Morchella elata Fr.

smardz wyniosły
na stronie — opis · zarodniki · występowanie · wartość · uwagi · znaleziska
Morchella elata (smardz wyniosły)
owocnik; 10.05.2004, Jurata, podmokłe pobocze ścieżki na terenie ośrodka wypoczynkowego; copyright © by Marek Snowarski
Morchella elata (smardz wyniosły)
owocnik; 14.05.2004, okolice Częstochowy; copyright © by Michał Opara
Morchella elata (smardz wyniosły)
owocnik; 14.05.2004, okolice Częstochowy; copyright © by Michał Opara
Morchella elata (smardz wyniosły)
owocnik
Morchella elata (smardz wyniosły)
owocnik
Morchella elata (smardz wyniosły)
przekrój, wnętrze owocnika
Morchella elata (smardz wyniosły)
przekrój w miejscu połączenia główki z trzonem, wnętrze owocnika
Morchella elata (smardz wyniosły)
połączenie główki z trzonem
Morchella elata (smardz wyniosły)
stary owocnik
Morchella elata (smardz wyniosły)
owocnik
Morchella elata (smardz wyniosły)
owocnik
Morchella elata (smardz wyniosły)
stary owocnik
Morchella elata (smardz wyniosły)
owocnik
Morchella elata (smardz wyniosły)
owocnik
Morchella elata (smardz wyniosły)
owocnik
Morchella elata (smardz wyniosły)
owocnik

opis

Morchella elata (smardz wyniosły)
Owocnik wysokości 40-100(150) mm. Złożony z główki i trzonu. Wysokość główki stanowi 1/2 do 2/3 wysokości całego owocnika. Główka zwykle wyraźnie i ostro stożkowata, z wyrażnymi pionowo biegnącymi żebrami, połączonymi poprzecznymi, niższymi łącznikami; ciemno zabarwiona, do niemal czarnobrązowej, miodowobrązowa, czerwonobrązowa; z wiekiem żebra czernieją. Brzeg główki przechodzi w trzon stosunkowo płynnie, bez daleko odsuniętej od trzonu krawędzi, nie jest podwinięty, przez co tym bardziej główka wydaje się mieć średnicę zbliżoną do szerokości trzonu.

space

Miąższ o charakterystycznym zapachu i woskowatej konsystemcji.

zarodniki

Wysyp zarodników kremowy. Zarodniki szerokoelipsoidalne, gładkie, hialinowe, 18-25 × 12-16 µm.

występowanie

Gatunek podlega ochronie częściowej (poz. II.57 wg aktualnego rozporządzenia). Do ustawowej ochrony został włączony w 1983 roku. Za zezwoleniem może być pozyskiwany przez ręczny zbiór owocnikow. Ochronie podlegają tylko okazy rosnące poza terenem ogrodów, upraw ogrodniczych, szkółek leśnych oraz poza terenami zieleni.
Morchella elata (smardz wyniosły)
Rzadki. Owocniki wyrastają głównie w maju, pojedynczo lub w grupach, w lasach iglastych, w miejscach składowania drewna, także poza lasami wśród roślinności zielnej, w miejscach wilgotnych.

wartość

Jadalny.

space

uwagi

Podobny smardz stożkowaty (Morchella conica) ma mniejsze owocniki, z wyraźnie odsuniętą (podwiniętą) krawędzią główki w miejscu przyrośnięcia jej do trzonu. Pogłębia to wrażenie tego, że główka jest znacznie szersza od trzonu. Kształt główki jest zwykle mniej ostro stożkowaty, a jajowato-stożkowaty; barwa jaśniejsza.

space

znalezisko 20050510.1.05 - Morchella elata (smardz wyniosły); półwysep Helski
13f · 20050510.1.05
/półwysep Helski/
znaleziska Morchella elata na terenie Polski

w rejestrze grzybów chronionych i zagrożonych GREJ

zapisy w GREJ wg stanu na dzień 2017.07.03
ID na żółtym tle to oznaczenie zweryfikowane przez kustorza GREJ, pozostałe oczekują na weryfikację.

