ediblered listGREJ

Sarcodon imbricatus (L.) P. Karst

sarniak świerkowy (sarniak dachówkowaty)
Hydnum imbricatum L. ex Fr.
Sarcodon imbricatus
pokrój · habit; 08.10.2005, Slovakia, Strazovske vrchy Mts., Pruzina-Briestenne, Preserve Briestenske skaly (BRI1, Q6977c); znal. 051008.5
copyright © by Marek Snowarski
Sarcodon imbricatus
hymenofor · hymenophore
Sarcodon imbricatus
przekrój · cross-section
Sarcodon imbricatus
pokrój · habit
Sarcodon imbricatus
pokrój · habit

owocnik (Fruitbody)

Sarcodon imbricatus
Owocniki duże, 60-200(300) mm średnicy. Kapelusz brązowy, z czerwonym odcieniem, brzeg jaśniejszy, do białawego; powierzchnia z ciemniejszymi łuskami, ciemnobrązowymi do czarnobrązowych, grubymi, trójkątnymi, odstającymi łuskami; łuski ułożone zwykle koncentrycznie; nieregularnie okrągły, początkowo wypukły, z wiekiem rozpostarty, z zagłębionym centrum i pofałdowany.

Hymenofor kolczasty; kolce początkowo białawe, potem szare i brązowe z purpurowym odcieniem; 5-10 mm długości, 1 mm grubości; hymenofor zbiegający na trzon.

Trzon młody białawy, z wiekiem szarawy, brązowawy, podstawa jaśniejsza; 30-80 x 10-30; powierzchnia aksamitna, gładka; cylindryczny do maczugowatego; pełny.

Miąższ białawy, z wiekiem szarobrązowy, także w podstawie trzonu; kruchy; zapach słaby, korzenny, smak łagodny do lekko gorzkiego, przyjemny.

Sporocarps large, 60-200(300) mm in diameter. Pileus brown, with reddish tint, margin lighter coloured, to whitish; surface with darker scales, dark brown to black-brown, thick, triangular, erect scales; the scales usually concentric; irregularly spherical, initially convex, with age plane, centrally depressed, and undulating.

Hymenophore spinose; spines at first whitish, later grey and brown with a purple tint; 5-10 mm long, 1 mm thick; decurrent.

Stipe young whitish, with age greyish, brownish, the base lighter-coloured; 30-80 x 10-30; surface velutinous, smooth; cylindrical to clavate; solid.

Flesh whitish, with age grey-brown, also in the base of the stipe; fragile; odour weak, spicy, taste mild to faintly bitter, pleasant.

zarodniki (Spores)

Wysyp zarodników szarobrązowy. Zarodniki okrągławe, z kanciastymi wyrostkami, brązowawe, 6-8 x 5-5.5 µm.

Spore print grey-brown. Spores subglobose, with angular tubercles, brownish, 6-8 x 5-5.5 µm.

występowanie

Miejscami częsty, zwłaszcza w górach. Owocniki wyrastają w pojedynczo, w grupach lub zrośnięte po kilka, czasem masowo, pod świerkami; preferuje gleby kwaśne, piaszczyste.

Common in mountains. Summer-fall, solitary, gregarious, clustered in spruce and pine forests; prefer acidic, sandy soils.

wartość (Importance)

Jadalny gdy młody ale bez większej wartości bo są łykowate, a starsze mogą być gorzkawe.

Edible when young. Older specimens are slightly bitter.

Do 2014r. cały rodzaj sarniak (Sarcodon) podlegał ochronie gatunkowej. W tym roku lista gatunków chronionych została zmieniona w ten sposób że ochronie podlegają jedynie rzadkie gatunki z tego rodzaju a sarniak świerkowy (Sarcodon imbricatus) nie podlega ochronie gatunkowej.

Sarniak sosnowy (Sarcodon squamosus) jest niemal identyczny. Odróżnia się głównie partnerem mikoryzowym, którym jest sosna.

uwagi (Remarks)

Sarcodon scabrosus
S. scabrosus
Podobnej barwy ale drobniej łuseczkowaty jest sarniak szorstki (Sarcodon scabrosus). Rośnie on w lasach liściastych, ma drobniejsze łuseczki. Jego miąższ jest przebarwiony sino w podstawie trzonu i jest bardzo gorzki.

