good edibleprotectedGREJ

Morchella elata Fr.

smardz wyniosły
Morchella elata
owocnik · fruitbody; 10.05.2004, Jurata, podmokłe pobocze ścieżki na terenie ośrodka wypoczynkowego; znal. 040510.1
copyright © by Marek Snowarski
Morchella elata
owocnik · fruitbody; 14.05.2004, okolice Częstochowy
copyright © by Michał Opara
Morchella elata
owocnik · fruitbody; 14.05.2004, okolice Częstochowy
copyright © by Michał Opara
Morchella elata
przekrój, wnętrze owocnika · cross-section, inner side
Morchella elata
stary owocnik · mature fruitbody
Morchella elata
owocnik · fruitbody
Morchella elata
owocnik · fruitbody

owocnik (Fruitbody)

Morchella elata
Owocnik wysokości 40-100(150) mm. Złożony z główki i trzonu. Wysokość główki stanowi 1/2 do 2/3 wysokości całego owocnika. Główka zwykle wyraźnie i ostro stożkowata, z wyrażnymi pionowo biegnącymi żebrami, połączonymi poprzecznymi, niższymi łącznikami; ciemno zabarwiona, do niemal czarnobrązowej, miodowobrązowa, czerwonobrązowa; z wiekiem żebra czernieją. Brzeg główki przechodzi w trzon stosunkowo płynnie, bez daleko odsuniętej od trzonu krawędzi, nie jest podwinięty, przez co tym bardziej główka wydaje się mieć średnicę zbliżoną do szerokości trzonu.

Trzon biały do ochrowego, powierzchnia ziarenkowata; pobrużdżona; trzon wewnątrz pusty.

Miąższ o charakterystycznym zapachu i woskowatej konsystemcji.

zarodniki (Spores)

Wysyp zarodników kremowy. Zarodniki szerokoelipsoidalne, gładkie, hialinowe, 18-25 × 12-16 µm.

występowanie

Morchella elata
Rzadki. Owocniki wyrastają głównie w maju, pojedynczo lub w grupach, w lasach iglastych, w miejscach składowania drewna, także poza lasami wśród roślinności zielnej, w miejscach wilgotnych.

wartość (Importance)

Gatunek podlega w Polsce ochronie częściowej. Ochronie podlegają "okazy rosnące poza terenem ogrodów, upraw ogrodniczych, szkółek leśnych oraz poza terenami zieleni". Na pozostałych terenach "ręczny zbiór owocników" jest dopuszczalny na podstawie stosownego zezwolenia.

space

Edible.

uwagi (Remarks)

Morchella conica
M. conica
Podobny smardz stożkowaty (Morchella conica) ma mniejsze owocniki, z wyraźnie odsuniętą (podwiniętą) krawędzią główki w miejscu przyrośnięcia jej do trzonu. Pogłębia to wrażenie tego, że główka jest znacznie szersza od trzonu. Kształt główki jest zwykle mniej ostro stożkowaty, a jajowato-stożkowaty; barwa jaśniejsza.

space

Inne fotografie · Additional photographs
Morchella elata
owocnik · fruitbody
Morchella elata
owocnik · fruitbody
Morchella elata
przekrój w miejscu połączenia główki z trzonem, wnętrze owocnika · cross section at stipe to head atachement, inner side
Morchella elata
połączenie główki z trzonem · head to stipe atachement
Morchella elata
owocnik · fruitbody
Morchella elata
owocnik · fruitbody
Morchella elata
stary owocnik · mature fruitbody
Morchella elata
owocnik · fruitbody
Morchella elata
owocnik · fruitbody

wybrane znaleziska · selected collections

Morchella elata
13f · 05 05 10 1
(półwysep Helski)
znaleziska Morchella elata na terenie Polski w rejestrze grzybów chronionych i zagrożonych (GREJ) — specyfikacja zapisów wg stanu na dzień 2017.02.15

Przyjęte do rejestru:
· z podanym ATPOL: 12855 AD-19, 101347 BE-59, 11144 DA-51, 14773 DA-51, 236450 DA-82, 213550 DE-46, 99060 DE-55, 98771 DE-56, 102295 DE-56, 281021 DE-65, 11145 DE-83, 198283 DF-32, 97794 DF-40, 98338 DF-67, 62712 EE-84, 63620 EE-84, 102557 EF-15, 64903 EG-34, 97685 FF-05,

