non edibleGREJ

Russula sardonia Fr. ss. Melz. et Zv.

gołąbek czerwonofioletowy (gołąbek przydrożny)
Russula sardonia
przymiar10 mm
grupa pod sosnami · gregarious under pine; 23.09.2000, Dolny Śląsk, lasy milickie; znal. 000923.5
copyright © by Marek Snowarski
Russula sardonia
przymiar50 mm
grupa pod sosnami · gregarious under pine
Russula sardonia
przymiar50 mm
kilka owocników pod sosnami · gregarious under pine
Russula sardonia
przymiar50 mm
grupa pod sosnami/brzozami · gregarious under pine/birch

owocnik (Fruitbody)

Russula sardonia
Kapelusz czerwonofioletowy do purpurowofioletowego, w centrum ciemniejszy czarniawopurpurowy, blaknie w kierunku ochrowo, zielono, brązowawym; 40-100 mm średnicy, wypukły, z czasem rozpostarty do wklęsłego, wtedy może być z garbkiem na szczycie; jędrny; brzeg ostry, początkowo podgięty, potem równy, gładki lub krótko karbowany; skórka jedynie początkowo lepka, matowa lub słabo połyskująca, gładka, mocno przyrośnięta, zdzieralna tylko z brzegu.

Blaszki młode jasnokremowe, z wiekiem kremowe z odcieniem cytrynowym, uciśnięte przebarwiają się cytrynowo; wykrojone do krótko zbiegających; gęste, cienkie, z blaszeczkami, rozwidlone, przy brzegu kapelusza ostro zakończone; w czasie wilgotnej pogody intensywnie łzawiące.

Trzon jasnoróżowy do fioletoworóżowego i fioletowego; 30-80 x 10-25 mm, cylindryczny; jędrny, twardy, pełny, z wiekiem watowaty do komorowatego; bardzo łatwo odłamuje się od kapelusza.

Miąższ białawy, przebarwiający się jasnocytrynowo; gruby i bardzo twardy; smak piekący i bardzo ostry; zapach słaby, owocowy; z FeSO4 intensywnie cielistoróżowy.

Pileus red-violet to purple-violet, in the centre darker blackish-purple, fading towards ochraceous-green-brownish; 40-100 mm in diameter, convex, gradually becoming plane to concave, the latter may be umbilicate; firm; margin acute, at first incurved, later even, smooth or shortly striate; cuticle only initially viscid, dull or slightly glossy, smooth, strongly attached, peelable only at margin.

Lamellae pale cream-coloured when young, with age cream-coloured with a lemon shade, bruising lemon yellow; adnexed to shortly decurrent; close, thin, with subgills, forking, at the cap's margin acute; in wet weather with distinct drops of liquid.

Stipe pale pink to violet-pink and violet; 30-80 x 10-25 mm, cylindrical; firm, tough, solid, with age stuffed to chambered; easily separated from the cap.

Flesh whitish, discolouring pale lemon yellowo; thick and very tough; taste stinging and very hot; odour weak, fruity; with FeSO4 intensively flesh-coloured-pink.

zarodniki (Spores)

Wysyp kremowy, do jasnoochrowego. Zarodniki prawie kuliste do szerokoelipsoidalnych, powierzchnia brodawkowata, czasem z niskimi łącznikami i niepełną siateczką i amyloidalną łysinką, 7-9 x 6-7 µm.

Spore print creamy to pale ochraceous. Spores subglobose to broadly ellipsoid, surface verrucose, sometimes with low ridges and partial reticulum and amyloid suprahilar plage, 7-9 x 6-7 µm.

wartość (Importance)

Niejadalny, po ugotowaniu pozostaje gorzki smak.

Inedible because of bitter taste.

występowanie

Pospolity. Od lata do jesieni, pod sosnami na piaszczystych glebach.

Common, summer-fall under pine on sandy soils.

uwagi (Remarks)

Russula queletii
R. queletii
Podobnie zabarwiony jest rosnący pod świerkami gołąbek agrestowy (Russula queletii), jego miąższ nie przebarwia się cytrynowożółto, a blaszki są białe do kremowych, bez cytrynowego odcienia.

space

Inne fotografie · Additional photographs
Russula sp.
przymiar20 mm
w grupach, w podmokłym miejscu, pod olszami · gregarious under alder, in wet place
Russula sp.
przymiar20 mm
w grupach, w podmokłym miejscu, pod olszami · gregarious under alder, in wet place
Russula sp.
przymiar50 mm
w grupach, w podmokłym miejscu, pod olszami · gregarious under alder, in wet place

wybrane znaleziska · selected collections

Russula sardonia
3f · 01 10 01 6 (Marek Snowarski)
(Dolny Śląsk, okolice Twardogóry)
identification: Russula sardonia (011001-6)
spores: 7.7 × 6.3, Q= 1.2, N= 22
Russula sardonia
2f · 04 10 06 3
(Czechy, Szumava, PR Kyselovski Prales)
znaleziska Russula sardonia na terenie Polski w rejestrze grzybów chronionych i zagrożonych (GREJ) — specyfikacja zapisów wg stanu na dzień 2017.02.15

Przyjęte do rejestru:
· z podanym ATPOL: 156802 AD-18,

• Oczekujące na przyjęcie:
· z podanym ATPOL: 195170 CE-37, 206933 CE-37, 206934 CE-38, 206935 CE-38, 211951 DE-55, 211952 DE-55, 252216 DE-55,

