niejadalnychronionyred listGREJ
· ochrona ścisła (I.36); b/wył. gosp. (§7.1)
· Czerwona Lista — E–wymierający - krytycznie zagrożony

Boletopsis grisea (Peck) Bondartsev & Singer (1941)

szaraczek sosnowy szaraczek łuseczkowaty
Boletopsis subsquamosa (Fr.) Kotl. & Pouzar
na stronie — opis · zarodniki · występowanie · wartość · uwagi · znaleziska
GREJ: ID117844 (© autora fot.); copyright © by GREJ
Boletopsis grisea (szaraczek sosnowy)
pokrój
GREJ: ID115153 (© autora fot.)
Boletopsis grisea (szaraczek sosnowy)
Boletopsis grisea (szaraczek sosnowy)
GREJ: ID177785 (© autora fot.)

opis

Boletopsis grisea (szaraczek sosnowy)
GREJ: ID177785 (© autora fot.)
Owocnik z wyraźnie wykształconym trzonem i kapeluszem. Kapelusz bladoszary, oliwkowobrązowy, szarobrązowy do prawie czarnego; 50-120(150) mm średnicy, 5-10 mm grubości, płasko wypukły, z wiekiem do nieco wklęśniętego, w zarysie nieregularnie kolisty; powierzchnia matowa, gładka, z wiekiem promieniście spękana na włókna, w centrum na łuseczki; brzeg ostry, nieco podwinięty, pofalowany, poprzecznie żłobkowany; uciśnięte miejsca przebarwiają się czerwonobrązowo.

space

Trzon tej samej barwy co kapelusz lub jaśniejszy; centralny lub ekscentryczny, krótki, 30-50(70) × 10-30 mm, równogruby do maczugowatego, takze zwężający się ku podstawie; podstawa trzonu czasem z pomarańczową grzybnią.

space

zarodniki

Wysyp zarodników biały do jasnobrązowego. Zarodniki w zarysie prawie koliste, guzkowate, nieamyloidalne, 4-6 × 3.5-4 µm (nie wliczając brodawek).

występowanie

Gatunek podlega ochronie ścisłej (poz. I.36 wg aktualnego rozporządzenia). Nie mają do niego zastosowania wyłączenia spod ochrony uzasadnione względami godpodarki rolnej, leśnej lub rybackiej (§7.1). Do ustawowej ochrony został włączony w 2004 roku.
GREJ: ID177785 (© autora fot.)
Bardzo rzadki. Owocniki jednoroczne, wyrastają od lata do jesieni, na gołej ziemi lub na ściółce, pojedynczo lub w grupach, w lasach iglastych sosnowych i świerkowych, częściej w wyższych partiach gór.

Statusy czerwonej listy. [125]: E–wymierający - krytycznie zagrożony

wartość

W Polsce podlega ochronie gatunkowej. Nie jest trujący, lecz niesmaczny.

uwagi

Owocniki oglądane od góry przypominają ciemne borowiki (Boletus).

space

znalezisko 20051006.11.05 - Boletopsis grisea (szaraczek sosnowy); Słowacja, Strazowskie Vierchy, Pruzina
5f · 20051006.11.05
/Słowacja, Strazowskie Vierchy, Pruzina/
znalezisko 20051023.bf21462.mirki2 - Boletopsis grisea (szaraczek sosnowy); Tuszkowy-Śluza
2f · 20051023.bf21462.mirki2
leg. Mirosław Wantoch-Rekowski
/Tuszkowy-Śluza/
znalezisko 20050924.bf21462.mirki2 - Boletopsis grisea (szaraczek sosnowy); Tuszkowy-Śluza
4f · 20050924.bf21462.mirki2
leg. Mirosław Wantoch-Rekowski
/Tuszkowy-Śluza/
znalezisko 20041003.bf21462.mirki2 - Boletopsis grisea (szaraczek sosnowy); Tuszkowy-Śluza
1f · 20041003.bf21462.mirki2
leg. Mirosław Wantoch-Rekowski
/Tuszkowy-Śluza/
znaleziska Boletopsis grisea na terenie Polski w rejestrze grzybów chronionych i zagrożonych (GREJ)

Zapisy w GREJ wg stanu na dzień 2017.04.25

ID na żółtym tle to oznaczenie zweryfikowane przez kustorza GREJ, pozostałe oczekują na weryfikację.

CB-14 176824 291095 115153 21462 CB-24 291097 CB-44 117840 117844 EB-69 177785

 ID21462  Boletopsis grisea; Tuszkowy-Śluza E 17,43 N 54,04, CB-14; 2005.09.24; Młodnik sosnowy.; W ziemi. Jeden owocnik; leg. Mirosław Wantoch-Rekowski; det. Anna Kujawa; eksykat: Tak, u kustosza bazy - 9/MWR/30.01.06, tak, notatka: tak; publikacja: Kujawa 2005. "Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych" - nowa forma gromadzenia danych mikologicznych pochodzących od amatorów. Podsumowanie roku 2005. Przegl. Przyr. 16 (3-4): 17-52
uwagi: fot. 19920 fot. 19921
W przeciwieństwie do sarniaka dachówkowatego jest on niezwykle rzadki. To jest jedyne stanowisko w którym go spotykam. W poprzednim sezonie były dwa owocniki.