• Oczekujące na przyjęcie:
· z podanym ATPOL: 280750 DE-56, 283271 DE-56,

Zapisy w GREJ wg stanu na dzień 2017.02.15

11144 Morchella elata; Jurata na pół. Helskim, DA-51; 10.05.2004; pobocze ścieżki asfaltowej w parku, w trawie, w pobliżu wierzba iwa, sosny; na ziemi jeden owocnik; leg. Marek Snowarski; det. Marek Snowarski; eksykat: 040510-1, tak, notatka: 040510-1; publikacja: Kujawa 2005. "Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych" - nowa forma gromadzenia danych mikologicznych pochodzących od amatorów. Podsumowanie roku 2005. Przegl. Przyr. 16 (3-4): 17-52
uwagi:

11145 Morchella elata; Częstochowa, DE-83; 14.05.2004; plantacja aronii; na ziemi kilkanaście owocników; leg. Michał Opara; det. Marek Snowarski - Morchella elata; eksykat: brak, tak, notatka: tak, opis w pliku foto-mopara.dat w bazie atlasu grzybów grzyby.pl; publikacja: Kujawa 2005. "Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych" - nowa forma gromadzenia danych mikologicznych pochodzących od amatorów. Podsumowanie roku 2005. Przegl. Przyr. 16 (3-4): 17-52
uwagi:

12855 Morchella elata; Świebodzin, AD-19; 18.04.2004; ogródek przydomowy; na korze i trocinach rozsypanych na grządkach gromadnie; leg. Tomasz Ślusarczyk; det. Tomasz Ślusarczyk; eksykat: 128 herb. Ślusarczyk, nie, notatka: herb.128; publikacja: Kujawa 2005. "Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych" - nowa forma gromadzenia danych mikologicznych pochodzących od amatorów. Podsumowanie roku 2005. Przegl. Przyr. 16 (3-4): 17-52

14773 Morchella elata; płw. Helski, Jurata, teren OSW Jurata, DA-51; 10.05.2005; pobocze ścieżki asfaltowej w parku, w trawie, w pobliżu wierzba iwa, sosny; ziemia ok. 10 owocników w odległości ok. 1m jeden od drugiego; leg. Marek Snowarski; det. Marek Snowarski; eksykat: 050510-1, tak, notatka: 050510-1; publikacja: Kujawa 2005. "Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych" - nowa forma gromadzenia danych mikologicznych pochodzących od amatorów. Podsumowanie roku 2005. Przegl. Przyr. 16 (3-4): 17-52
uwagi: w tym samym miejscu co znalezisko sprzed roku

62712 Morchella elata; Sukowski Las - oddz. 140 - tzw. Łysa Górka , 1.8km E od Bilcza ul. Rogatka, pow. kielecki, świętokrzyskie, EE-84; 29.04.2007; Północna część wielkiej polany śródleśnej (teren mocno nasłoneczniony), po obu stronach leśnej drogi w wilgotnej niecce porośniętej topolą osiką, wierzbą, czeremchą , pojedynczymi brzozami i ostrożynami; wśrod traw i liści 10 dojrzałych owocników na powierzchni ok. 25 m2; leg. Marcin Fałdziński; det. Marcin Fałdziński; eksykat: nie, tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2010. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część. III. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2007. Przegląd Przyrodniczy 21(1): 8-53
uwagi: 3 owocniki były już uschnięte. Smardze wyniosłe w tym miejscu znajduję po raz pierwszy, choć zdarzyło mi się znaleźć tego grzyba w tym lesie wiosną 2001 r., ale kilometr dalej

