non edibleprotectedred listGREJ

Boletopsis grisea (Peck) Bondartsev & Singer (1941)

szaraczek sosnowy (szaraczek łuseczkowaty)
Boletopsis subsquamosa (Fr.) Kotl. & Pouzar, (1957)
Boletopsis grisea
pokrój; 06.10.2005, Słowacja, Strazowskie Vierchy, Pruzina; znal. 051006.11
copyright © by Marek Snowarski

owocnik (Fruitbody)

Boletopsis grisea
Owocnik z wyraźnie wykształconym trzonem i kapeluszem. Kapelusz bladoszary, oliwkowobrązowy, szarobrązowy do prawie czarnego; 50-120(150) mm średnicy, 5-10 mm grubości, płasko wypukły, z wiekiem do nieco wklęśniętego, w zarysie nieregularnie kolisty; powierzchnia matowa, gładka, z wiekiem promieniście spękana na włókna, w centrum na łuseczki; brzeg ostry, nieco podwinięty, pofalowany, poprzecznie żłobkowany; uciśnięte miejsca przebarwiają się czerwonobrązowo.

Pory młode białe, z wiekiem białoszare do szarobrązowych; początkowo koliste, z wiekiem nieregularne do labiryntowatych; 0.3-1 mm średnicy, 1-3 na mm. Rurki krótkie, 1-3(8) mm długości, nieco zbiegające na trzon; ostrza porozrywane.

Trzon tej samej barwy co kapelusz lub jaśniejszy; centralny lub ekscentryczny, krótki, 30-50(70) × 10-30 mm, równogruby do maczugowatego, takze zwężający się ku podstawie; podstawa trzonu czasem z pomarańczową grzybnią.

Miąższ biały, jednorodny, na przekroju słabo i szybko przebarwia się różowofioletowo, następnie szaro lub przy ucisku ciemnieje; miąższ w kapeluszu gruby, mięsisty. Zapach słaby. Smak łagodny lub nieco gorzkawy.

zarodniki (Spores)

Wysyp zarodników biały do jasnobrązowego. Zarodniki w zarysie prawie koliste, guzkowate, nieamyloidalne, 4-6 × 3.5-4 µm (nie wliczając brodawek).

występowanie

Bardzo rzadki. Owocniki jednoroczne, wyrastają od lata do jesieni, na gołej ziemi lub na ściółce, pojedynczo lub w grupach, w lasach iglastych sosnowych i świerkowych, częściej w wyższych partiach gór.

wartość (Importance)

W Polsce podlega ochronie gatunkowej. Nie jest trujący, lecz niesmaczny.

uwagi (Remarks)

Scutiger oregonensis
Scutiger oregonensis
Owocniki ogładane od góry przypominają ciemne borowiki (Boletus). Nieco podobny do naziemek kozionogi (Scutiger oregonensis), który ma powierzchnię kapelusza z wyraźnymi łuseczkami.

wybrane znaleziska · selected collections

Boletopsis grisea
5f · 05 10 06 11
(Słowacja, Strazowskie Vierchy, Pruzina)
Boletopsis grisea
2f · 051023.bf21462.mirki2 (Mirosław Wantoch-Rekowski)
(Tuszkowy-Śluza)
Boletopsis grisea
4f · 050924.bf21462.mirki2 (Mirosław Wantoch-Rekowski)
(Tuszkowy-Śluza)
Boletopsis grisea
1f · 041003.bf21462.mirki2 (Mirosław Wantoch-Rekowski)
(Tuszkowy-Śluza)
znaleziska Boletopsis grisea na terenie Polski w rejestrze grzybów chronionych i zagrożonych (GREJ) — specyfikacja zapisów wg stanu na dzień 2017.02.15

Przyjęte do rejestru:
· z podanym ATPOL: 21462 CB-14, 115153 CB-14, 176824 CB-14, 117844 CB-44, 177785 EB-69,

• Oczekujące na przyjęcie:
· z podanym ATPOL: 291095 CB-14, 291097 CB-24, 117840 CB-44,

Zapisy w GREJ wg stanu na dzień 2017.02.15

21462 Boletopsis grisea; Tuszkowy-Śluza E 17,43 N 54,04, CB-14; 24.09.2005; Młodnik sosnowy.; W ziemi. Jeden owocnik; leg. Mirosław Wantoch-Rekowski; det. Anna Kujawa; eksykat: Tak, u kustosza bazy - 9/MWR/30.01.06, tak, notatka: tak; publikacja: Kujawa 2005. "Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych" - nowa forma gromadzenia danych mikologicznych pochodzących od amatorów. Podsumowanie roku 2005. Przegl. Przyr. 16 (3-4): 17-52
uwagi: fot. 19920 fot. 19921
W przeciwieństwie do sarniaka dachówkowatego jest on niezwykle rzadki. To jest jedyne stanowisko w którym go spotykam. W poprzednim sezonie były dwa owocniki.

