GREJ

Entoloma vernum Lundell

dzwonkówka wiosenna wieruszka wiosenna
Rhodophyllus cucullatus Favre
na stronie — owocnik · zarodniki · wartość · występowanie
Entoloma vernum (dzwonkówka wiosenna)
grupa owocników w wilgotnym lesie liściastym: leszczyna, osika, dąb, na zboczu rowu ze stagnującą wodą; 10.04.1999, Dolny Śląsk, okolice Żmigrodu; copyright © by Marek Snowarski

owocnik

Kapelusz higrofaniczny, wilgotny czarno-brązowy, wysychający jasnoszary do beżowobrązowego; (10)20-45(60) mm średnicy; początkowo stożkowaty, potem dzwonkowaty do rozpostartego, zawsze z wyraźnym, ostrym garbkiem; powierzchnia gładka, błyszcząca; brzeg czasem nieco prążkowany do ząbkowanego, ostry, początkowo podwinięty, potem prosty.

space

Trzon 30-70(90) x 3-6(9) mm; ciemnobrązowy do ochrowobrązowego; u góry i podstawy może być jaśniejszy, beżowo-brązowy; powierzchnia na całej długości wzdłużnie biało włókienkowaty lub pudrowany, podstawa często pokryta białą grzybnią.

space

Pileus hygrophanous, black-brown when moist, pale grey to beige-brown on drying up; (10)20-45(60) mm in diameter; initially conic, later campanulate to plane, always distinctly, acutely umbonate; surface smooth, glossy; margin sometimes slightly striate to dentate, acute, initially incurved, later straightens out.

space

Stipe 30-70(90) x 3-6(9) mm; dark brown to ochraceous-brown; at the apex and at base can be lighter coloured, beige-brown; surface entirely longitudinally white fibrillose or pruinose, base often covered with white mycelium.

space

zarodniki

Wysyp zarodników czerwonobrązowy. Zarodniki 5-7-kątne, 8-12 x 7-9 µm.

Spore print red-brown. Spores 5-7-angled, 8-12 x 7-9 µm.

wartość

Grzyb trujący.

Poisonous.

występowanie

Entoloma vernum (dzwonkówka wiosenna)
Pospolita, wiosną i wczesnym latem, pojedynczo i w grupach, w lasach i poza nimi; często w pobliżu świerków i modrzewi na ściółce, także na glebie, na wrzosowiskach w pobliżu jałowców i wrzosu; preferuje gleby ubogie, piaszczyste i miejsca świetliste; rzadko w lasach liściastych.Owocniki na fotografii wyrosły w nietypowym jak dla tego gatunku miejscu. W lesie liściastym, na zboczu rowu ze stagnującą wodą, w pobliżu leszczyny, osiki, dęby.

Common; spring till early summer, in and outside forest, often close to Picea or Larix; prefer acid sandy soils, also on heaths, near Juniperus or Calluna; rarely in deciduous forest.
znaleziska Entoloma vernum na terenie Polski

w rejestrze grzybów chronionych i zagrożonych GREJ

zapisy w GREJ wg stanu na dzień 2017.06.17
ID na żółtym tle to oznaczenie zweryfikowane przez kustorza GREJ, pozostałe oczekują na weryfikację.

163676 163677 BC-99 99301 BE-48 96801 BE-58 97619 CA-61 100303 CA-71 98163 CA-89 128855 DA-80 96607 DE-35 128605 164987 DE-46 163165 163809 DE-54 163407 DE-55 185520 163014 97997 DE-65 163311 163312 185521 DE-66 163242 DE-75 98374 DF-62 99823 DF-68 184671 DF-95 59985 DF-98 138825 DG-34 138834 FF-05 97379 GC-01 164557 164555 GC-02 164651 GC-11 163461 163468

ID59985 Entoloma vernum; Zagórnik, Beskid Mały, około 50 m nad cmentarzem, DF-95; 2007.03.31; w niewielkim wąwązie, w pobliżu derenia i czereśni ptasiej; na ziemi, 25 owocników w dwóch skupieniach, w odległosci 1 m od siebie; leg. Piotr Chachuła; det. Sebastian Pinczer; eksykat: Tak (pojedzie do A. K.), tak, notatka: tak
uwagi: N 49st50'24,1", E 19st22'35,7", H = 402 m n.p.m.

