smiertelnie trujący

Paxillus involutus (Fr.) Fr.

krowiak podwinięty (potocznie: Brown Roll-rim /en/)
na stronie — owocnik · zarodniki · występowanie · wartość · uwagi · znaleziska
Paxillus involutus (krowiak podwinięty)
pokrój; 19.07.1998, Dolny Śląsk, okolice Twardogóry; copyright © by Marek Snowarski
Paxillus involutus (krowiak podwinięty)
pokrój
Paxillus involutus (krowiak podwinięty)
pokrój
Paxillus involutus (krowiak podwinięty)
pokrój
Paxillus involutus (krowiak podwinięty)
pokrój
Paxillus involutus (krowiak podwinięty)
pokrój

owocnik

Paxillus involutus (krowiak podwinięty)
przekrój
Kapelusz szaro-żółtobrązowy, oliwkowobrązowy; młody z wypukły, czasem z garbkiem, z wiekiem rozpostary, często z szerokim wgłębieniem; średnica 40-120(200) mm średnicy; brzeg kapelusza długo podwinięty i wyraźnie rowkowany; powierzchnia początkowo aksamitna, potem mniej lub bardziej naga; wilgotna lepka, sucha z jedwabistym połyskiem.

space

Trzon barwy kapelusza; krępy, 30-60 x 10-30 mm, równogruby czasem ze zwężającą się podstawą; pełny.

space

space

zarodniki

Wysyp zarodników rdzawobrązowy, żółtobrązowy. Zarodniki elipsoidalne, gładkie, ochrowobrązowawe, 8-10(18) x 4.5-6 µm.

Spore print rust-brown, yellow-brown. Spores ellipsoid, smooth, ochre-brownish, 8-10(18) x 4.5-6 µm.

występowanie

Bardzo pospolity, owocniki wyrastają zwykle gromadnie od czerwca do listopada w lasach liściastych i iglastych; zwykle na ziemi, rzadziej na drewnie.

Very common, summer-fall, in hardwood and coniferous forests, prefers acid soils.

wartość

Niebezpiecznie trujący. W Polsce do lat 70-tych XX wieku był powszechnie zbierany i jedzony. Potem uzyskał status grzyba trującego. Powoduje dwa typy zatruć. Pierwsze są powodowane przez toksyny i mogą mieć różny przebieg od bardzo lekkiego do ciężkiego z zagrożeniem życia włącznie. Statystyki notowały (i nadal notują) dużo zatruć tego typu. Unikano tych zatruć gotując dokładnie olszówki z odlewaniem wody po gotowaniu. Autor, pamięta jako dziecko, że w dalszej rodzinie powszechnie jadano olszówki i sam je przynajmniej raz jadł; od tego czasu ich nie próbował i nie zamierza. Tym bardziej, że nie cechują się żadnymi szczególnymi walorami kulinarnymi poza "zapchaj-żołądek".

space

space

krowiak olszowy (Paxillus rubicundulus) bardzo podobny ale jest mniejszy, ma wrośnięte w kapelusz łuseczki, brzeg szybko prostuje się, rośnie wyłącznie pod olszami; ma mniejsze zarodniki.

space

space

znalezisko 19980719.2.98 - Paxillus involutus (krowiak podwinięty); Dolny Śląsk, okolice Twardogóry
3f · 19980719.2.98
leg. Marek Snowarski
/Dolny Śląsk, okolice Twardogóry/
znalezisko 19980712.14.98 - Paxillus involutus (krowiak podwinięty); Dolny Śląsk, lasy milickie
2f · 19980712.14.98
leg. Marek Snowarski
/Dolny Śląsk, lasy milickie/
znalezisko 20000909.1a.00 - Paxillus involutus (krowiak podwinięty); Dolny Śląsk, dolina Odry
3f · 20000909.1a.00
leg. Marek Snowarski
/Dolny Śląsk, dolina Odry/
znalezisko 20070925.1.07 - Paxillus involutus (krowiak podwinięty); Czechy, Orlickie Hory
8f · 20070925.1.07
/Czechy, Orlickie Hory/
znalezisko 20070924.2.07 - Paxillus involutus (krowiak podwinięty); Czechy, Orlickie Hory
6f · 20070924.2.07
/Czechy, Orlickie Hory/
literatura · references
· Gerhardt, E., 1995 — Przewodnik grzyby. p.174 [1]
· Fluck, M., 1995 — Jaki to grzyb? p.346 [2]
· Gumińska B., Wojewoda W., 1983 — Grzyby i ich oznaczanie. p.293 [5]
· Breitenbach J., Kraenzlin F., 1991 — Fungi of Switzerland 3 - Boletes & Agarics 1st part p.64 [26III]
· baza „publikacje po 2000 r.” #2834
obecnie nie jesteś zalogowany(a) — oglądasz okrojoną, przeglądową wersję atlasu — zaloguj się (pola w prawym górnym rogu każdej strony)
lub załóż konto dostępu o ile go jeszcze nie posiadasz

Copyright © 1997-2017 by Marek Snowarski – formularz kontaktowy/contact form
przeglądowa (zwykła) wersja atlasu 17.04.25 · ta strona była ostatnio zmieniana/last modified 14.03.2017 · powstała/was created 29.08.1998

Zalinkuj tę stronę kodem (przykładowy tekst linku dostosuj do swoich potrzeb):
<a href="http://www.atlas-roslin.pl/gatunki/Paxillus_involutus.htm">Paxillus involutus (krowiak podwinięty) - Flora Ogród Zbiorowiska - Atlas roślin Polski atlas-roslin.pl</a>