fot. 88917
Północny brzeg polany śródleśnej

fot. 88918
Droga leśna przecinająca wilgotną nieckę

fot. 88919
Widok na stanowisko

fot. 88920 fot. 88921 fot. 88922 fot. 88923 fot. 88924 fot. 88925

63620 Morchella elata; Sosnowy lasek pomiędzy Bilczą a Jawornią, pow. kielecki, świętokrzyskie, EE-84; 05.05.2007; lasek sosnowy z pojedynczymi młodymi dębami i krzewami kruszyny,; w ściółce i mchu dwa owocniki pojedynczo po obu stronach drogi leśnej tuż przy polance; leg. Marcin Fałdziński; det. Marcin Fałdziński; eksykat: nie, tak, notatka: tak - zapis wideo; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2010. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część. III. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2007. Przegląd Przyrodniczy 21(1): 8-53
uwagi: Owocniki uschnięte. Tego grzyba po raz pierwszy odnotowuję w tym lasku.
fot. 90787
Siedlisko

fot. 90788 fot. 90789

64903 Morchella elata; Szczawnica Jaworki, rezerwat Biała Woda, EG-34; 12.05.2007; brzeg potoku, wśród lepiężników; kamieniste, patyki, kawałki kory 3 sztuki, w odległości ok.30 cm od siebie; leg. anna kaczmarczyk; det. Anna Kujawa; tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2010. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część. III. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2007. Przegląd Przyrodniczy 21(1): 8-53
uwagi:
fot. 93200 fot. 93201 fot. 93202

97685 Morchella elata; Stalowa Wola - okolice, FF-05; 18.04.2008; las łęgowy z domieszką sosny; na ziemi po kilka , w sumie kilkanaście sztuk; leg. Wiesław Smyrski; det. Wiesław Smyrski; eksykat: nie, tak, notatka: tak, wyślę do Anny Kujawy; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2011. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część IV. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2008. Przegląd Przyrodniczy 22(1): 17-83
uwagi: >
fot. 163227 fot. 163228

97794 Morchella elata; Knurów przy oczyszczalni ścieków, DF-40; 20.04.2008; w rowie gdzie bywa woda, obok rosną brzozy, niedaleko działki i oczyszczalnie ścieków, dokoła kilkanaście Morchella conica; na ziemi wśród zeschłych liści przy starym pniaku 3 owocniki; leg. Jolanta Kozak; det. Jolanta Kozak; eksykat: TAK, w Stacji ZBŚRiL PAN, 9/JK/31.05.08, tak, ; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2011. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część IV. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2008. Przegląd Przyrodniczy 22(1): 17-83
uwagi: fot. 163466 fot. 163467

98338 Morchella elata; Przeginia Duchowna 200m N od drogi do Kaszowa, powiat krakowski, DF-67; 26.04.2008; nieużytek między polami ornymi pod krzewami tarniny; gliny z pojedynczymi kamieniami wapiennymi pojedynczy; leg. Ewa Król; det. Anna Kujawa; eksykat: nie, tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2011. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część IV. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2008. Przegląd Przyrodniczy 22(1): 17-83
uwagi: pojedynczy wyrośnięty osobnik, brak innych mimo dokładnego przeszukania w promieniu 20mfot. 165076

98771 Morchella elata; 1,5km E,Klekowiec,pow.radomszczański, DE-56; 02.05.2008; nadrzeczne zadrzewienia liściaste,pod czeremchą; na ziemi wśród roślinności zielnej i dzikiej porzeczki dwa owocniki blisko siebie; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: nie, tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2011. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część IV. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2008. Przegląd Przyrodniczy 22(1): 17-83
uwagi:
fot. 166305 fot. 166306 fot. 166307 fot. 166308

99060 Morchella elata; Radomsko(Stobiecko Miejskie),woj.łódzkie, DE-55; 06.05.2008; fragment łąki z drzewem owocowym(gruszą); na ziemi, w trawie pojedynczo; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: nie, tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2011. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część IV. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2008. Przegląd Przyrodniczy 22(1): 17-83
uwagi: stanowisko identyczne coID97871

fot. 167641 fot. 167642 fot. 167643

101347 Morchella elata; Wrocław - Krzyki, BE-59; 26.05.2008; ocieniony skwer (wzdłuż N ściany budynku) pokryty korą; 2 owocniki; leg. Tomasz Pachlewski; det. Tomasz Pachlewski; eksykat: TAK, w Stacji ZBŚRiL PAN, 5/TP/28.06.08, tak, ; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2011. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część IV. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2008. Przegląd Przyrodniczy 22(1): 17-83
uwagi:

fot. 172644 fot. 172645 fot. 172646 fot. 172647

102295 Morchella elata; o,5 SW,Leśn.Strzałków,pow.radomszczański, DE-56; 01.06.2008; pobocze hasiowej drogi biegnącej przez las mieszany-gł.brzoza,dąb,sosna,buk; na ziemi pojedynczo; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: nie, tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2011. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część IV. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2008. Przegląd Przyrodniczy 22(1): 17-83
uwagi:
fot. 174645 fot. 174646

