Tulostoma

berłóweczka pałeczka
na stronie — opis · zarodniki · występowanie · uwagi

opis

Owocnik tworzy się podziemnie, wtedy jest kulistawy. Dojrzały częściowo nadziemny, buławkowaty, zbudowany z zagłębionego w podłożu trzonka i kulistej główki. Barwa owocników zlewająca się z podłożem, ochrowa do brązowej. Wysokość owocnika do kilku cm, średnica głowki do 15 mm. Osłona zewnętrzna cienka, na dojrzałym owocniku widać jej resztki w postaci kołnierzyka u podstawy główki. Główka zbudowana z cienkiej, papierowatej, osłony wewnętrznej, na jej szczycie kolisty otwór, płaski lub w kształcie mniej lub bardziej wyraźnej rurki. U niektórych gatunków powierzchnia trzonu pokryta łuseczkami. Gleba (masa zarodnikonośna) jednorodna, rdzawa.

zarodniki

Zarodniki kuliste, mniej lub bardziej brodawkowane, żółtobrązowawe, w zależności od gatunku 4-8 µm średnicy.

występowanie

Do 2014r. wszystkie gatunki z tego rodzaju podlegały w Polsce ochronie gatunkowej. Od tego roku są chronione trzy rzadsze gatunki. Z ochrony są wyłączone dość częste: berłóweczka zimowa (Tulostoma brumale) i berłóweczka frędzelkowana (Tulostoma fimbriatum).
Grzyby rzadkie a może raczej przeoczane. Związane z siedliskami ciepłymi, suchymi, zwykle z piaskami wapiennymi albo z wapieniami poza lasami. Na stanowiskach gdzie występują można spotkać po kilka gatunków występujących obok siebie. Owocniki pojawiają się od wiosny do późnej jesieni. Ponieważ są stosunkowo trwałe, to można je znajdować przez cały rok.

uwagi

Poszczególne gatunki różnią się:

space

barwą główki, która generalnie jest dość zmienna - dlatego należy mieć przynajmniej kilka owocników dla jej oceny,

space

* rodzajem egzoperydium, jest ono błoniaste lub mniej lub bardziej włókniste, jako że nietrwałe to oceny dokonuje się na podstawie jego resztek na powierzchni główki i często obecności u podstawy główki, w formie przylegającego kołnierza, fragmentów egzoperydium pozlepianego z grudkami podłoża,

space

urzeźbieniem zarodników i ich wielkością,

grubością strzępek włośni i obecnością zgrubień przy przegrodach (septach) strzępek włośni.

literatura · references
· Rudnicka-Jezierska W., 1991 — Flora Polska. Grzyby (Mycota). Tom XXIII. Purchawkowe (Lycoperdales), tęgoskórowe (Sclerodermatales), pałeczkowe (Tulostomatales), gniazdnicowe (Nidulariales), sromotnikowe (Phallales), osiatkowe (Podaxales). p.102 [14]
· Hansen, L., Knudsen, H., 1997 — Nordic Macromycetes vol. 3. Heterobasidioid, Aphyllophoroid and Gasteromycetoid Basidiomycetes. p.297 [110]
· Hagara, L., Antonin, V., Baier, J., 1999 — Houby. p.386 [49]
· Gumińska B., Wojewoda W., 1983 — Grzyby i ich oznaczanie. p.438 [5]
· Sarasini, M., 2005 — Gasteromiceti epigei. [127]
obecnie nie jesteś zalogowany(a) — oglądasz okrojoną, przeglądową wersję atlasu — zaloguj się (pola w prawym górnym rogu każdej strony)
lub załóż konto dostępu o ile go jeszcze nie posiadasz

Copyright © 1997-2017 by Marek Snowarski – formularz kontaktowy/contact form
przeglądowa (zwykła) wersja atlasu 17.07.03 · ta strona była ostatnio zmieniana/last modified 26.04.2017 · powstała/was created 22.11.2004

Zalinkuj tę stronę kodem (przykładowy tekst linku dostosuj do swoich potrzeb):
<a href="http://www.grzyby.pl.pl/gatunki/Tulostoma.htm"> Tulostoma (berłóweczka) - Atlas grzybów Polski grzyby.pl</a>