Of similar colour but more finely squamulose is Sarcodon scabrosus. It grows in deciduous forests. Its flesh discolours deeply blue in the base of the stipe and is very bitter.

placeholder
Hydnum repandum

Najczęściej spotykanym gatunkiem o kolczastym hymenoforze jest kolczak obłączasty (Hydnum repandum) ma on barwę żółtą do pomarańczowordzawej i z wierzchu jest bardzo podobny do kurki (Cantharellus cibarius).

Hedgehog (Hydnum repandum) (photo) is a more common species with spinose hymenophore, it is yellow to orange-rusty coloured and bears close resemblance to Chanterelle, Yellow Chanterelle (Cantharellus cibarius).

wybrane znaleziska · selected collections

Sarcodon imbricatus
4f · 05 10 08 5
(Slovakia, Strazovske vrchy Mts., Pruzina-Briestenne, Preserve Briestenske skaly (BRI1, Q6977c)) jeden owocnik, w mchu, pod świerkami/sosnami · (one sporocarp in moss under Picea/Pinus)
znaleziska Sarcodon imbricatus na terenie Polski w rejestrze grzybów chronionych i zagrożonych (GREJ) — specyfikacja zapisów wg stanu na dzień 2017.02.15

Przyjęte do rejestru:
· z podanym ATPOL: 39646 BF-24, 22220 CB-14, 25091 CB-14, 25092 CB-24, 207538 CB-25, 23036 CB-53, 44655 CB-67, 229871 CE-37, 155290 DF-98, 138927 DG-04, 146890 DG-23, 170381 DG-26, 72825 DG-27, 111702 DG-27, 155295 DG-27, 44014 EG-28, 76044 EG-28, 45168 EG-29, 74386 EG-32, 123350 EG-35, 44130 GD-93,
· bez ATPOL lub wadliwy: 48574,

• Oczekujące na przyjęcie:
· z podanym ATPOL: 39656 BF-25, 78593 CB-14, 78597 CB-24, 78598 CB-24,

Zapisy w GREJ wg stanu na dzień 2017.02.15

22220 Sarcodon imbricatus; 1 km za m. Śluza w stronę Tuszkowy, CB-14; 06.10.2005; Las iglasty, sosna.; Piaszczyste, igliwie, mech. 1 owocnik; leg. Mirosław Wantoch-Rekowski; det. Mirosław Wantoch-Rekowski; eksykat: u mnie, tak, notatka: tak; publikacja: Kujawa 2005. "Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych" - nowa forma gromadzenia danych mikologicznych pochodzących od amatorów. Podsumowanie roku 2005. Przegl. Przyr. 16 (3-4): 17-52
uwagi: Bardzo póżno w tym roku pojawiły się te grzyby.
fot. 20967 fot. 20968

23036 Sarcodon imbricatus; Bory Tucholskie, 500 m na wschód do leśniczówki Bachorze, przy zielonym szlaku, CB-53; 08.10.2005; skraj boru chrobotkowego; posród mchów i porostów z rodzaju Cladonia pojedynczo; leg. Błażej Gierczyk; det. Błażej Gierczyk; eksykat: tak, herbarium autora, tak, notatka: tak; publikacja: Kujawa 2005. "Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych" - nowa forma gromadzenia danych mikologicznych pochodzących od amatorów. Podsumowanie roku 2005. Przegl. Przyr. 16 (3-4): 17-52
uwagi:
fot. 22411 fot. 22412



25091 Sarcodon imbricatus; Tuszkowy, CB-14; 11.11.2005; Młodnik sosnowy.; Piaszczyste,mech. Jeden owocnik.; leg. Mirosław Wantoch-Rekowski; det. Mirosław Wantoch-Rekowski; eksykat: nie, tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa 2005. "Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych" - nowa forma gromadzenia danych mikologicznych pochodzących od amatorów. Podsumowanie roku 2005. Przegl. Przyr. 16 (3-4): 17-52
uwagi: fot. 25455

