wyborny jadalnydopuszczony do obrotu

Macrolepiota procera (Scop. ex Fr.) Sing.

czubajka kania (potocznie: Parasol Mushroom /en/)
Macrolepiota procera (czubajka kania)
rozwijający się owocnik; 01.10.1999, Dolny Śląsk, okolice Obornik Śląskich; copyright © by Marek Snowarski
Macrolepiota procera (czubajka kania)
28.08.2005, Góry Kaczawskie; copyright © by Marek Snowarski
Macrolepiota procera (czubajka kania)
młody owocnik, na poboczu drogi leśnej
Macrolepiota procera (czubajka kania)
Macrolepiota procera (czubajka kania)
Macrolepiota procera (czubajka kania)
rozwinięty owocnik; w trawie, w dębinie
Macrolepiota procera (czubajka kania)
pod dębami
Macrolepiota procera (czubajka kania)
w trawie, w dębinie
Macrolepiota procera (czubajka kania)
młody owocnik, z już rozwiniętym trzonem ale z jeszcze nie rozpostartym kapeluszem, las liściasty klony-lipy

owocnik

Macrolepiota procera (czubajka kania)
Macrolepiota procera (czubajka kania)
powierzchnia trzonu; w zbliżeniu
Owocniki duże, o długim wysmukłym trzonie.

space

Blaszki białe, ostrze w wiekiem może brązowieć; miękkie i kruche; szerokie (10-20 mm); gęste; wolne, bardzo wyraźnie oddzielone od trzonu.

space

Miąższ w kapeluszu biały, miękki, w kapeluszu u dojrzałych okazów watowaty; w trzonie zdrewniały, włóknisty, łykowaty; niezmienny; smak łagodny, orzechowy; zapach charakterystyczny, wyraźny, przyjemny słodkawo-aromatyczny.

space

zarodniki

Wysyp zarodników biały. Zarodniki elipsoidalne, gładkie, bezbarwne, 15-20 x 10-13 µm.

Spore print white. Spores ellipsoid, smooth, hyaline, 15-20 x 10-13 µm.

występowanie

Pospolity. Owocniki wyrastają od lata do jesieni, pojedynczo lub w grupach po kilka, w lasach liściastych, rzadziej w iglastych, często w miejscach świetlistych, na obrzeżach lasów, w trawie, na łąkach.

Common, summer-fall, solitary or in small groups, in light forests, on forest edges, on meadows.

wartość

Jeden z najsmaczniejszych grzybów jadalnych, ma delikatny, specyficzny smak i słodkawy przyjemny zapach. Jada się tylko kapelusze. Najczęściej się ją panieruje i jest to w mojej ocenie słuszna decyzja.

Edible and choice, very well tasted.

uwagi

Są też inne sposoby spożytkowania tego dobrego grzyba:
Otóż kania spożywana jest u nas rzeczywiście w formie kotleta ( panierowanego lub nie) ale można ją marynować. Zbiera się małe owocniki, jeszcze nierozwinięte, twarde, i takie przyrządza się w zalewie podobnie jak inne grzyby. Znakomite. Jeżeli chcę zbierać kanie jadę do puszczy Niepołomickiej. Tam w środku puszczy znalazłem łąkę - torfowisko długie na 5 km, na której rosną tysiące kań. Mozna wybierać małe lub duże. Kanie rosną tam bez sąsiedztwa drzew, żyją w symbiozie z trawami łąkowymi. Można zebrać 200, 300 lub większą ilość. Tym samym można pogrymasić i wybierać...

space

Grzyb charakterystyczny i łatwy do odróżnienia od innych gatunków.

space

Druga bardzo pospolita "kania" - czubajka czerwieniejąca (Chlorophyllum rachodes) jest przez większość ludzi nie odróżniana od czubajki kani; choć wyraźnie różni się czerwieniejącym, brunatniejącym miąższem (zwłaszcza w trzonie) i brakiem zygzakowatego wzoru na trzonie (powierzchnia trzonu nie jest spękana); z punktu widzenia kulinarnego brakuje jej charakterystycznego słodkawego zapachu i smaku co w moim przekonaniu ją dyskwalifikuje jako kandydata na patelnię.

Inne gatunki dużych czubajek są o wiele rzadsze:
czubajka sutkowata (Macrolepiota mastoidea) jest mniejsza, ma ściśle przylegający, prawie nieprzesuwalny pierścień i szpiczasty garbek na kapeluszu.
Małe egzemplarze z nieporozrywaną w centrum kapelusza skórką i przylegającymi łuskami, powinny być porównane z również jadalnymi czubajka gwiaździsta (Macrolepiota konradii) lub czubajka białotrzonowa (Macrolepiota excoriata), pierwsza jest ciemniej zabarwiona i ma drobne łuseczkowate spękania powierzchni trzonu, wyrasta w lasach liściastych; druga jest jaśniejsza, powierzchnię trzonu ma gładką, jest dość rzadka, ciepłolubna, owocniki wyrastają głównie poza lasem, na suchych łąkach, pastwiskach, trawnikach.

space

czy można pomylić czubajkę z muchomorem zielonawym (sromotnikowym)

To, że czubajka kania może być masowo mylona z muchomor zielonawy (Amanita phalloides) należy w mojej ocenie to tzw. "legend miejskich" - bezkrytycznie powtarzanych opowieści nie mających podstawy w faktach. Opowieści te funkcjonują też w mediach na zasadzie "jedna baba drugiej babie powiedziała że ...".

space

W mojej ocenie, pomylenie czubajki kania z czymkolwiek innym jest możliwe u osób, które nigdy tego grzyba nie świadomie nie widziały ani w naturze ani na obrazku. Poza oczywistą, ogromną różnicą w ogólnym wyglądzie i zwłaszcza w strukturze powierzchni kapelusza, inna jest też powierzchnia trzonu. Z innych detali: pierścień czubajki kani jest wełnisty i przesuwalny, podstawa trzonu jest co prawda bulwiasto zgrubiała ale nie posiada pochwy.

space

space

znalezisko 19991001.1.99 - Macrolepiota procera (czubajka kania); Dolny Śląsk, okolice Obornik Śląskich
13f · 19991001.1.99
leg. Marek Snowarski
/Dolny Śląsk, okolice Obornik Śląskich/
znalezisko 20050828.15.05 - Macrolepiota procera (czubajka kania); Góry Kaczawskie
6f · 20050828.15.05
/Góry Kaczawskie/
znalezisko 20051001.12.05 - Macrolepiota procera (czubajka kania); Czechy, Trebonsko, Luznice, Dvur Hamr
8f · 20051001.12.05
/Czechy, Trebonsko, Luznice, Dvur Hamr/
obecnie nie jesteś zalogowany(a) — oglądasz okrojoną, przeglądową wersję atlasu — zaloguj się (pola w prawym górnym rogu każdej strony)
lub załóż konto dostępu o ile go jeszcze nie posiadasz

Copyright © 1997-2017 by Marek Snowarski – formularz kontaktowy/contact form
przeglądowa (zwykła) wersja atlasu 17.05.10 · ta strona była ostatnio zmieniana/last modified 24.03.2017 · powstała/was created 08.11.1997

Zalinkuj tę stronę kodem (przykładowy tekst linku dostosuj do swoich potrzeb):
<a href="http://www.grzyby.pl.pl/gatunki/Macrolepiota_procera.htm"> Macrolepiota procera (czubajka kania) - Atlas grzybów Polski grzyby.pl</a>