edible

Handkea utriformis (Bull.) Pers. (1789)

czasznica oczkowata
Calvatia utriformis (Bull.) Jaap (1918) · Lycoperdon utriforme Bull.
Handkea utriformis
20.09.2001, Úpice, Czechy
copyright © by Stanislav Jirásek
Handkea utriformis
Handkea utriformis
Handkea utriformis
Handkea utriformis
Handkea utriformis
Handkea utriformis

owocnik (Fruitbody)

Owocniki duże, krótko maczugowate, rzadziej bulwiaste, 50-150 mm średnicy, szczyt spłaszczony, pomarszczony lub płytko dołkowany. Osłona dwuwarstwowa.

Osłona zewnętrzna (egzoperydium) początkowo białe, pilśniowate, z wiekiem szarobrązowawe, popękane na duże poletka, "oczka", średnicy ±5 mm lub w piramidki ze skupionych miękkich kolców; u dojrzałych owocników egzoperydium odpada.

Osłona wewnętrzna (endoperydium) szarobrązowe do brązowego, matowe do nieznacznie połyskującego, konsystencji papierowej; pęka od szczytu owocnika na duże, nieregularne fragmenty i odpada do ± granicy podglebia.

Podglebie wyraźnie wykształcone, sztywne, zbudowane z dużych komór; początkowo białe, z wiekiem szarobrązowe do brązowego; oddzielone do gleby cienką, brązową pseudodiafragmą; dość trwałe i w formie miseczkowatej lub kielichowatej, przetrzymuje w dobrym stanie do kolejnego roku.

Gleba początkowo biała, w miarę dojrzewania oliwkowa do ciemnobrązowej.

Sporocarps large, shortly clavate, sporadically tuberous, 50-150 in diameter, at the top flat, wrinkled or shallowly scrobiculate. The two-layered veil.

Outermost layer (exoperidium) initially white, felt-like, with age gray-brownish, cracked into large fields, ±5 mm in diameter or into pyramids from clustered soft spines; in mature sporocarps exoperidium falls off.

Innermost layer (endoperidium) grey-brown to brown, dull to slightly lustrous, paperlike in consistency; splits open from the top of the sporocarp into large irregular patches and disintegrates to ± the point of subgleba.

Subgleba well-developed, firm, build from large chambers; initially white, with age grey-brown to brown; separated from the soil with thin brown pseudodiaphragm; quite strong and cup- or goblet-shaped, keeps well through the winter.

Gleba initially white, on maturing olive coloured to dark brown.

zarodniki (Spores)

Zarodniki kuliste, gładkie, dość grubościenne, z kroplą, 4-5 µm.

Spores globose, smooth, quite thick-walled, with drops, 4-5 µm.

występowanie

Częsta. Owocniki wyrastają poza lasami, na terenach trawiastych, preferuje miejsca cieplejsze i żyzne, łąki, pastwiska, leśne polany.

Common. Sporocarps grow outside forest area, in grasslands, prefers warmer and rich places, meadows, pasturelands, forest clearings.

wartość (Importance)

Jadalna.

Edible.

uwagi (Remarks)

Calvatia excipuliformis
H. excipuliformis
Gatunek dość charakterystyczny swoimi rozmiarami, kształtem i fakturą powierzchni owocników. W lasach i poza nimi występuje czasznica workowata (Handkea excipuliformis), jej owocniki są wyraźnie rozdzielone na węższą część dolną i szerszą główkę.

Species quite characteristic due to its size, shape and type of surface of the fruitbodies. In forests and outside them can be found Handkea excipuliformis, its fruitbodies are distinctively divided into a narrower lower part and a wider head.

wybrane znaleziska · selected collections

Handkea utriformis
6f · 070915.1.mk (Marek Kozłowski)
Copyright © 2002-2017 by Marek Snowarski – formularz kontaktowy/contact form
wersja publikacji 15.02.2017.www · ostatnio zmieniana/last modified 21.01.2010 · została utworzona/was created 18.06.2002
Zalinkuj tę stronę kodem (przykładowy tekst linku dostosuj do swoich potrzeb):
<a href="http://www.grzyby.pl/gatunki/Handkea_utriformis.htm">czasznica oczkowata - Handkea utriformis - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl</a>