Zapisy w GREJ wg stanu na dzień 2017.02.15

156802 Russula sardonia; 4 km na S od Mostek, pow. Świebodzin, woj. lubuskie, AD-18; 12.09.2006; młodnik sosnowy; na ziemi gromadnie, kilka; leg. Tomasz Ślusarczyk; det. Tomasz Ślusarczyk; eksykat: tak nr. 501 w zielniku autora, tak, notatka: tak; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2011a. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część V. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2009. Przegląd Przyrodniczy 22(4): 16-68
uwagi:
fot. 308469 fot. 308470

195170 Russula sardonia; 900 m na N- E od zabudowań Żdżar (Podjama), pow. wieruszowski, woj. łódzkie, CE-37; 24.10.2011; Las mieszany: sosna, brzoza, czeremcha amerykańska; na ziemi masowo, na powierzchni kilkudziesięciu m2; leg. Piotr Zawada; det. Mirosław Wantoch-Rekowski; eksykat: tak, wyślę Ani, tak, notatka: nie
uwagi: Nadleśnictwo Przedborów Leśnictwo Koziołek oddział 241. Gmina Bolesławiec. Smak piekący (bardzo mocno), długo odczuwalny. Omówiony w wątku: http://www.bio-forum.pl/cgi-local/board-auth.cgi?file=/33/451845.html
fot. 463689 fot. 463690 fot. 463691 fot. 463692

206933 Russula sardonia; 420 m na N-W od zabudowań Żdżar (Podjamy), pow. wieruszowski, woj. łódzkie, CE-37; 22.09.2012; las sosnowy, z domieszką brzozy, czeremchy, świerka; na ziemi, na trawiastej leśnej drodze w grupie - 7 owocników; leg. Piotr Zawada; det. Piotr Zawada; eksykat: tak, wyślę Ani, tak, notatka: nie
uwagi: Nadleśnictwo Przedborów Leśnictwo Koziołek oddział 992 (stary oddział 251). Gmina Bolesławiec.
Smak bardzo piekący.
fot. 525430 fot. 525431 fot. 525432 fot. 525433 fot. 525434 fot. 525435

206934 Russula sardonia; 700 m na S-W od zabudowań Józefowa, pow. wieruszowski, woj. łódzkie, CE-38; 03.10.2012; las sosnowy, z domieszką brzozy; na ziemi, pobocze leśnej drogi w grupie - 3 owocniki; leg. Piotr Zawada; det. Piotr Zawada; eksykat: tak, wyślę Ani, tak, notatka: nie
uwagi: Nadleśnictwo Przedborów Leśnictwo Czastary oddział 863 (stary oddział 128). Gmina Czastary. Smak - bardzo piekący.
fot. 525441 fot. 525442 fot. 525443 fot. 525444



206935 Russula sardonia; 600 m na N od zabudowań Józefowa, pow. wieruszowski, woj. łódzkie, CE-38; 03.10.2012; las sosnowy; na ziemi, przy leśnej drodze w grupie - 4 owocniki; leg. Piotr Zawada; det. Piotr Zawada; eksykat: tak, wyślę Ani, tak, notatka: nie
uwagi: Nadleśnictwo Przedborów Leśnictwo Czastary oddział 864 (stary oddział 129). Gmina Czastary. Smak - bardzo piekący.
fot. 525449 fot. 525450 fot. 525451

211951 Russula sardonia; 1,1 km E od cegielni we wsi Łęg, gm.Kruszyna, pow. częstochowski, woj. śląskie, DE-55; 18.09.2012; las sosnowy; na ziemi grupa kilku owocników; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: tak, wyślę Kustoszowi Bazy Ani Kujawie, tak, notatka: nie
uwagi: 51st 01' 19,2" N i 19st 18' 22,3" E

fot. 551873 fot. 551874 fot. 551875 fot. 551876

Smak piekący. Skórka zdzieralna tylko z samego brzegu kapelusza.

211952 Russula sardonia; 1,5 km S od oczyszczalni ścieków we wsi Radziechowice I, gm.Ładzice, pow. radomszczański, woj. łódzkie, DE-55; 09.10.2011; las sosnowy z dodatkiem brzóz; na ziemi grupa kilkunastu owocników; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: tak, wyślę Kustoszowi Bazy Ani Kujawie, tak, notatka: nie
uwagi: 51st 2; 52,88" N i 19st 20' 19,03" E

fot. 551883 fot. 551884 fot. 551885 fot. 551886 fot. 551887

252216 Russula sardonia; 1,5 km S od oczyszczalni ścieków we wsi Radziechowice I, gm.Ładzice, pow. radomszczański, woj. łódzkie, DE-55; 19.09.2014; las sosnowy z dodatkiem brzóz; na ziemi kilkadziesiąt owocników w dwóch grupach; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: tak, owocniki z gr.2, wyślę Kustoszowi Bazy Ani Kujawie, tak, notatka: nie
uwagi: Położenie, tegorocznej, drugiej grupy -51st2' 51,5" N i 19st 20' 29,2" E

fot. 725121 fot. 725122 fot. 725123 fot. 725124

literatura · references
[20] [18V] [5] [3] · baza „publikacje po 2000 r.”

Copyright © 2001-2017 by Marek Snowarski – formularz kontaktowy/contact form
wersja publikacji 15.02.2017.www · ostatnio zmieniana/last modified 26.11.2009 · została utworzona/was created 06.01.2001
Zalinkuj tę stronę kodem (przykładowy tekst linku dostosuj do swoich potrzeb):
<a href="http://www.grzyby.pl/gatunki/Russula_sardonia.htm">gołąbek czerwonofioletowy - Russula sardonia - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl</a>