fot. 84068

ID96607 Entoloma vernum; Gdańsk okolice Drogi brzozowej przy nieczynnym wyciągu narciarskim, DA-80; 2008.04.06; Las mieszany (Lasy Oliwskie) TPK; Pod sosną bukami przy ścieżce leśnej 10 owocników; leg. Mirosław Wantoch-Rekowski; det. Mirosław Wantoch-Rekowski; eksykat: tak,zostanie wysłany do Kustosza Bazy, tak, notatka: tak
uwagi: fot. 160583

 ID96801  Entoloma vernum; Wrocław - Maślice, BE-48; 2008.04.10; Młody las mieszany z przewagą sosny. Trochę brzozy i dębu.; jedno skupisko w miejscu pozbawionym ściółki i darni, drugie na ściółce, kilkadziesiąt metrów dalej. w grupach po kilka owocników; leg. Tomasz Pachlewski; det. Tomasz Pachlewski; eksykat: TAK, w Stacji ZBŚRiL PAN, 7/TP/23.05.08; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2011. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część IV. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2008. Przegląd Przyrodniczy 22(1): 17-83
uwagi:
fot. 161120 fot. 161121

ID97379 Entoloma vernum; 2 km NE Pysznica, podkarpackie, FF-05; 2008.04.12; rzadki młodnik sosnowy; na ziemi, w grupie , kilkanaście sztuk; leg. Wiesław Smyrski; det. Wiesław Smyrski; eksykat: tak, tak, notatka: nie
uwagi: eksykat wysyłam do Anny Kujawy

fot. 162433 fot. 162434

ID97619 Entoloma vernum; , BE-58; 2008.04.18; Park; dęby, cisy i inne; w trawie pod dębem pojedynczy owocnik; leg. Tomasz Pachlewski; det. Tomasz Pachlewski; eksykat: tak, zostanie wysłany do Kustosza bazy
uwagi:
fot. 162944 fot. 162945

 ID97997  Entoloma vernum; 1,5 kmW,Bobry,pow.radomszczański, DE-55; 2008.04.09; skraj młodnika sosnowego oddzielony od łąk pasem drzew liściastych; na ziemi,w trawie i między liściami w trzech luźnych grupkach,ok.20 szt; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: TAK, w Stacji ZBŚRiL PAN, 8/JN/14.05.08, tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2011. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część IV. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2008. Przegląd Przyrodniczy 22(1): 17-83
uwagi: fot. 164046 fot. 164047

 ID98163  Entoloma vernum; 1 km SE, Damnica, pow. Słupsk, pomorskie, CA-71; 2008.04.13; Droga leśna między młodnikiem mieszanym a starszym lasem mieszanym; Trawiasta droga leśna mało uczęszczana w grupie około 6 szt.; leg. Małgorzata Tęsna; det. Joanna Gądek; eksykat: TAK, w Stacji ZBŚRiL PAN, 3/MT/24.04.08, tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2011. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część IV. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2008. Przegląd Przyrodniczy 22(1): 17-83
uwagi:
fot. 164528 WIERUSZKA WIOSENNA
fot. 164529 WIERUSZKA WIOSENNA
fot. 164530 WIERUSZKI WIOSENNE

ID98374 Entoloma vernum; Kłomnice, woj. śląskie, DE-75; 2008.04.13; dąb, brzoza, sosna; na ziemi, leśna droga klika sztuk; leg. Krzysztof Kołodziejczyk; det. Krzysztof Kołodziejczyk; eksykat: tak, wyślę do Anny Kujawy, tak, notatka: nie
uwagi: .
fot. 165152 fot. 165153

 ID99301  Entoloma vernum; Kokoryczowe Wzgórze, Poznań-Radojewo, pow. Poznań, woj. Wielkopolskie, BC-99; 2008.04.12; Zadrzewienia parkowe z przewagą drzew liściastych; na ziemi 2 owocniki; leg. Michał Wójtowski; det. Michał Wójtowski; eksykat: TAK, w Stacji ZBŚRiL PAN, 2/MW/13.05.08, nie, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2011. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część IV. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2008. Przegląd Przyrodniczy 22(1): 17-83
uwagi:

 ID99823  Entoloma vernum; Lasy Kobiórskie, 2km W zameczek w Promnicach, pow. tyski, woj. śląskie, DF-62; 2008.04.15; skarpa przy drodze porośnięta topolą osiką, leszczyną i nielicznymi dębami; na ziemi w mchu, wśród opadłych liści trzy owocniki; leg. Joanna Gądek; det. Joanna Gądek; eksykat: TAK, w Stacji ZBŚRiL PAN, 6/JG/16.05.08, tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2011. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część IV. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2008. Przegląd Przyrodniczy 22(1): 17-83
uwagi:
fot. 169303 fot. 169304