AD-19 12855 BE-59 101347 DA-51 11144 14773 DA-82 236450 DE-46 213550 DE-55 99060 DE-56 283271 102295 98771 280750 DE-65 281021 DE-83 11145 DF-32 198283 DF-40 97794 DF-67 98338 EE-84 63620 62712 EF-15 102557 EG-34 64903 EG-50 292550 FF-05 97685

 ID11144  Morchella elata; Jurata na pół. Helskim, DA-51; 2004.05.10; pobocze ścieżki asfaltowej w parku, w trawie, w pobliżu wierzba iwa, sosny; na ziemi jeden owocnik; leg. Marek Snowarski; det. Marek Snowarski; eksykat: 040510-1, tak, notatka: 040510-1; publikacja: Kujawa 2005. "Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych" - nowa forma gromadzenia danych mikologicznych pochodzących od amatorów. Podsumowanie roku 2005. Przegl. Przyr. 16 (3-4): 17-52
uwagi:

 ID11145  Morchella elata; Częstochowa, DE-83; 2004.05.14; plantacja aronii; na ziemi kilkanaście owocników; leg. Michał Opara; det. Marek Snowarski - Morchella elata; eksykat: brak, tak, notatka: tak, opis w pliku foto-mopara.dat w bazie atlasu grzybów grzyby.pl; publikacja: Kujawa 2005. "Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych" - nowa forma gromadzenia danych mikologicznych pochodzących od amatorów. Podsumowanie roku 2005. Przegl. Przyr. 16 (3-4): 17-52
uwagi:

 ID12855  Morchella elata; Świebodzin, AD-19; 2004.04.18; ogródek przydomowy; na korze i trocinach rozsypanych na grządkach gromadnie; leg. Tomasz Ślusarczyk; det. Tomasz Ślusarczyk; eksykat: 128 herb. Ślusarczyk, nie, notatka: herb.128; publikacja: Kujawa 2005. "Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych" - nowa forma gromadzenia danych mikologicznych pochodzących od amatorów. Podsumowanie roku 2005. Przegl. Przyr. 16 (3-4): 17-52
uwagi:

 ID14773  Morchella elata; płw. Helski, Jurata, teren OSW Jurata, DA-51; 2005.05.10; pobocze ścieżki asfaltowej w parku, w trawie, w pobliżu wierzba iwa, sosny; ziemia ok. 10 owocników w odległości ok. 1m jeden od drugiego; leg. Marek Snowarski; det. Marek Snowarski; eksykat: 050510-1, tak, notatka: 050510-1; publikacja: Kujawa 2005. "Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych" - nowa forma gromadzenia danych mikologicznych pochodzących od amatorów. Podsumowanie roku 2005. Przegl. Przyr. 16 (3-4): 17-52
uwagi: w tym samym miejscu co znalezisko sprzed roku

 ID62712  Morchella elata; Sukowski Las - oddz. 140 - tzw. Łysa Górka , 1.8km E od Bilcza ul. Rogatka, pow. kielecki, świętokrzyskie, EE-84; 2007.04.29; Północna część wielkiej polany śródleśnej (teren mocno nasłoneczniony), po obu stronach leśnej drogi w wilgotnej niecce porośniętej topolą osiką, wierzbą, czeremchą , pojedynczymi brzozami i ostrożynami; wśrod traw i liści 10 dojrzałych owocników na powierzchni ok. 25 m2; leg. Marcin Fałdziński; det. Marcin Fałdziński; eksykat: nie, tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2010. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część. III. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2007. Przegląd Przyrodniczy 21(1): 8-53
uwagi: 3 owocniki były już uschnięte. Smardze wyniosłe w tym miejscu znajduję po raz pierwszy, choć zdarzyło mi się znaleźć tego grzyba w tym lesie wiosną 2001 r., ale kilometr dalej

fot. 88917
Północny brzeg polany śródleśnej

fot. 88918
Droga leśna przecinająca wilgotną nieckę

fot. 88919
Widok na stanowisko

fot. 88920 fot. 88921 fot. 88922 fot. 88923 fot. 88924 fot. 88925

 ID63620  Morchella elata; Sosnowy lasek pomiędzy Bilczą a Jawornią, pow. kielecki, świętokrzyskie, EE-84; 2007.05.05; lasek sosnowy z pojedynczymi młodymi dębami i krzewami kruszyny,; w ściółce i mchu dwa owocniki pojedynczo po obu stronach drogi leśnej tuż przy polance; leg. Marcin Fałdziński; det. Marcin Fałdziński; eksykat: nie, tak, notatka: tak - zapis wideo; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2010. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część. III. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2007. Przegląd Przyrodniczy 21(1): 8-53
uwagi: Owocniki uschnięte. Tego grzyba po raz pierwszy odnotowuję w tym lasku.
fot. 90787
Siedlisko

fot. 90788 fot. 90789

 ID64903  Morchella elata; Szczawnica Jaworki, rezerwat Biała Woda, EG-34; 2007.05.12; brzeg potoku, wśród lepiężników; kamieniste, patyki, kawałki kory 3 sztuki, w odległości ok.30 cm od siebie; leg. anna kaczmarczyk; det. Anna Kujawa; , tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2010. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część. III. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2007. Przegląd Przyrodniczy 21(1): 8-53
uwagi:
fot. 93200 fot. 93201 fot. 93202

