubajka białotrzonowa (Macrolepiota excoriata) odróżnia się ciemniejszym zabarwieniem kapelusza i obecnością drobnych brązowych łuseczek na powierzchni trzonu.

Czubajka beżowa (Macrolepiota mastoidea) (fot. obok) ma drobne łuseczki i zwykle wyraźny, ostry garbek.

Those collecting Macrolepiota for consumption usually do not distinguish it from Parasol Mushroom (Macrolepiota procera) and treat as its smaller forest forma.

It differs from Macrolepiota excoriata in a darker coloured cap and tiny brown squamules on the surface of the stipe.

Macrolepiota mastoidea (photo) has tiny squamules and a usually distinct acute umbo.

Inne fotografie · Additional photographs
Macrolepiota konradii
pierścień drobnego owocnika w powiększeniu · ring of small sporocarp close-up
Macrolepiota konradii
podstawa trzonu drobnego owocnika · stipe base of small sporocarp
Macrolepiota konradii
pierścień · ring
Macrolepiota konradii
przekrój · cross section
Macrolepiota konradii
po kilka pod dębami/grabami · few together under oaks/hornbeam
Macrolepiota konradii
pierścień · ring
Macrolepiota konradii
widok od spodu · underside view
Macrolepiota konradii
po kilka pod dębami/grabami · few together under oaks/hornbeam
znaleziska Macrolepiota konradii na terenie Polski w rejestrze grzybów chronionych i zagrożonych (GREJ) — specyfikacja zapisów wg stanu na dzień 2017.02.15

Przyjęte do rejestru:
· z podanym ATPOL: 281264 AB-94, 195145 DA-80,

• Oczekujące na przyjęcie:
· z podanym ATPOL: 251970 DD-67, 292515 DE-35, 252099 DE-45, 271256 DE-55, 272928 DE-55,

Zapisy w GREJ wg stanu na dzień 2017.02.15

195145 Macrolepiota konradii; TPK Gdańsk Oliwa Dolina Zielona, pow. gdański, woj. pomorskie, DA-80; 30.09.2011; Las mieszany,buk,sosna,brzoza,świerk,dąb; w ziemi jeden owocnik; leg. Mirosław Wantoch-Rekowski; det. Błażej Gierczyk; eksykat: BGF/BF/MWR/110930/0001, tak, notatka: http://www.bio-forum.pl/cgi-local/board-auth.cgi?file=/33/447692.html; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2013. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część VII. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2011. Przegląd Przyrodniczy 24(2): 3-44
uwagi: fot. 463589
forma ochrony-Trójmiejski PK

251970 Macrolepiota konradii; 0,5 km E od wsi Ługi, gm. Stryków, pow. zgierski, woj. łódzkie, DD-67; 18.11.2014; las mieszany -sosna, buki, brzozy i inne; na ziemi jeden owocnik; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: tak, wyślę Kustoszowi Bazy B. Gierczykowi, tak, notatka: nie
uwagi: 51st 51' 38,8" N i 19st 36' 40" E

fot. 724043

252099 Macrolepiota konradii; 1,7 km E od wsi Brudzice, gm.Lgota Wielka, pow. radomszczański, woj. łódzkie, DE-45; 11.11.2014; las sosnowy z liściastym podszytem; na ziemi jeden owocnik; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: tak, wyślę Kustoszowi Bazy B. Gierczykowi, tak, notatka: nie
uwagi: 51st 10' 28,5" N i 19st 21' 44,6" E

fot. 724660 fot. 724661

271256 Macrolepiota konradii; 800 m NW od dz.Wymysłówek ( Radomsko ), gm.Radomsko, pow. radomszczański, woj. łódzkie, DE-55; 29.10.2015; trawiasta dróżka w lesie mieszanym; na ziemi dwa owocniki; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: tak, Wyślę Kustoszowi Bazy B.Gierczykowi, tak, notatka: nie
uwagi: 51st 3' 33,1" N i 19st 22' 59,7" E

fot. 800723 fot. 800724 fot. 800725 fot. 800726

272928 Macrolepiota konradii; Las Ładzki, gm.Ładzice, pow. radomszczański, woj. łódzkie, DE-55; 21.11.2015; las mieszany -sosny, dęby, brzozy; na ziemi dość licznie, pojedynczo i w małych grupkach; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: tak, Wyślę Kustoszowi Bazy B.Gierczykowi, tak, notatka: nie
uwagi: 51st 5' 17" N i 19st 21' 59" E

fot. 808715 fot. 808716 fot. 808717

281264 Macrolepiota konradii; Puszcza Bukowa, 1,6 km na NE od Dobropola Gryfińskiego, pow. gryfiński, woj. zachodniopomorskie, AB-94; 11.11.2015; żyzna buczyna; na ziemi pokrytej głęboką ściółką liściastą pojedynczo; leg. Grazyna Domian; det. Błażej Gierczyk; eksykat: BGF/BF/GD/151111/0001, tak, notatka: tak
uwagi: gatunek omówiony w wątku: http://www.bio-forum.pl/messages/33/818603.html

292515 Macrolepiota konradii; 0,7 km SE od osady Adamów, gm. Kleszczów, pow. bełchatowski, woj. łódzkie, DE-35; 13.10.2016; bór sosnowy; na ziemi 6 owocników w dwóch grupkach; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: tak, wyślę Kustoszowi Błażejowi Gierczykowi, tak, notatka: nie
uwagi: 51st 12' 25,1 " N i 19st 22' 34,4" E

fot. 884017 fot. 884018 fot. 884019

literatura · references
[53] [49] [26IV] · baza „publikacje po 2000 r.”

Copyright © 2002-2017 by Marek Snowarski – formularz kontaktowy/contact form
wersja publikacji 15.02.2017.www · ostatnio zmieniana/last modified 23.01.2004 · została utworzona/was created 02.11.2002
Zalinkuj tę stronę kodem (przykładowy tekst linku dostosuj do swoich potrzeb):
<a href="http://www.grzyby.pl/gatunki/Macrolepiota_konradii.htm">czubajka gwiaździsta - Macrolepiota konradii - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl</a>