115153 Boletopsis grisea; Tuszkowy-Kaszuby, CB-14; 14.09.2008; Bór sosnowy; W ziemi,mchu,na granicy starego boru i młodego lasu sosnowego 3 owocniki pod jałowcem; leg. Mirosław Wantoch-Rekowski; det. Mirosław Wantoch-Rekowski; eksykat: Tak, w Stacji ZBŚRiL PAN, 1/MWR/5.11.10, tak, notatka: tak; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2012. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część VI. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2010. Przegląd Przyrodniczy 23(2): 3-59
uwagi: fot. 202963 fot. 202964 fot. 202965Owocniki pojawiły się po dwuletniej przerwie :-)

117840 Boletopsis grisea; Czernica k/Męcikała, CB-44; 11.10.2008; w zagajniku sosnowym na ziemi; na ziemi wśród igieł sosnowych dwa osobniki; leg. Wojciech Mazurkiewicz; det. Wojciech Mazurkiewicz; eksykat: U kustosza bazy, tak,
uwagi: zdjęcia:
fot. 208713 fot. 208714

117844 Boletopsis grisea; Żabno k/Chojnic, CB-44; 11.10.2008; Na skraju zagajnika sosnowego przy starym sosnowym lesie; wśród igieł sosnowych na ziemi około 10 owocników w różnych fazach rozwoju. Jeden z owocników wywrócony; leg. Wojciech Mazurkiewicz; det. Wojciech Mazurkiewicz; eksykat: Tak, w Stacji ZBŚRiL PAN, 1/WM/8.02.12, tak, ; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2013a. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część VIII. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2012. Przegląd Przyrodniczy 24(4): 10-41
uwagi: zdjęcia:
fot. 208740 fot. 208741 fot. 208742 fot. 208743

176824 Boletopsis grisea; Tuszkowy-Lipusz, pow. kościerski, woj. pomorskie, CB-14; 29.09.2010; las sosnowy; w ziemi jeden owocnik; leg. Mirosław Wantoch-Rekowski; det. Mirosław Wantoch-Rekowski; eksykat: nie-chroniony, tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2012. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część VI. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2010. Przegląd Przyrodniczy 23(2): 3-59
uwagi: fot. 379988

177785 Boletopsis grisea; 1km, W, Ruciane-Nida, w pobliżu linii kolejowej, pow. Piski, woj. Warmińsko-mazurskie, EB-69; 15.10.2010; sosna z niewielką domieszką brzozy; pas p.poż, na ziemi, w igliwiu 11 owocników; leg. Mateusz Pańkowski; det. Mateusz Pańkowski; eksykat: nie, tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2012. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część VI. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2010. Przegląd Przyrodniczy 23(2): 3-59
uwagi: fot. 382882 fot. 382883 fot. 382884 fot. 382885 fot. 382886

291095 Boletopsis grisea; Lipusz-Tuszkowy, pow. kościerski, woj. pomorskie, CB-14; 18.09.2016; Bór sosnowy; ziemia dwa owocniki wyrwane przez grzybiarza; leg. Mirosław Wantoch-Rekowski; det. Mirosław Wantoch-Rekowski; eksykat: tak, w Stacji, tak, notatka: nie
uwagi: fot. 878199fot. 878200

291097 Boletopsis grisea; Kalisz Kaszubski, pow. kościerski, woj. pomorskie, CB-24; 18.09.2016; Bór sosnowy z domieszką buka; ziemia cztery owocniki w rozproszeniu, jeden uszkodzony przez grzybiarza; leg. Mirosław Wantoch-Rekowski; det. Mirosław Wantoch-Rekowski; eksykat: tak, w Stacji, tak, notatka: nie
uwagi: https://binged.it/2d1t7kD
fot. 878204 fot. 878205

literatura · references
[17] [49] [26II] [5] · baza „publikacje po 2000 r.”

Copyright © 2004-2017 by Marek Snowarski – formularz kontaktowy/contact form
wersja publikacji 15.02.2017.www · ostatnio zmieniana/last modified 16.04.2010 · została utworzona/was created 26.11.2004
Zalinkuj tę stronę kodem (przykładowy tekst linku dostosuj do swoich potrzeb):
<a href="http://www.grzyby.pl/gatunki/Boletopsis_grisea.htm">szaraczek sosnowy - Boletopsis grisea - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl</a>