25092 Sarcodon imbricatus; Kalisz Kaszub.okolice PKP, CB-24; 11.11.2005; Las sosnowo-brzozowy.; Na poboczu drogi leśnej. jeden owocnik.; leg. Mirosław Wantoch-Rekowski; det. Mirosław Wantoch-Rekowski; eksykat: nie, tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa 2005. "Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych" - nowa forma gromadzenia danych mikologicznych pochodzących od amatorów. Podsumowanie roku 2005. Przegl. Przyr. 16 (3-4): 17-52
uwagi: fot. 25458



39646 Sarcodon imbricatus; 4 km od Pokrzywna - dolnośląskie, BF-24; 06..2.23.0; las świerkowy, na skarpie drogi; piaszczyste- gliniane 3 sztuki owocnikow; leg. Jarosław Szlegier; det. Jarosław Szlegier; tak, ; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2007. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych. Część II. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2006. Przegląd Przyrodniczy 18(3-4): 3-70
uwagi: fot. 49865

39656 Sarcodon imbricatus; Polanica Zdrój w kierunku Nw. Łomnicy, BF-25; 27.08.2006; Las świerkowy z domieszką buka, ok. 400 m. n.p.m., skarpa; piaszczysta skarpa Ok. 20 owocników, przeważnie młodych; leg. Piotr Perz; det. Piotr Perz; eksykat: Będzie u kustosza bazy, nie, notatka: tak, w postaci tego zgłoszenia; publikacja: nie
uwagi: bez uwag

44014 Sarcodon imbricatus; Kwiatoń k/Uścia Gorlickiego, woj. małopolskie, EG-28; 05.09.2006; las jodłowo - świerkowy z pojedynczymi drzewami liściastymi; pod świerkami, na ziemi wśród ściółki grupkami po kilka owocników, razem ponad 25 szt.; leg. Zygmunt Augustowski; det. Zygmunt Augustowski; eksykat: nie, tak, notatka: tak; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2007. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych. Część II. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2006. Przegląd Przyrodniczy 18(3-4): 3-70
uwagi: Sarniak dachówkowaty
fot. 56350 fot. 56351

44130 Sarcodon imbricatus; 13 km przed Włodawą od strony Lublina ok 200 m od szosy w głąb lasu, GD-93; 23.09.2006; świerk, dąb, sosna, brzoza; na ziemi 2 owocniki zrośniete ze sobą trzonami, trzeci w odległości ok 30 cm, dosyć; leg. Robert Kozak; det. Marek Kruskal; eksykat: nie, tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2007. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych. Część II. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2006. Przegląd Przyrodniczy 18(3-4): 3-70
uwagi: fot. 56524

44655 Sarcodon imbricatus; za torami m. Łążek pow. świecki gm. Osie woj. kuj-pom. Bory Tucholskie, CB-67; 24.09.2006; sosnowo-świerkowy; na ziemi,wokół dużo gałązek ok. 10 szt. co kilka metrów; leg. Janusz Kwiecinski; det. Janusz Kwiecinski; eksykat: nie, tak, notatka: spotkałem też pojedyńcze sztuki ok.4 km od wysypu w Łążku; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2007. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych. Część II. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2006. Przegląd Przyrodniczy 18(3-4): 3-70
uwagi: fot. 57342

45168 Sarcodon imbricatus; Krzywa k/Gładyszowa, pow. Gorlice, Beskid Niski, EG-29; 22.09.2006; cieniste stanowisko w lesie jodłowo - świerkowym, nad potokiem; na ziemi wśród ściółki i roślinności zielnej ponad 30 owocników w zwartych grupkach po kilka, niektóre bezmyślnie zniszczone przez pozyskiwaczy runa; leg. Zygmunt Augustowski; det. Zygmunt Augustowski; eksykat: nie, tak, notatka: tak; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2007. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych. Część II. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2006. Przegląd Przyrodniczy 18(3-4): 3-70
uwagi: Sarniak dachówkowaty
fot. 58126 fot. 58127

48574 Sarcodon imbricatus; PN Bory Tucholskie w pobliżu miejsc. Czernica; 06.10.2006; bór; na ziemi w grupie, 2 owocniki; leg. Łukasz Lamentowicz, Michał Słowiński ; det. Marek Zychla; eksykat: nie, tak, notatka: nie
uwagi: fot. 63797 fot. 63798
Zdjęcia wykonał Michał Słowiński.