102557 Morchella elata; Busko Zdrój, Park Zdrojowy, woj. świętokrzyskie, EF-15; 25.04.2008; rosnące w pobliżu drzewa to: klon, jawor, kasztan, jesion, dąb; na ziemi jeden owocnik; leg. Zbigniew Oziębło; det. Zbigniew Oziębło; eksykat: nie, tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2011. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część IV. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2008. Przegląd Przyrodniczy 22(1): 17-83
uwagi:
fot. 175070

198283 Morchella elata; Bytom, dzielnica Łagiewniki, pow. Bytom, woj. śląskie, DF-32; 02.05.2012; nasyp porośnięty czarnym bzem, śliwą tarniną i topolą; prawdopodobnie na zagrzebanych wśród gruzu kawałkach drewna 5 sztuk na obszarze kilku metrów kwadratowych; leg. Andrzej Sas; det. Andrzej Sas; eksykat: nie - chroniony, tak, notatka: nie
uwagi: fot. 482343

213550 Morchella elata; 1 km SW od oczyszczalni ścieków w Gomunicach, gm.Gomunice, pow. radomszczański, woj. łódzkie, DE-46; 12.05.2013; pobocze żwirowej drogi w lesie sosnowym; na ziemi jeden owocnik; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: nie, tak, notatka: nie
uwagi: fot. 559558

236450 Morchella elata; rezerwat Mewia Łacha, ujście Wisły, pow. gdański, woj. pomorskie, DA-82; 25.04.2014; wydmy, zarośla wierzby i róży; na ziemi 2 owocniki; leg. Grzegorz & Kajetan Neubauer; det. Grzegorz & Kajetan Neubauer; eksykat: nie - gat. chroniony w rezerwacie, tak, notatka: nie
uwagi: fot. 666660 fot. 666661 fot. 666662
Siedlisko:
fot. 666663
Lokalizacja:
fot. 666664

280750 Morchella elata; 200 m od zabudoiwań Martelichy ( Radomsko ), gm.Radomsko, pow. radomszczański, woj. łódzkie, DE-56; 19.04.2016; bór sosnowy; na ziemi, na poboczu drogi leśnej jeden owocnik; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: tak, w Stacji, tak, notatka: nie
uwagi: fot. 838655 fot. 838656

281021 Morchella elata; 1,5 km NE od wsi Teklinów, gm.Kruszyna, pow. radomszczański, woj. łódzkie, DE-65; 24.04.2016; śródleśna, przydrożna kępa osik; na ziemi jeden owocnik; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: nie, tak, notatka: nie
uwagi: fot. 839649

283271 Morchella elata; 200 m SW od osady Brylisko, gm.Radomsko, pow. radomszczański, woj. łódzkie, DE-56; 26.05.2016; pobocze drogi w lesie mieszanym -olchy, brzozy, świerki; na ziemi grupa kilku owocników; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: tak, w Stacji, tak, notatka: nie
uwagi: 51st 1' 9" N i 19st 27' 22" E

fot. 847159 fot. 847160 fot. 847161

siedlisko
fot. 847162

literatura · references
[26I] [5] [49] · baza „publikacje po 2000 r.”

Copyright © 2004-2017 by Marek Snowarski – formularz kontaktowy/contact form
wersja publikacji 15.02.2017.www · ostatnio zmieniana/last modified 11.04.2015 · została utworzona/was created 10.12.2004
Zalinkuj tę stronę kodem (przykładowy tekst linku dostosuj do swoich potrzeb):
<a href="http://www.grzyby.pl/gatunki/Morchella_elata.htm">smardz wyniosły - Morchella elata - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl</a>