 ID97685  Morchella elata; Stalowa Wola - okolice, FF-05; 2008.04.18; las łęgowy z domieszką sosny; na ziemi po kilka , w sumie kilkanaście sztuk; leg. Wiesław Smyrski; det. Wiesław Smyrski; eksykat: nie, tak, notatka: tak, wyślę do Anny Kujawy; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2011. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część IV. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2008. Przegląd Przyrodniczy 22(1): 17-83
uwagi: >
fot. 163227 fot. 163228

 ID97794  Morchella elata; Knurów przy oczyszczalni ścieków, DF-40; 2008.04.20; w rowie gdzie bywa woda, obok rosną brzozy, niedaleko działki i oczyszczalnie ścieków, dokoła kilkanaście Morchella conica; na ziemi wśród zeschłych liści przy starym pniaku 3 owocniki; leg. Jolanta Kozak; det. Jolanta Kozak; eksykat: TAK, w Stacji ZBŚRiL PAN, 9/JK/31.05.08, tak; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2011. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część IV. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2008. Przegląd Przyrodniczy 22(1): 17-83
uwagi: fot. 163466 fot. 163467

 ID98338  Morchella elata; Przeginia Duchowna 200m N od drogi do Kaszowa, powiat krakowski, DF-67; 2008.04.26; nieużytek między polami ornymi pod krzewami tarniny; gliny z pojedynczymi kamieniami wapiennymi pojedynczy; leg. Ewa Król; det. Anna Kujawa; eksykat: nie, tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2011. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część IV. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2008. Przegląd Przyrodniczy 22(1): 17-83
uwagi: pojedynczy wyrośnięty osobnik, brak innych mimo dokładnego przeszukania w promieniu 20mfot. 165076

 ID98771  Morchella elata; 1,5km E,Klekowiec,pow.radomszczański, DE-56; 2008.05.02; nadrzeczne zadrzewienia liściaste,pod czeremchą; na ziemi wśród roślinności zielnej i dzikiej porzeczki dwa owocniki blisko siebie; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: nie, tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2011. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część IV. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2008. Przegląd Przyrodniczy 22(1): 17-83
uwagi:
fot. 166305 fot. 166306 fot. 166307 fot. 166308

 ID99060  Morchella elata; Radomsko(Stobiecko Miejskie),woj.łódzkie, DE-55; 2008.05.06; fragment łąki z drzewem owocowym(gruszą); na ziemi, w trawie pojedynczo; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: nie, tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2011. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część IV. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2008. Przegląd Przyrodniczy 22(1): 17-83
uwagi: stanowisko identyczne coID97871

fot. 167641 fot. 167642 fot. 167643

 ID101347  Morchella elata; Wrocław - Krzyki, BE-59; 2008.05.26; ocieniony skwer (wzdłuż N ściany budynku) pokryty korą; 2 owocniki; leg. Tomasz Pachlewski; det. Tomasz Pachlewski; eksykat: TAK, w Stacji ZBŚRiL PAN, 5/TP/28.06.08, tak; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2011. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część IV. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2008. Przegląd Przyrodniczy 22(1): 17-83
uwagi:

fot. 172644 fot. 172645 fot. 172646 fot. 172647

 ID102295  Morchella elata; o,5 SW,Leśn.Strzałków,pow.radomszczański, DE-56; 2008.06.01; pobocze hasiowej drogi biegnącej przez las mieszany-gł.brzoza,dąb,sosna,buk; na ziemi pojedynczo; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: nie, tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2011. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część IV. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2008. Przegląd Przyrodniczy 22(1): 17-83
uwagi:
fot. 174645 fot. 174646

 ID102557  Morchella elata; Busko Zdrój, Park Zdrojowy, woj. świętokrzyskie, EF-15; 2008.04.25; rosnące w pobliżu drzewa to: klon, jawor, kasztan, jesion, dąb; na ziemi jeden owocnik; leg. Zbigniew Oziębło; det. Zbigniew Oziębło; eksykat: nie, tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2011. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część IV. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2008. Przegląd Przyrodniczy 22(1): 17-83
uwagi:
fot. 175070