 ID100303  Entoloma vernum; 1km E, wieś Budy, 2km N, Damnica, gm. Damnica, pow. Słupsk, pomorskie, CA-61; 2008.04.27; Las mieszany (dąb, brzoza, olcha, wierzba,); na ziemi w grupie - kilka sztuk; leg. Małgorzata Tęsna; det. Małgorzata Tęsna; eksykat: TAK, w Stacji ZBŚRiL PAN, 5/MT/17.05.08, tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2011. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część IV. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2008. Przegląd Przyrodniczy 22(1): 17-83
uwagi: Wieruszka wiosenna
fot. 170258 fot. 170259 fot. 170260 fot. 170261

ID128605 Entoloma vernum; 1 km NE,Borowa,gm.Dobryszyce, DE-35; 2009.04.11; las liściasty-brzoza,olcha,klon i krzewy liściaste; na ziemi,pod brzozą pojedynczo; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: tak,wyślę Ani, tak, notatka: nie
uwagi: 51st11'43,17"N 19st23'21,51"E

fot. 234461 fot. 234462

ID128855 Entoloma vernum; Gdańsk Oliwa Dolina Radości w pobliżu, CA-89; 2009.04.19; Skraj lasu i łąki -leszczyna,grab,buk,sosna; W ziemi 10 owocników; leg. Mirosław Wantoch-Rekowski; det. Mirosław Wantoch-Rekowski; eksykat: tak,zostanie wysłany do Kustosza Bazy, tak, notatka: nie
uwagi: fot. 235062
N 54*23,557'
E 18*30,639'
74 m.npm

ID138825 Entoloma vernum; lasy NE Maków Podhalański, pow.suski, woj.małopolskie, DF-98; 2009.04.22; las iglasty z przewagą jodły, świerka i pojedynczymi sosnami; na ziemi w mchu, wśród różowych lepiężników, teren wilgotny trzy owocniki; leg. Joanna Gądek; det. Joanna Gądek; eksykat: TAK, zostanie wysłany do Ani Kujawy, tak, notatka: nie
uwagi:
fot. 257616

ID138834 Entoloma vernum; okolice Ujsoł, woj. śląskie, pow. żywiecki, gmina Ujsoły, DG-34; 2009.06.05; las świerkowy; skraj lasu, nad górskim potokiem, na ziemi jeden owocnik; leg. Joanna Gądek; det. Joanna Gądek; eksykat: TAK, zostanie wysłany do Ani Kujawy, tak, notatka: nie
uwagi:
fot. 257678

ID163014 Entoloma vernum; ul.Spacerowa,Radomsko,okolice oczyszczalni ścieków, pow. radomszczański, woj. łódzkie, DE-55; 2010.04.13; zdziczały sad; na ziemii,pod jabłonią grupa ok 40 owocników; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: tak,wyslę Ani, tak, notatka: nie
uwagi: siedlisko
fot. 329217

przykładowe owocniki
fot. 329218 fot. 329219 fot. 329220

ID163165 Entoloma vernum; Bartodzieje Podleśne (Radomsko), pow. radomszczański, woj. łódzkie, DE-46; 2010.04.16; trawiasty skraj zagajnika sosnowego; na ziemi,w trawie grupa 22 owocników; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: tak,wyslę Ani, tak, notatka: nie
uwagi: fot. 329742 fot. 329743 fot. 329744 fot. 329745

ID163242 Entoloma vernum; Podświerk,gm.Kobiele Wielkie, pow. radomszczański, woj. łódzkie, DE-66; 2010.04.17; przydrożna kępa osik w lesie sosnowym; na ziemi dwaq owocniki; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: tak,wyślę Ani, tak, notatka: nie
uwagi: siedlisko
fot. 330367

owocniki
fot. 330368 fot. 330369

ID163311 Entoloma vernum; 1,5 km NE,Teklinów, pow. częstochowski, woj. śląskie, DE-65; 2010.04.15; skraj lasu-osika,sosna,brzoza,czeremcha; na ziemi ok.15 owocników; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: tak,wyslę Ani, tak, notatka: nie
uwagi: fot. 330777 fot. 330778 fot. 330779

siedlisko
fot. 330780

ID163312 Entoloma vernum; 1,5 km NW,Borki,gm.Gidle, pow. radomszczański, woj. łódzkie, DE-65; 2010.04.15; las mieszany-brzoza,świerk,czeremcha i in; na ziemi ponad tuzin owocników; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: tak,wyslę Ani, tak, notatka: nie
uwagi: fot. 330786 fot. 330787 fot. 330788

