edibleGREJ

Lyophyllum decastes (Fr.) Singer (1951)

kępkowiec jasnobrązowy (podblaszek gromadny)
Lyophyllum aggregatum Schff. ex Fr.) Kuhn.
Lyophyllum decastes
Czechy
copyright © by Mírek Junek

owocnik (Fruitbody)

Kapelusz brązowy do ochrowobrązowego, z tłustym połyskiem, czasem też jasny, prawie biały; 60-100(150) mm średnicy, początkowo półkulisty, z wiekiem wypukły do płaskiego, często z obłym garbkiem; powierzchnia gładka, z połyskiem; wilgotna skórka jest ściągalna niemal do centrum kapelusza; brzeg ostry.

Blaszki białawe, często z wiekiem z czerwonobrązowym do żółtobrązowego odcieniem; dość wąskie, gęste, przyrośnięte, ostrza gładkie.

Trzon białawy do szarawego; 45-100(200) x 8-15(20) mm, cylindryczny lub rozszerzony u podstawy, zwykle wygięty, często trzony sąsiednich owocników zrośnięte podstawą; pełny, elastyczny; powierzchnia wzdłużnie włókienkowata, u góry biało oprószona.

Miąższ biały, elastyczny, w centrum kapelusza gruby, ku brzegom cienki; bez zapachu; smak łagodny, nieokreślony.

Pileus brown to ochre-brown, with a lardaceous gloss, sometimes also light-coloured, almost white; 60-100(150) mm in diameter, initially hemispherical, with age convex to plane, often with an obtuse umbo; surface smooth, glossy; when moist cuticle peelable almost to the centre of the pileus; margin acute.

Lamellae whitish, often with age with red-brown to yellow-brown tinge; quite narrow, close, adnate, edges smooth.

Stipe whitish to greyish; 45-100(200) x 8-15(20) mm, equal, possibly enlarged at the base, usually bent, often stipes of adhering sporocarps fused at the base; solid, elastic; surface longitudinally fibrillose, at the apex white pruinose.

Flesh white, elastic, in the centre of the cap thick, towards the margins thin; odourless; taste mild, indefinite.

zarodniki (Spores)

Wysyp zarodników biały. Zarodniki kulistawe, gładkie, 5.5-7 x 5-6.5 µm.

Spore print white. Spores subglobose, smooth, 5.5-7 × 5-6.5 micro;m.

występowanie

Niezbyt częsty. Owocniki zwykle wyrastają w zrośniętych grupach liczących nawet kilkadziesiąt kapeluszy, w czarcich kręgach lub w szeregach, rzadko pojedynczo. Jesienią, w lasach liściastych i iglastych, w miejscach trawiastych, wzdłuż dróg, w parkach, ogrodach, w miejscach bogatych w humus, wśród pokrzyw i innej roślinności azotolubnej. Mogą nawet wyrosnąć w wykopach ziemnych lub w ziemnych piwnicach.

Rather rare. Sporocarps usually grow in concrescent groups, in fairy rings, rarely solitarily. In autumn, in deciduous and coniferous forests, in the grass, at roadsides, in parks, gardens, in humus-rich places, even in earth pits and cellars.

wartość (Importance)

Dobry grzyb jadalny. Po usmażeniu ma przyjemną zwartą lecz chrupką konsystencję. Z uwagi na znaczne rozmiary kęp łatwo jest pozyskać grzyby na duży posiłek.

Good edible.

uwagi (Remarks)

Lyophyllum loricatum
L. loricatum
Porównując z innymi brązowo zabarwionymi, dużymi, wiązkowymi podblaszkami, to stosunkowo łatwo odróżnić można jedynie podobnie zabarwionego podblaszka twardoskórkowego (Lyophyllum loricatum) - ma on charakterystycznie zwartą, chrzęszczącą przy przełamywaniu skórkę kapelusza.

Pozostałe podblaszki z grupy kępkowiec jasnobrązowy (Lyophyllum decastes) z racji tego, że są nierozróżnialne mikroskopowe a cechy makroskopowe są dość zmienne można traktować jako jedną grupę.

Compared with other brown-coloured, large, caespitose Lyophyllum, only a similarly coloured Lyophyllum loricatum is relatively easy to distinguish due to its characteristic pileal cuticle - compact and crunchy on breaking.

