edible

Russula nigricans

gołąbek czarniawy
Russula nigricans
przymiar20 mm
licznie pod bukami · gregarious under beech; 22.07.2000, Dolny Śląsk, Kotlina Kłodzka; znal. 000722.2b
copyright © by Marek Snowarski
Russula nigricans
przymiar50 mm
stare owocniki, pod bukami · old sporocarps, under beech
Russula nigricans
w buczynie; młody owocnik · young sporocarp under beech
Russula nigricans
stare owocniki · black, old sporocarps

owocnik (Fruitbody)

Russula nigricans
Russula nigricans
Kapelusz 5(7) - 15(20) cm średnicy. Młody barwy białawej, szybko białoszarej, czernieje i stare egzemplarze są czarnobrązowe lub jednolicie czarne. Kształt najpierw kulisty, potem rozpostarty, wreszcie wklęsły. U młodych egzemplarzy brzeg kapelusza jest podwinięty i nieprążkowany. Skórka gładka, matowa i sucha, trudna do oderwania.

Blaszki Barwy kości słoniowej do bladożółtawych, z wiekiem tak jak kapelusz szarzeją i czernieją - poczynając od ostrzy. Pod naciskiem czerwienieją i czernieją. Szerokie na 6 - 15 mm. Bardzo grube (do 2 mm), rzadko rozstawione i bardzo kruche. Ze śródblaszkami. Zatokowato wycięte do prosto przyrośniętych.

Trzon 3 - 7 x 1 - 4 cm. Krótki i gruby, masywny. Biały, białoszary, czernieje od podstawy. Po uszkodzeniu czerwienieje i następnie czernieje. Powierzchnia gładka.

Miąższ białawy, po przecięciu w ciągu kilku minut zabarwia się łososiowoczerwono, szarzeje i następnie czernieje. Twardy. Bez zapachu lub zapach słaby, nieco mdły, stęchły (zapach owoców, ziemi). Smak łagodny, u starych egzemplarzy gorzkawy. Pod wpływem FeS04 barwi się różowo następnie zielonawo.

Pileus 5(7) - 15(20) cm in diameter. Whitish when young, quickly white-grey, darkening and old specimens are black-brown or homogeneously black. Shape at first spherical, later plane, finally depressed. In young specimens margin incurved and not striate. Cuticule smooth, dull and dry, difficult to peel.

Lamellae Ivory coloured to pale yellowish, with age like the cap becoming grey and black - beginning from the edges. Bruising red, then black. 6 - 15 mm broad. Very thick (up to 2 mm), rarely distant and very fragile. Sinuate to straight adnate.

Stipe 3-7 x 1-4 cm. Short and thick, massy. White, white-grey, becoming black at the base. Injured turns red and then black. Surface smooth.

Flesh whitish, when cut within a few minutes turns salmon-red, grey and finally black. Tough. Odourless or smell weak, slightly sickly, fusty (fruity, earthy odour). Taste mild, in old specimens bitterish. In reaction with FeS04 turns pink and then greenish.

zarodniki (Spores)

Wysyp zarodników biały. Zarodniki kuliste, z drobnymi brodawkami i delikatną siateczką, 6 - 8 x 6 -7 µm.

Spore print white. Spores spherical, finely verrucose and with delicate reticulations, 6 - 8 x 6 -7 µm.

występowanie

Pospolity. Owocniki wyrastają zwykle w grupach od lipca do października, w lasach liściastych i iglastych. Owocniki wolno rozkładają się i przetrzymują w stanie częściowo rozłożonym kilka miesięcy.

Common. Summer-fall in hardwood and coniferous forests, mostly gregarious.

wartość (Importance)

Jadalny. W Polsce nie ma tradycji zbierania do jedzenia tego gołąbka.

Edible.

gatunki podobne

Russula albonigra
Łatwy do rozpoznania po swoich bardzo grubych i rzadkich blaszkach i reakcjach barwnych. Do grupy czerniejących gołąbków należą ponadto:

gołąbek białoczarny (Russula albonigra) (fot.1) - ma gęstsze blaszki i dość piekący miąższ; młody kapelusz biały z wiekiem czernieje a uszkodzony miąższ szybko czernieje (bez fazy czerwienienia). Rośnie w lasach liściastych, pod brzozami i jest dość rzadki.

Russula densifolia ma początkowo kapelusz prawie biały, potem jasny do szarobrązowego; blaszki bardzo gęsto rozstawione. Miąższ początkowo czerwieniejący, potem czernieje. Smak ostry. W lasach iglastych.

Russula adusta
Gołąbek podpalany (Russula adusta) tworzy bardzo duże owocniki z szarym do szarobrązowego kapeluszem, o szarzejącym, potem brązowiejącym miąższem (nie czernieje całkowicie). Smak łagodny. Dość częsty, wyrasta głównie w lasach iglastych. Podobny z kształtu i barwy gołąbek ostroblaszkowy (Russula acrifolia)) ma miąższ, zwłaszcza w blaszkach piekący.

Easy to distinguish by its very thick and distant gills and colour reactions. To the group of Russulas with blacking flesh belong also:

Russula albonigra (photo 1) - has closer gills and quite hot flesh; the cap white when young, with age becomes black and injured flesh quickly turns black (no reddening phase). Grows in deciduous forests, under birches and is quite rare.

Russula densifolia initially has the cap near white, later light to grey-brown; gills very close spaced. Flesh at first reddening, later turns black. Taste hot. In the conifers.

Russula adusta forms very large sporocarps with grey to grey-brown cap, with a greying, later browning flesh (does not turn completely black). Taste mild. Quite common, grows mainly in the conifers. Similar in shape and colour Russula acrifolia) has hot flesh, especially in the gills.

Inne fotografie · Additional photographs
Russula nigricans
w buczynie; blaszki młodego owocnika · young sporocarp under beech, lamellae
Russula nigricans
przymiar20 mm
pod bukami · under beech

wybrane znaleziska · selected collections

Russula nigricans
1f · 00 07 22 2b (Marek Snowarski)
(Dolny Śląsk, Kotlina Kłodzka)
Russula nigricans
2f · 99 09 27 4 (Marek Snowarski)
(Kaszuby)
Russula nigricans
2f · 99 09 05 7 (Marek Snowarski)
(Dolny Śląsk, Góry Bialskie)
Russula nigricans
16f · 05 08 25 1
(okolice Sułowa)
Copyright © 1997-2017 by Marek Snowarski – formularz kontaktowy/contact form
wersja publikacji 15.02.2017.www · ostatnio zmieniana/last modified 24.01.2007 · została utworzona/was created 30.10.1997
Zalinkuj tę stronę kodem (przykładowy tekst linku dostosuj do swoich potrzeb):
<a href="http://www.grzyby.pl/gatunki/Russula_nigricans.htm">gołąbek czarniawy - Russula nigricans - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl</a>