ID163407 Entoloma vernum; 1 km NE,Ważne Młyny, pow. pajęczański, woj. łódzkie, DE-54; 2010.04.18; las sosnowy; na ziemi,w trawach i mchach w promieniu kilkuset metrów kilka grup,łącznie ok.150 owocników; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: tak,wyślę Ani, tak, notatka: nie
uwagi: gr1
fot. 331257 fot. 331258

gr2
fot. 331259 fot. 331260

ID163461 Entoloma vernum; 0.5 km na wschód od miejscowości Ciasne, pow. Białystok, woj. Podlaskie, GC-11; 2010.04.10; skraj piaszczystej drogi w terenie z lekka porośniętym (jałowiec, świerk, sosna , brzoza i inne lecz juz znacznie rzadziej); piaszczysto-żwirowe, porośniete trawami i mchami kilka owocników w jednej grupie lecz nie pozrastaanych; leg. Mirosław Gryc; det. Mirosław Gryc; eksykat: tak, tak, notatka: nie
uwagi: fot. 331550 fot. 331551 fot. 331552

Więcej informacji i zdjęć w wątku.

Grzybek wydaje się być dość popularny w tej okolicy. Razem do tej pory, w tym roku, znalazłem sześć stanowisk. Zgłoszę jednak tylko te które różnią się siedliskiem lub też występują w znacznej odległości.

ID163468 Entoloma vernum; 1,5 km. na wschód od miejscowości Ciasne, pow. Białystok, woj. Podlaskie, GC-11; 2010.04.13; Skraj leśnej drogi(świerk, sosna); piaszczysta ziemia pokryta głebokim mchem kilka owocników tuż przy świerku; leg. Mirosław Gryc; det. Mirosław Gryc; eksykat: tak, tak, notatka: nie
uwagi: fot. 331579 fot. 331580 fot. 331581

ID163676 Entoloma vernum; Węgierska Górka ( przy czerwonym szlaku na Glinne), pow. Żywiec, woj. śląskie; 2010.04.24; przy szlaku turystycznym w lesie mieszanym (świerk, brzoza, osika, buk); Na ziemi poprzerastanej kilkoma kępami turzycy jeden egzemplarz z startującym maleńkim podrostkiem ukrytym w ziemi; leg. Ryszard Taran; det. Ryszard Taran;
uwagi: Położenie wg. Szukacz. pl 49,611266; 19,096684
fot. 332277 fot. 332278

ID163677 Entoloma vernum; Cięcina (między gajówką a skrętem na Ficońkę), pow. Żywiec, woj. śląskie; 2010.04.25; Pobocze asfaltowej drogi śródleśnej, las mieszany, zdecydowana dominacja buka na świerkiem; 3 blisko siebie rosnące egzemplarze; leg. Ryszard Taran; det. Ryszard Taran;
uwagi: Położenie wg. Szukacz pl.49,589877; 19,179425

fot. 332286 fot. 332287

ID163809 Entoloma vernum; 1 km S,Gertrudów,gm.Gomunice, pow. radomszczański, woj. łódzkie, DE-46; 2010.04.24; skraj śródpolnych zarośli; na ziemi grupa kilkudziesięciu owocników; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: tak,wyślę Ani, tak, notatka: nie
uwagi: siedlisko
fot. 332606 fot. 332607

owocniki w momencie znalezienia były już wysuszone przez słońce

ID164555 Entoloma vernum; 1km. na wschód od Ogrodniczek, pow. Białystok, woj. Podlaskie, GC-01; 2010.04.17; skraj młodego lasu sosnowego; bezpośrednio na ziemi, piaszczyste kilka owocników, kazdy pojedyńczo na przestrzeni kilku metrów; leg. Mirosław Gryc; det. Mirosław Gryc; eksykat: tak, tak, notatka: nie
uwagi: owocniki nieco podsuszone ze względu na panujące warunki atmosferyczne i suche stanowisko
fot. 335584 fot. 335585 fot. 335586 fot. 335587 fot. 335588