72825 Sarcodon imbricatus; 3 km W, Zubrzyca Górna, woj. małopolskie, pow. nowotarski, gmina Jabłonka, na wysokości 829m npm, DG-27; 20.07.2007; las iglasty jodłowo - świerkowy; na ziemi w mchu, wśród krzewinek borówki czarnej jagody, między lepiężnikami i skrzypami trzy owocniki pojedynczo i dwie grupki po kilka sztuk na powierzchni jednego metra kwadratowego, w pobliżu teren podmokły; leg. Joanna Gądek; det. Joanna Gądek; eksykat: nie, tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2010. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część. III. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2007. Przegląd Przyrodniczy 21(1): 8-53
uwagi:
fot. 110458 fot. 110459 fot. 110460

74386 Sarcodon imbricatus; Podłaźce, Pieniński Park Narodowy, EG-32; 18.08.2007; Mała grupa świerków na polanie; na ziemi trzy grupy po dwa owocniki; leg. Piotr Chachuła; det. Piotr Chachuła; eksykat: Tak, w Stacji ZBŚRiL PAN, 10/PC/6.02.12, tak, notatka: tak; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2013a. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część VIII. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2012. Przegląd Przyrodniczy 24(4): 10-41
uwagi: N 49st24'56,5"; E 20st22'22,5"; H - 650 m n.p.m.

fot. 114323 fot. 114324 fot. 114325

76044 Sarcodon imbricatus; Smerekowiec, gorlicki Beskid Niski, EG-28; 01.09.2007; Las jodłowy ze świerkiem i bukiem, pod świerkami; na ziemi wśród ściółki i krzewinek borówki czarnej grupkami po kilka sztuk; leg. Zygmunt Augustowski; det. Zygmunt Augustowski; eksykat: nie, tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2010. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część. III. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2007. Przegląd Przyrodniczy 21(1): 8-53
uwagi: Sarniak dachówkowaty
fot. 118384 fot. 118385

78593 Sarcodon imbricatus; Tuszkowy, CB-14; 23.09.2007; Młodnik sosnowy; W ziemi Kilka owocników; leg. Mirosław Wantoch-Rekowski; det. Mirosław Wantoch-Rekowski; eksykat: tak, u Kustosza Bazy, tak, notatka: tak
uwagi: fot. 124011

78597 Sarcodon imbricatus; Kalisz Kaszubski, CB-24; 23.09.2007; Las sosnowy.; w trawie ,ściółce Kilkanaście owocników; leg. Mirosław Wantoch-Rekowski; det. Mirosław Wantoch-Rekowski; eksykat: tak, u Kustosza Bazy, tak, notatka: tak
uwagi: fot. 124025

78598 Sarcodon imbricatus; Szklana huta, CB-24; 23.09.2007; Las sosnowy; W ziemi 5 owocników; leg. Mirosław Wantoch-Rekowski; det. Mirosław Wantoch-Rekowski; eksykat: tak, u Kustosza Bazy, tak, notatka: tak
uwagi: fot. 124028

111702 Sarcodon imbricatus; Zubrzyca Górna, gmina Jabłonka, pow.nowotarski, woj.małopolskie, DG-27; 05.08.2008; las świerkowo-jodłowy; na ziemi kilkadziesiąt owocników w grupach po kilka sztuk i pojedynczo; leg. Joanna Gądek; det. Joanna Gądek; eksykat: nie, tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2011. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część IV. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2008. Przegląd Przyrodniczy 22(1): 17-83
uwagi:
fot. 195193 fot. 195194

123350 Sarcodon imbricatus; Kosarzyska, pow. nowosądecki na wysokości pętli autobusowej, EG-35; . . 0.2006; las iglasty z przewagą jodły i świerka, blisko potoku; na ziemi w igliwiu pojedynczo; leg. Jurek Ruszel; det. Jurek Ruszel; eksykat: nie, tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2011a. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część V. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2009. Przegląd Przyrodniczy 22(4): 16-68
uwagi: fot. 222427

138927 Sarcodon imbricatus; SE Czernichów, gmina Czernichów, pow.żywiecki, woj.śląskie, DG-04; 21.07.2009; las liściasty grabowo-brzozowy z domieszką świerka; na ziemi jeden owocnik; leg. Joanna Gądek; det. Joanna Gądek; eksykat: nie, tak, notatka: nie
uwagi:
fot. 258142