 ID115153  Boletopsis grisea; Tuszkowy-Kaszuby, CB-14; 2008.09.14; Bór sosnowy; W ziemi,mchu,na granicy starego boru i młodego lasu sosnowego 3 owocniki pod jałowcem; leg. Mirosław Wantoch-Rekowski; det. Mirosław Wantoch-Rekowski; eksykat: Tak, w Stacji ZBŚRiL PAN, 1/MWR/5.11.10, tak, notatka: tak; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2012. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część VI. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2010. Przegląd Przyrodniczy 23(2): 3-59
uwagi: fot. 202963 fot. 202964 fot. 202965Owocniki pojawiły się po dwuletniej przerwie :-)

ID117840 Boletopsis grisea; Czernica k/Męcikała, CB-44; 2008.10.11; w zagajniku sosnowym na ziemi; na ziemi wśród igieł sosnowych dwa osobniki; leg. Wojciech Mazurkiewicz; det. Wojciech Mazurkiewicz; eksykat: U kustosza bazy, tak
uwagi: zdjęcia:
fot. 208713 fot. 208714

 ID117844  Boletopsis grisea; Żabno k/Chojnic, CB-44; 2008.10.11; Na skraju zagajnika sosnowego przy starym sosnowym lesie; wśród igieł sosnowych na ziemi około 10 owocników w różnych fazach rozwoju. Jeden z owocników wywrócony; leg. Wojciech Mazurkiewicz; det. Wojciech Mazurkiewicz; eksykat: Tak, w Stacji ZBŚRiL PAN, 1/WM/8.02.12, tak; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2013a. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część VIII. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2012. Przegląd Przyrodniczy 24(4): 10-41
uwagi: zdjęcia:
fot. 208740 fot. 208741 fot. 208742 fot. 208743

 ID176824  (potwierdzenie 115153) Boletopsis grisea; Tuszkowy-Lipusz, pow. kościerski, woj. pomorskie, CB-14; 2010.09.29; las sosnowy; w ziemi jeden owocnik; leg. Mirosław Wantoch-Rekowski; det. Mirosław Wantoch-Rekowski; eksykat: nie-chroniony, tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2012. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część VI. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2010. Przegląd Przyrodniczy 23(2): 3-59
uwagi: fot. 379988

 ID177785  Boletopsis grisea; 1km, W, Ruciane-Nida, w pobliżu linii kolejowej, pow. Piski, woj. Warmińsko-mazurskie, EB-69; 2010.10.15; sosna z niewielką domieszką brzozy; pas p.poż, na ziemi, w igliwiu 11 owocników; leg. Mateusz Pańkowski; det. Mateusz Pańkowski; eksykat: nie, tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2012. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część VI. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2010. Przegląd Przyrodniczy 23(2): 3-59
uwagi: fot. 382882 fot. 382883 fot. 382884 fot. 382885 fot. 382886

ID291095 (potwierdzenie 176824) Boletopsis grisea; Lipusz-Tuszkowy, pow. kościerski, woj. pomorskie, CB-14; 2016.09.18; Bór sosnowy; ziemia dwa owocniki wyrwane przez grzybiarza; leg. Mirosław Wantoch-Rekowski; det. Mirosław Wantoch-Rekowski; eksykat: tak, w Stacji, tak, notatka: nie
uwagi: fot. 878199fot. 878200

ID291097 Boletopsis grisea; Kalisz Kaszubski, pow. kościerski, woj. pomorskie, CB-24; 2016.09.18; Bór sosnowy z domieszką buka; ziemia cztery owocniki w rozproszeniu, jeden uszkodzony przez grzybiarza; leg. Mirosław Wantoch-Rekowski; det. Mirosław Wantoch-Rekowski; eksykat: tak, w Stacji, tak, notatka: nie
uwagi: https://binged.it/2d1t7kD
fot. 878204 fot. 878205

literatura · references
· Domański S., Orłoś H., Skirgiełło A., 1967 — Flora Polska. Grzyby (Mycota). Tom III. Żagwiowate II (Polyporaceae pileatae), Szczeciniakowate II (Mucronoporaceae pileatae). Lakownicowate (Ganodermataceae). Bondarcewowate (Bondarzewiaceae). Boletkowate (Boletopsidaceae). Ozorkowate (Fistulinaceae). p.340 [17]
· Hagara, L., Antonin, V., Baier, J., 1999 — Houby. p.101 [49]
· Breitenbach J., Kraenzlin F., 1986 — Fungi of Switzerland 2 - Non gilled fungi p.281 [26II]
· Gumińska B., Wojewoda W., 1983 — Grzyby i ich oznaczanie. p.264 [5]
· , 2014 — Rozporządzenie Ministra Środowiska 2014 z dnia 9 października 2014r. w sprawie ochrony gatunkowej grzybów. [50.14]
· Wojewoda, W., Ławrynowicz, M., 2006 — Czerwona lista grzybów wielkoowocnikowych w Polsce. [125]
· baza „publikacje po 2000 r.” #877
obecnie nie jesteś zalogowany(a) — oglądasz okrojoną, przeglądową wersję atlasu — zaloguj się (pola w prawym górnym rogu każdej strony)
lub załóż konto dostępu o ile go jeszcze nie posiadasz

Copyright © 1997-2017 by Marek Snowarski – formularz kontaktowy/contact form
przeglądowa (zwykła) wersja atlasu 17.04.25 · ta strona była ostatnio zmieniana/last modified 19.04.2017 · powstała/was created 26.11.2004

Zalinkuj tę stronę kodem (przykładowy tekst linku dostosuj do swoich potrzeb):
<a href="http://www.atlas-roslin.pl/gatunki/Boletopsis_grisea.htm">Boletopsis grisea (szaraczek sosnowy) - Flora Ogród Zbiorowiska - Atlas roślin Polski atlas-roslin.pl</a>