ID164557 Entoloma vernum; 0,7 km. na wschód od miejscowości Ogrodniczki, pow. Białystok, woj. Podlaskie, GC-01; 2010.04.17..; umiarkowanie wilgotne miejsce porośnięte drzewami i krzewami liściastymi; bezpośrednio na ziemi bogatej w próchnicę kilka owocników skupionych na przestrzeni około 1 m. kw.; leg. Mirosław Gryc; det. Mirosław Gryc; eksykat: tak, tak, notatka: nie
uwagi: owocniki w bardzo dobrej kondycji pomimo panującej suszy, ze względu na wilgotne miejsce.
SIEDLISKO-
fot. 335601

OWOCNIKI-
fot. 335602 fot. 335603 fot. 335604 fot. 335605

ID164651 Entoloma vernum; 5 km na wschód od Supraśla, pow. Białystok, woj. Podlaskie, GC-02; 2010.05.01; stary las puszczański z przewagą liściastego; na ziemi trzy owocniki tuż obok siebie; leg. Mirosław Gryc; det. Mirosław Gryc; eksykat: tak, tak, notatka: nie
uwagi: fot. 335947 fot. 335948 fot. 335949

ID164987 Entoloma vernum; 1,8 km NE,Borowa,gm.Dobryszyce, pow. radomszczański, woj. łódzkie, DE-35; 2010.04.10; las mieszany-olcha,brzoa,czeremcha,sosna,świerk i in; na ziemi grupka 4 owocników; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: tak,wyślę Ani, tak, notatka: nie
uwagi: fot. 337676 fot. 337677

ID184671 Entoloma vernum; Skawina (północna cześć miasta - strefa inwestycyjna), pow. krakowski, woj. małopolskie, DF-68; 2011.04.16; łąka wzdłuż drogi, w pobliżu las mieszany (lisciasty); w trawie kilka owocników; leg. Waldemar Czerniawski; det. Waldemar Czerniawski; eksykat: Tak (prześlę), tak, notatka: nie
uwagi: fot. 404651 fot. 404652 fot. 404653 fot. 404654 fot. 404655
Obecne sprzążki.

ID185520 Entoloma vernum; pomiędzy Kijowem a Łęgiem, na pd od Warty; gm.Kruszyna, pow. częstochowski, woj. śląskie, DE-55; 2011.04.17; kępa liściastych zarośli w pobliżu rzeki; na ziemi grupa kilku owocników; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: tak, wyślę Ani, tak, notatka: nie
uwagi: 51 1 32,08 N ; 19 17 29,08 E

fot. 408734 fot. 408735

siedlisko; po drugiej stronie dróżki rośnie samosiejkowy młodnik sosnowy
fot. 408736

ID185521 (potwierdzenie 163312) Entoloma vernum; 1,5 km NW, Borki, gm.Gidle, pow. radomszczański, woj. łódzkie, DE-65; 2011.04.20; las mieszany-brzoza, świerk, czeremcha i in; na ziemi grupa kilkunastu owocników; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: tak, przy pierwotnym zgłoszeniu, tak, notatka: nie
uwagi: 51 0 23,6 N ; 19 23 57,77 E

fot. 408740 fot. 408741

literatura · references
· Breitenbach J., Kraenzlin F., 1995 — Fungi of Switzerland 4 - Agarics 2nd part p.93 [26IV]
· Noordeloos, Machiel E., 1992 — Entoloma s.l. Fungi Europaei 5. p.77 [34]
· Michael, Hennig, Kreisel, 1979 — Handbuch fur Pilzfreunde 3. Blatterpilze - Hellblattler (3 Auf. 1979) p.51 [18III]
· Wojewoda W., 1994 — Podręczny atlas grzybów. p.70 [4]
· Gerhardt, E., 1995 — Przewodnik grzyby. p.202 [1]
· baza „publikacje po 2000 r.” #1803
obecnie nie jesteś zalogowany(a) — oglądasz okrojoną, przeglądową wersję atlasu — zaloguj się (pola w prawym górnym rogu każdej strony)
lub załóż konto dostępu o ile go jeszcze nie posiadasz

Copyright © 1997-2017 by Marek Snowarski – formularz kontaktowy/contact form
przeglądowa (zwykła) wersja atlasu 17.06.17 · ta strona była ostatnio zmieniana/last modified 14.03.2017 · powstała/was created 11.07.2001

Zalinkuj tę stronę kodem (przykładowy tekst linku dostosuj do swoich potrzeb):
<a href="http://www.grzyby.pl.pl/gatunki/Entoloma_vernum.htm"> Entoloma vernum (dzwonkówka wiosenna) - Atlas grzybów Polski grzyby.pl</a>