Wysyp zarodników grzybów


wysyp zarodników
wysyp zarodników gołąbka (Russula)
Barwa wysypu zarodników jest cechą bardzo pomocną przy oznaczaniu grzybów. Zwłaszcza, gdy nie mamy pojęcia co znaleźliśmy, a jest to grzyb blaszkowy, pozwala ona na szybkie przyporządkowanie znaleziska do rodziny w tej grupie grzybów. Warto podkreślić, że w przypadku grzybów blaszkowych zrobienie wysypu zarodników jest łatwe i szybkie i jest bardzo pomocne. W przypadku rodzaju gołąbek (Russula) odcień barwy wyspu zarodników jest wręcz kluczową cechą diagnostyczną. W przypadku grzybów nadrzewnych, porowatych, określenie barwy wysypu zarodników także bywa pomocne, choć nie zawsze możliwe.

W praktyce grzybiarza, umiejętność robienia wysypu zarodników jest także bardzo przydatna. Określenie barwy wysypu zarodników umożliwia np. pewne odróżnienie pieczarek (czekoladowobrązowy wysyp) od muchomorów (biały wysyp), opieniek (biały wysyp) od "fałszywych opieniek" (brązowy wysyp), itd. Wysyp zarodników bywa także potocznie nazywany "odciskiem kapelusza".

Wysyp uzyskuje się bardzo prosto i szybko. Należy położyć odcięty kapelusza na papierze lub folii, blaszkami (generalnie hymenoforem) do dołu - czyli tak jak normalnie rośnie. I pozostawić na kika godzin w miejscu bez przeciągów (może to być półka w zamykanej szafce, szuflada. Można też po prostu kartkę z odciętymi kapeluszami przykryć od góry rozłożoną gazetą. Osłona nie może być zbyt szczelna - zaparowane grzyby zwykle nie dadzą wysypu.

Po kilku godzinach osypujące się zarodniki tworzą pod kapeluszem dość grubą warstwę o łatwo zauważalnej barwie - którą oceniamy najlepiej patrząc ukośnie na kartkę, pod światło - można wtedy zauważyć nawet biały wysyp na białej kartce. Barwę wysypu oceniamy zawsze w świetle dziennym - tylko wtedy możemy ją właściwie określić.

Większość gatunków grzybów kapeluszowych dość łatwo tworzy wysyp, jeśli tylko nastawia się świeże kapelusze. Zwłaszcza bardzo drobne (kilkumilimetrowe) kapelusze musżą być nastawiane na wysyp możliwie szybko po zbiorze. Niewielka część gatunków grzybów tworzy wysypy opornie lub jest tak drobna, że zbyt szybko zasycha, a wysyp jest zbyt słaby, aby zaobserwować barwę. Jest jednak prosta metoda uzyskania wysypu i z "opornych" grzybów. Należy położyć je na kartce papieru - można nieco zwilżyć wodą papier obok kapelusza - następnie przykryć grzyb kloszem ze szklanki lub kieliszka.

W przypadku wieloletnich hub nadrzewnych trudno określić czy aktualnie produkują zarodniki - można wtedy probować uzyskać wysyp bez zdejmowania huby z drzewa - przymocowując karteczkę pineskami pod wylotem rurek owocnika i zostawiając ja na dzień lub dłużej. Przy intensywnym zarodnikowaniu hub zarodniki znajdziemy też na korze wokół grzyba, na roślinach pod spodem i na górnej powierzchni huby.

Barwę wysypu zarodników określamy po jego wyschnięciu. Jest wtedy zwykle nieco jaśniejsza niż barwa świeżego wysypu. Wyjątkiem, gdy barwa suchego wysypu ulega zasadniczej zmianie, jest ciemnoblaszek krwistozarodnikowy (Melanophyllum haematospermum), jego wysyp w stanie świeżym jest oliwkowo-zielony, po wyschnięciu zmienia barwę na czerwono-brązową.

Copyright © 2002-2017 by Marek Snowarski – formularz kontaktowy/contact form
wersja publikacji 15.02.2017.www · ostatnio zmieniana/last modified 20.10.2005 · została utworzona/was created 24.03.2002
Zalinkuj tę stronę kodem (przykładowy tekst linku dostosuj do swoich potrzeb):
<a href="http://www.grzyby.pl/oznaczanie-cechy-wysyp.htm">Wysyp zarodników grzybów - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl</a>