edibleGREJ

Lactarius lignyotus Fr. (1857)

mleczaj przydymiony
Lactarius lignyotus
przymiar20 mm
grupa w mchu, pod świerkami · gregarious in moss under spruce; 13.08.2000, Dolny Śląsk, Góry Bialskie; znal. 000813.9
copyright © by Marek Snowarski
Lactarius lignyotus
Lactarius lignyotus

owocnik (Fruitbody)

Kapelusz jednolicie, pięknie, ciemnobrunatny, aż czarny; 20-70(100) mm średnicy, wypukły, ze stożkowatym centrum; powierzchnia matowa, aksamitna, sucha, drobno pofałdowana, pomarszczona; cienkomięsty, młody łamliwy, z wiekiem elastyczny; brzeg podwinięty, potem podgięty.

Blaszki początkowo białe, w kontraście z barwą pozostałych części owocnika sprawiają wrażenie śnieżnobiałych, z wiekiem ochrowe, uszkodzone przebarwiają się rdzawoczerwono; przyrośnięte do nieco zbiegających.

Trzon barwy kapelusza, nieco jaśniejszy, zwłaszcza ku podstawie; 50-120 x 4-15 mm, walcowaty, nieco spłaszczony, z białawym nalotem; gładki lub wzdłużnie pomarszczony, w górze z listwami biegnącymi od blaszek.

Miąższ kremowy, przebarwiający się łososiowo; sok mleczny początkowo bardzo obfity, mlecznobiały, wodnisty, przebarwiający się po kilku minutach różowo, potem blednący do ochrowego; smak łagodny, z gorzkawym, drapiącym posmakiem; zapach słaby, trudny do zdefiniowania.

Pileus homogeneously, beautifully dark brown, near black; 20-70(100) mm in diameter, convex, with a central conic-shaped umbo; surface dull, velutinous, dry, finely undulating, wrinkled; thin-fleshed, when young brittle, with age elastic; margin incurved, later decurved.

Lamellae initially white, when contrasted with the colour of the rest of the sporocarp appearing snow-white, with age ochre, injured discolour rusty-red; adnate to somewhat decurrent.

Stipe concolourous with the cap, slightly lighter-coloured, particularly towards the base; 50-120 x 4-15 mm, cylindrical, slightly compressed, with whitish pruina; smooth or longitudinally wrinkled, at the apex ridges decurrent from the lamellae.

Flesh cream-coloured, discolour salmon; latex initially very profuse, milk-white, watery, after a couple of minutes discolours pink, later pales to ochre; taste mild, with bitterish, irritating relish; smell faint, difficult to define.

zarodniki (Spores)

Wysyp zarodników jasnoochrowy. Zarodniki prawie kuliste, z brodaweczkami połączonymi w siateczkę, 9-10.5 x 9-10 µm.

Spore print light ochre. Spores subglobose, finely verrucose connected to form a reticulum, 9-10.5 x 9-10 µm.

występowanie

Nieczęsty. Od lata do jesieni w starych lasach świerkowych, na pogórzu i w górach, w mszystych miejscach.

Not common. In mountains in old Picea forests.

wartość (Importance)

Jadalny. Może być jedzony na surowo posypany solą [133 p.218]

Edible.

uwagi (Remarks)

Lactarius picinus
L. picinus
placeholder
Podobny mleczaj ciemny (Lactarius picinus) nie ma stożkowatego centrum kapelusza, powierzchnia kapelusza jest gładka, nie jamkowata, górny odcinek trzonu nie jest pomarszczony

space

Similar Lactarius picinus does not have a conic-shaped umbo on the cap, decurrent lamellar ends are not concolourous with the stipe; Lactarius fuliginosus has rounded centre of the cap and flesh quickly turning pink.

wybrane znaleziska · selected collections

Lactarius lignyotus
2f · 081001.16TP221208.tp (Tomasz Pachlewski)
(Szklarska Poręba Górna, pow. jeleniogórski, woj. dolnośląskie, ok. 1 km S) las mieszany; świerk, buk
znaleziska Lactarius lignyotus na terenie Polski w rejestrze grzybów chronionych i zagrożonych (GREJ) — specyfikacja zapisów wg stanu na dzień 2017.02.15

Przyjęte do rejestru:
· z podanym ATPOL: 122928 AE-78, 156294 AE-78, 189277 DF-97, 172703 DG-27,

• Oczekujące na przyjęcie:
· z podanym ATPOL: 273908 FF-93,

Zapisy w GREJ wg stanu na dzień 2017.02.15

122928 Lactarius lignyotus; Szklarska Poręba Górna, pow. jeleniogórski, woj. dolnośląskie, ok. 1 km S, AE-78; 01.10.2008; las świerkowo-bukowy, w wąwozie potoku; na omszałym, próchniejącym pniu jeden owocnik; leg. Tomasz Pachlewski; det. Anna Kujawa; eksykat: Tak, w Stacji ZBŚRiL PAN, 16/TP/22.12.08, ; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2011. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część IV. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2008. Przegląd Przyrodniczy 22(1): 17-83
uwagi:
fot. 221415 fot. 221416

156294 Lactarius lignyotus; Szklarska Poręba Górna, las przy ulicy Armii Krajowej, pow. jeleniogórski, woj. dolnośląskie, AE-78; 09.08.2009; las świerkowy; na zmurszałym pniaku świerkowym 2 owocniki; leg. Tomasz Pachlewski; det. Tomasz Pachlewski; eksykat: BGF/BF/TP/090809/0002, okoliczności towarzyskie nie sprzyjały fotografowaniu,
uwagi:

172703 Lactarius lignyotus; Zubrzyca Górna, pow. nowotarski, woj. małopolskie, DG-27; 22.08.2010; las iglasty; na ziemi w grupie kilku owocników rosnących w promieniu kilku metrów; leg. Waldemar Czerniawski; det. Waldemar Czerniawski; eksykat: Tak, w Stacji ZBŚRiL PAN, 2/WC/5.01.11, tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2013. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część VII. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2011. Przegląd Przyrodniczy 24(2): 3-44
uwagi: fot. 368048 fot. 368049

189277 Lactarius lignyotus; Beskid Makowski (zbocza góry Chełm), pow. suski, woj. małopolskie, DF-97; 07.08.2011; las iglasty, jodły i świerki; na igliwiu dwa owocniki; leg. Waldemar Czerniawski; det. Waldemar Czerniawski; eksykat: Tak, w Stacji ZBŚRiL PAN, 4/WC/2.09.11, tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2013. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część VII. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2011. Przegląd Przyrodniczy 24(2): 3-44
uwagi: fot. 434659 fot. 434660

273908 Lactarius lignyotus; las w okolicy Woli Jasienickiej, pow. brzozowski, woj. podkarpackie, FF-93; 13.09.2014; jodła, sosna, leszczyna, buk; na ziemi 3 owocniki w grupie; leg. Anna Hreczka; det. Anna Hreczka; eksykat: Tak, zostanie przesłany do kustosza bazy, tak, notatka: nie
uwagi: fot. 813374 fot. 813375

literatura · references
[5] [18V] [33] · baza „publikacje po 2000 r.”

Copyright © 2001-2017 by Marek Snowarski – formularz kontaktowy/contact form
wersja publikacji 15.02.2017.www · ostatnio zmieniana/last modified 27.11.2009 · została utworzona/was created 05.01.2001
Zalinkuj tę stronę kodem (przykładowy tekst linku dostosuj do swoich potrzeb):
<a href="http://www.grzyby.pl/gatunki/Lactarius_lignyotus.htm">mleczaj przydymiony - Lactarius lignyotus - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl</a>