 ID198283  Morchella elata; Bytom, dzielnica Łagiewniki, pow. Bytom, woj. śląskie, DF-32; 2012.05.02; nasyp porośnięty czarnym bzem, śliwą tarniną i topolą; prawdopodobnie na zagrzebanych wśród gruzu kawałkach drewna 5 sztuk na obszarze kilku metrów kwadratowych; leg. Andrzej Sas; det. Andrzej Sas; eksykat: nie - chroniony, tak, notatka: nie
uwagi: fot. 482343

 ID213550  Morchella elata; 1 km SW od oczyszczalni ścieków w Gomunicach, gm.Gomunice, pow. radomszczański, woj. łódzkie, DE-46; 2013.05.12; pobocze żwirowej drogi w lesie sosnowym; na ziemi jeden owocnik; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: nie, tak, notatka: nie
uwagi: fot. 559558

 ID236450  Morchella elata; rezerwat Mewia Łacha, ujście Wisły, pow. gdański, woj. pomorskie, DA-82; 2014.04.25; wydmy, zarośla wierzby i róży; na ziemi 2 owocniki; leg. Grzegorz & Kajetan Neubauer; det. Grzegorz & Kajetan Neubauer; eksykat: nie - gat. chroniony w rezerwacie, tak, notatka: nie
uwagi: fot. 666660 fot. 666661 fot. 666662
Siedlisko:
fot. 666663
Lokalizacja:
fot. 666664

ID280750 Morchella elata; 200 m od zabudoiwań Martelichy ( Radomsko ), gm.Radomsko, pow. radomszczański, woj. łódzkie, DE-56; 2016.04.19; bór sosnowy; na ziemi, na poboczu drogi leśnej jeden owocnik; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: tak, w Stacji, tak, notatka: nie
uwagi: fot. 838655 fot. 838656

 ID281021  Morchella elata; 1,5 km NE od wsi Teklinów, gm.Kruszyna, pow. radomszczański, woj. łódzkie, DE-65; 2016.04.24; śródleśna, przydrożna kępa osik; na ziemi jeden owocnik; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: nie, tak, notatka: nie
uwagi: fot. 839649

ID283271 Morchella elata; 200 m SW od osady Brylisko, gm.Radomsko, pow. radomszczański, woj. łódzkie, DE-56; 2016.05.26; pobocze drogi w lesie mieszanym -olchy, brzozy, świerki; na ziemi grupa kilku owocników; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: tak, w Stacji, tak, notatka: nie
uwagi: 51st 1' 9" N i 19st 27' 22" E

fot. 847159 fot. 847160 fot. 847161

siedlisko
fot. 847162

ID292550 Morchella elata; Tatrzański PN, Dolina Filipka, 3 km S, Małe Ciche, pow. tatrzański, woj. małopolskie, EG-50; 2016.06.16; ziołoro¶la nad górskim potokiem; na glebie pojedynczy owocnik; leg. Rafał Bobrek; det. Rafał Bobrek; eksykat: nie, tak, notatka: nie
uwagi: fot. 884211fot. 884212fot. 884213

literatura · references
· Breitenbach J., Kraenzlin F., 1981 — Fungi of Switzerland 1 - Acomycota. p.2 [26I]
· Gumińska B., Wojewoda W., 1983 — Grzyby i ich oznaczanie. p.133 [5]
· Hagara, L., Antonin, V., Baier, J., 1999 — Houby. p.27 [49]
· , 2014 — Rozporządzenie Ministra Środowiska 2014 z dnia 9 października 2014r. w sprawie ochrony gatunkowej grzybów. [50.14]
· baza „publikacje po 2000 r.” #470
obecnie nie jesteś zalogowany(a) — oglądasz okrojoną, przeglądową wersję atlasu — zaloguj się (pola w prawym górnym rogu każdej strony)
lub załóż konto dostępu o ile go jeszcze nie posiadasz

Copyright © 1997-2017 by Marek Snowarski – formularz kontaktowy/contact form
przeglądowa (zwykła) wersja atlasu 17.07.03 · ta strona była ostatnio zmieniana/last modified 19.04.2017 · powstała/was created 10.12.2004

Zalinkuj tę stronę kodem (przykładowy tekst linku dostosuj do swoich potrzeb):
<a href="http://www.grzyby.pl.pl/gatunki/Morchella_elata.htm"> Morchella elata (smardz wyniosły) - Atlas grzybów Polski grzyby.pl</a>