146890 Sarcodon imbricatus; Zbocza Pietraszki góra między Nieledwią a Lalikami gm. Milówka pow. Zywiec woj. śąskie, DG-23; 04.09.2009; las świerkowy z niewielka domieszką jodły; gruba ściółka iglasta; także na skraju łąki przylegającej do lasu kilkanaście egzemplarzy w niewielkim oddaleniu od siebie, pojedynczo lub podwa trzy egzemplarze; leg. Ryszard Taran; det. Ryszard Taran; eksykat: nie, tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2011a. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część V. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2009. Przegląd Przyrodniczy 22(4): 16-68
uwagi: fot. 278449 fot. 278450 fot. 278451
Grzyby obserwuje w tym lesie od kilkunastu lat. Zauważam wyraźną tendencje spadkową. W połowie lat 90-tych było ich dużo w lasach otaczających Nieledwie. Teraz spotykam ich coraz mniej.

155290 Sarcodon imbricatus; lasy NE Maków Podhalański, pow. suski, woj. małopolskie, DF-98; 25.09.2009; las iglasty z przewagą jodły i świerka, pojedyncze buki; na ziemi trzy owocniki; leg. Janusz Gądek; det. Joanna Gądek; eksykat: nie, tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2011a. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część V. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2009. Przegląd Przyrodniczy 22(4): 16-68
uwagi:
fot. 303277 fot. 303278

155295 Sarcodon imbricatus; 3 km W Zubrzyca Górna, pow. nowotarski, woj. małopolskie, DG-27; 04.10.2009; górski las iglasty jodłowo-świerkowy; na ziemi jeden owocnik; leg. Joanna Gądek; det. Joanna Gądek; eksykat: nie, tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2011a. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część V. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2009. Przegląd Przyrodniczy 22(4): 16-68
uwagi: Potwierdzenie zgłoszenia z 2007 r ID: 72825 i z 2008r ID:111702.
fot. 303329

170381 Sarcodon imbricatus; Lipnica Wielka (od strony Przywarówki), pow. nowotarski, woj. małopolskie, DG-26; 14.08.2010; las iglasty, jodłowo-świerkowy; na igliwiu w grupie 6 owocników; leg. Waldemar Czerniawski; det. Waldemar Czerniawski; eksykat: nie, tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2012. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część VI. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2010. Przegląd Przyrodniczy 23(2): 3-59
uwagi: fot. 360509

207538 Sarcodon imbricatus; Kalisz Kaszubski, pow. kościerski, woj. pomorskie, CB-25; 04.11.2012; las bukowy z domieszką świerka,brzoza,olsza,dab w pobliżu torfowiska; ziemia 3 owocniki; leg. Mirosław Wantoch-Rekowski; det. Mirosław Wantoch-Rekowski; eksykat: ZBŚRiL PAN, 1/MWR/6.12.12, tak, notatka: nie
uwagi: fot. 528556
obszar Natura 2000

229871 Sarcodon imbricatus; 1,2 km na E od zabudowań Mieleszyna, pow. wieruszowski, woj. łódzkie, CE-37; 26.10.2013; Las mieszany, przeważają świerki i buki; na ziemi pod świerkiem 26 osobników, rozproszonych w promieniu 5 m; leg. Piotr Zawada; det. Piotr Zawada; eksykat: chroniony, tak, notatka: nie
uwagi: Nadleśnictwo Przedborów Leśnictwo Koziołek oddział 978.
fot. 630991 fot. 630992 fot. 630993 fot. 630994

literatura · references
[5] [26II] [49] [9] · baza „publikacje po 2000 r.”

Copyright © 2002-2017 by Marek Snowarski – formularz kontaktowy/contact form
wersja publikacji 15.02.2017.www · ostatnio zmieniana/last modified 30.11.2009 · została utworzona/was created 13.07.2002
Zalinkuj tę stronę kodem (przykładowy tekst linku dostosuj do swoich potrzeb):
<a href="http://www.grzyby.pl/gatunki/Sarcodon_imbricatus.htm">sarniak świerkowy - Sarcodon imbricatus - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl</a>