good edible

Russula cyanoxantha (Schaeff.) Fr.

gołąbek zielonawofioletowy (gołąbek modrożółty)
Russula cyanoxantha
grupa owocników znalezionych w buczynie · specimens from beech forest; 22.07.2000, Dolny Śląsk, Kotlina Kłodzka
copyright © by Marek Snowarski
Russula cyanoxantha
przymiar50 mm
dwa egzemplarze na poboczu drogi leśnej, w mchu; las mieszany dębowo-sosnowy na podłożu piaszczystym · two specimens on roadside, in moss, close to oak/pine
Russula cyanoxantha
przymiar100 mm
w grupach pod bukami · gregarious under beech
Russula cyanoxantha
Russula cyanoxantha
Russula cyanoxantha
Russula cyanoxantha

owocnik (Fruitbody)

Masywny, duży, jędrny. Kapelusz rozmaicie zabarwiony, przeważają barwy fioletowa, zielona, winnoczerwona, barwniki są zmieszane w różnych proporcjach albo kapelusz dość jednolicie jednobarwny; 40-150 mm średnicy, młody półkulisty z podgiętym brzegiem, później wypukły, stary wklęsły do lejkowatego; skórka daje się łatwo zedrzeć na połowie promienia kapelusza, wilgotna lepka, przeważnie promieniście żyłkowan; brzeg ostry, nieprążkowany.

Blaszki białe lub białawe; nie kruche jak u większości gołąbków lecz elastyczne - przy zdecydowanym przesunięciu palcem po blaszkach nie kruszą się a uginają i stawiają opór; 5-10 mm szerokości, gęste, cienkie, przy trzonie rozwidlone i z międzyblaszkami; zatokowato wycięte do krótko zbiegających u starszych egzemplarzy.

Trzon biały, rzadziej nieco liliowy z czerwonawym odcieniem; masywny, 50-100(120) x 15-30 mm, równogruby, często z zaostrzoną postawą; młody pełny, jędrny i twardy, stary może być wewnątrz gąbczasty i z komorami.

Miąższ biały, niezmienny; zwarty; bezwonny lub o słabym zapachu owocowym; smak łagodny, niewyróżniający się, określany jako orzechowy. Nie barwi się pod wpływem FeSO4.

Massive, big, tough. Pileus variable colour with dominating violet, green, vinaceous, colour could be mixed or more often cap could be more uniform colour; 40-150 mm broad, at first hemispheric with incurved margin, then convex, to plane with depressed centre; cuticule easily peelable up to the 1/2 from margin, viscid when moistened, usually with radial ridges; margin acute, not striate.

Lamellae white or whitish; not brittle as at most Russulas, but quite elastic when pressed with thumb; 5-10 mm broad, dense, thin, anastemosing with lamellue; adnexed to shortly decurrent.

Stipe white or with violet or reddish flushes; massive, 50-100(120) x 15-30 mm, equal, often with pointed base; at first solid, tough, in age more or less spongy and caveate.

Flesh white, unchanging; hard; without odour or weak fruit smell; taste mild, not distinct, nutty. No colour reaction with FeSO4.

zarodniki (Spores)

Wysyp czysto biały. Zarodniki prawie kuliste, szerokoelipsoidalne, punktowane, z niskimi, szerokimi izolowanymi brodawkami i nielicznymi grzebieniami, 6.5-10 x 5.5-8 µm.

Spore print pure white. Spores subglobose, broadly ellipsoid, punctate, with low, broad isolated warts and sparse tails, 6.5-10 x 5.5-8 µm.

występowanie

Pospolity. Owocniki wyrastają od lata do jesieni, zwykle pojedynczo lub po kilka, w lasach iglastych i liściastych, na różnych glebach, ale woli żyzne.

Common. Summer-fall in coniferous and deciduous forests, usually solitary or few together, prefer rich neutral or basic soils.

wartość (Importance)

Warty uwagi grzyb jadalny.

Edible and choice.

amanita phalloides

Amanita phalloides
muchomor sromotnikowy — śmiertelnie trujący
Amanita phalloides — deadly poisonous
Jeśli tylko pobieżnie popatrzeć na barwę kapelusza, można pomylić ze śmiertelnie trującym muchomorem sromotnikowym (Amanita phalloides) (na fotografia obok silnie spłowiały i dodatkowo zagłębiony w podłożu egzemplarz muchomora mogący na pierwszy rzut oka uchodzić za gołąbka lub gąskę). Różnice są jednak zasadnicze, dotyczą przede wszystkim budowy owocnika. Różny jest też zapach i konsystencji. Proponuję uważnie przeczytać oba opisy i komentarze przy nich.

Because of cap colour could be mistaken (in theory) with deadly poisonous Death Cap (Amanita phalloides) (on photographs heavily fade and immersed in substrate specimen of Amanita, which at the first glance could resemble Russula or Tricholoma). But differences are fundamental in build of the sporocarps. Different is also odour and consistency. I recommend to read both descriptions.

uwagi (Remarks)

Od innych podobnie zabarwionych gołąbków wyróżnia go czysto biały wysyp zarodników. Brak barwnej reakcji miąższu z FeSO4 też pozwala wyeliminować kilka podobnych gatunków. Dobrym wskazaniem na ten gatunek są też dość elastyczne blaszki. Zobacz porównanie na stronie Russula-Heterophyllae.

From other similar colour Russulas could be differentiated with pure white spore print. Lack of colour flesh reaction with FeSO4 is also quite rare. Good symptom of this specie are quite elastic gills. See comparison on Russula-Heterophyllae page.

Inne fotografie · Additional photographs
Russula cyanoxantha
spores from sporeprint; in Melzer, Zaiss planachr. 100x/1.25/Phv Oil.im., green interf. filter
Russula cyanoxantha
spores from spore print, in Melzer (Zaiss 100x/1.3/Phv planachr., Oil.im., green interf. filter)
Russula cyanoxantha
spores from spore print, in Melzer (100x/1.25 Phv Zaiss planachromat. Oil.im., green interf. filter)

wybrane znaleziska · selected collections

Russula cyanoxantha
4f · 01 09 30 21 (Marek Snowarski)
(Dolny Śląsk, Prusice-Żmigród)
identification: Russula sp. (010930-21)
spores: 8.0 × 6.8, Q= 1.2, N= 5
Russula cyanoxantha
3f · 05 08 02 5
(okolice Kościerzyny)
Copyright © 1997-2017 by Marek Snowarski – formularz kontaktowy/contact form
wersja publikacji 15.02.2017.www · ostatnio zmieniana/last modified 07.06.2006 · została utworzona/was created 25.10.1997
Zalinkuj tę stronę kodem (przykładowy tekst linku dostosuj do swoich potrzeb):
<a href="http://www.grzyby.pl/gatunki/Russula_cyanoxantha.htm">gołąbek zielonawofioletowy - Russula cyanoxantha - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl</a>