Remaining Lyophyllum from the group Lyophyllum decastes, on account of being microscopically indistinguishable and macroscopic characters variable can be regarded as belonging to the same species.

znaleziska Lyophyllum decastes na terenie Polski w rejestrze grzybów chronionych i zagrożonych (GREJ) — specyfikacja zapisów wg stanu na dzień 2017.02.15

Przyjęte do rejestru:
· z podanym ATPOL: 168165 BD-10,

• Oczekujące na przyjęcie:
· z podanym ATPOL: 297140 AB-94, 291766 DD-95, 272798 DD-95, 211147 DE-45, 168993 DE-67,

Zapisy w GREJ wg stanu na dzień 2017.02.15

168165 Lyophyllum decastes; 1 km na SW od Rogoziniec, pow. Świebodzin, woj. lubuskie, BD-10; 11.09.2008; na skraju młodnika sosnowego; na ziemi gromadnie i kępkowo; leg. Tomasz Ślusarczyk; det. Tomasz Ślusarczyk; eksykat: tak 1016* zielnik własny, tak, notatka: tak; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2012. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część VI. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2010. Przegląd Przyrodniczy 23(2): 3-59
uwagi:
fot. 350003

168993 Lyophyllum decastes; 2,5 km SE,Jasień,gm.Kobiele Wielkie, pow. radomszczański, woj. łódzkie, DE-67; 11.09.2009; las mieszany;porośnięty roślinnością zielną skraj leśnej drogi; na ziemi w wiązkach; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: tak,wyślę Ani, tak, notatka: nie
uwagi: 50st59'9,02"N 19st35'43,3"E

fot. 354704 fot. 354705 fot. 354706 fot. 354707 fot. 354708

211147 Lyophyllum decastes; 250 m SE od wsi Kotlewy (cz. wsi Żaby ), gm.Dobryszyce, pow. radomszczański, woj. łódzkie, DE-45; 25.10.2012; las mieszany -gł.sosna, również brzozy i dęby; na ziemi, pod dębem kilkadziesiąt owocników w małych wiązkach; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: tak, wyślę Kustoszowi Bazy Ani Kujawie, tak, notatka: nie
uwagi: 51st 10' 59,3" N i 19st 24' 31" E

fot. 547073 fot. 547074

272798 Lyophyllum decastes; Pawlikowice, 3 km na północny zachód od wsi, pow. pabianicki, woj. łódzkie, DD-95; 15..2.11.1; przydroże, las mieszany, sosna, świerk, dąb, brzoza; na ziemi, obok wypaleniska w wiązce, kilka sztuk; leg. Beata Łyszkowska; det. Ala Mikołajczyk; eksykat: u Ani K, http://www.bio-forum.pl/messages/33/805848.html, notatka: nie
uwagi: skórka kapelusza maślana w dotyku, twarda

291766 Lyophyllum decastes; 2 km na NW od wsi Pawlikowice, pow. pabianicki, woj. łódzkie, DD-95; 04.10.2016; przydroże, las mieszany, sosna, świerk, dąb, brzoza; z ziemi w wiązkach, kilkanaście sztuk; leg. Beata Łyszkowska; det. Beata Łyszkowska; eksykat: tak, wyślę do Błażeja, tak, notatka: nie
uwagi: grzyb pospolity w tym lesie
fot. 880699 fot. 880700 fot. 880701

297140 Lyophyllum decastes; Puszcza Bukowa, ok. 1,8 km na W od Kołbacza, pow. gryfiński, woj. zachodniopomorskie, AB-94; 29.08.2016; pobocze drogi w buczynie; na ziemi w wiązkach - kilkanaście owocników; leg. Grazyna Domian; det. Grazyna Domian; eksykat: tak - zostanie przesłany do Kustosza, tak, notatka: tak
uwagi: gatunek omówiony w wątku: http://www.bio-forum.pl/messages/33/873273.html

literatura · references
[26III] [49] · baza „publikacje po 2000 r.”

Copyright © 2002-2017 by Marek Snowarski – formularz kontaktowy/contact form
wersja publikacji 15.02.2017.www · ostatnio zmieniana/last modified 24.11.2009 · została utworzona/was created 06.08.2002
Zalinkuj tę stronę kodem (przykładowy tekst linku dostosuj do swoich potrzeb):
<a href="http://www.grzyby.pl/gatunki/Lyophyllum_decastes.htm">kępkowiec jasnobrązowy - Lyophyllum decastes - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl</a>