gwiazdosz potrójny


Geastrum triplex Jungh. (1840)
gwiazdosz potrójny


Geastrum triplex
pokrój; 04.10.2005, Słowacja, Strazowskie Vierchy, Pruzina; znal. 051004.1
Copyright © by Marek Snowarski
Geastrum triplex
widok z boku / side view; 29.09.2002, Lubliniec; znal. 020929.1
Copyright © by Marek Snowarski
Geastrum triplex
spodnia strona egzoperydium; 04.10.2005, Słowacja, Strazowskie Vierchy, Pruzina; znal. 051004.1
Copyright © by Marek Snowarski

OwocnikFruitbody
Geastrum triplex
ujście zarodników
peristome
Geastrum triplex  Owocnik początkowo zamknięty, na poły podziemny, cebulowatego kształtu, jedynie u podstawy pokryty grzybnią przerośniętą z podłożem; powierzchnia jasnobrązowa lub zaróżowiona, nieco ciemnieje z wiekiem; wierzchnia warstwa osłony zewnętrznej łatwo odpada.
  Osłona zewnętrzna (egzoperydium) pęka do połowy na 4-5(8) płatów, które rozchylają się gwiazdowato i podwijają, maksymalna średnica owocnika 50-180 mm; płaty grube do 5 mm; ich wewnętrzna warstwa podczas podwijania się ramion pęką i wywija się ku górze, częściowo rozpada się a jej resztki tworzą kołnierz wokół osłony wewnętrznej, Wewnętrzna strona osłony zewnętrznej gładka, bez połysku, kremowa, z wiekiem ciemnieje jasnobrązowa do ciemnobrązowej, czasem z czerwonawym odcieniem, może być mniej lub bardziej spękana.
  Osłona wewnętrzna (endoperydium) kulistawa, nieco spłaszczona, 20-40(50) mm średnicy; tej samej barwy co wewnętrzna strona ramion, z wiekiem ochrowobrązowa; pergaminowata; siedząca lub na krótkiej (2 mm) szyjce; bez apofizy.
  Ujście zarodników (perystom) niskie, nieco wzniesione, włókniste, zwykle otoczone jaśniejszą strefą. Kolumella silna, sięga do połowy endoperydium. Gleba brązowa.
ZarodnikiSpores Geastrum triplex  Zarodniki kuliste, o licznych i długich do 1 µm brodawkach (13-18 na obwodzie).
  Włośnia brązowa, nierozgałęziona, strzępki do 7.5 µm szerokości.
Występowanie   Nieczęsty. Owocniki wyrastają pojedynczo lub gromadnie, częściej w miejscach zacienionych i bogatych w resztki organiczne, w zakrzaczeniach, w parkach. Czasem na silnie rozłożonym drewnie drzew liściastych.
IX3:02; X1:05;
WartośćImportance   W Polsce podlega ochronie, jak i pozostałe gwiazdosze. Bez znaczenia kulinarnego
  No culinary value.
UwagiRemarks   Gatunek wyróżniający się wśród gwiazdoszy obecnością kołnierza szyjkowego oraz dużymi rozmiarami i masywnością owocników.
W rejestrze grzybów chronionych i zagrożonych (GREJ)
Specyfikacja zapisów na dzień 2010.03.10 14:39

Przyjęte do rejestru:
· z podanym ATPOL: 24676 AB-83, 80409 AB-83, 111346 AB-83, 119329 cf. AB-83, 111538 AB-93, 119334 AB-94, 111347 BB-63, 111349 BB-63, 131263 BC-17, 72580 BC-98, 55584 CF-39, 61283 cf. DA-51, 122359 DA-80, 124609 DA-80, 128113 DA-80, 145353 DA-80, 98933 DE-35, 149880 DE-35, 126335 DE-66, 12468 DF-00, 110075 DF-00, 44299 DF-91, 86015 DF-94, 116513 DF-94, 61265 ED-25, 44466 ED-26, 88461 EE-19, 75780 EE-84, 121147 FF-04, 143378 GC-01, 77185 GE-90,

Oczekujące na przyjęcie:
· z podanym ATPOL: 125973 DA-51, 74372 EG-33, 74376 EG-33, 76031 EG-33, 158227 FE-13, 158250 FE-13, 158259 FE-13,
· bez ATPOL lub wadliwy: 72781,

W publikacjach po 2000 r. Geastrum triplex Jungh. - Basidiomycota
synonimy: G. indicum (Klotsch) S. Rauschert ss. Rauschert, Dorfelt
uwagi: wg IF G. indicum to Cycloderma indicum
Flisińska 2004, Narkiewicz 2001a, Szczepkowski i in. 2008, Nowak i Spałek 2001, Lisiewska 2004, Wojewoda 2000b, Kujawa 2005, Łuszczyński 2007, Kujawa i Gierczyk 2007, Markowska 2004, Narkiewicz 2005, Fiedorowicz 2007, Łuszczyński 2008, Chachuła 2009, Gumińska 2006, Wojewoda 2008, Friedrich i Łyczek 2006, Wilga 2008b, Kujawa 2009a,
Literatura (REFERENCES) Rudnicka-Jezierska W., 1991 - Flora Polska. Grzyby (Mycota). Tom XXIII. Purchawkowe (Lycoperdales), tęgoskórowe (Sclerodermatales), pałeczkowe (Tulostomatales), gniazdnicowe (Nidulariales), sromotnikowe (Phallales), osiatkowe (Podaxales). p.67 [14]
Hagara, L., Antonin, V., Baier, J., 1999 - Houby. p.404 [49]
Breitenbach J., Kraenzlin F., 1986 - Fungi of Switzerland 2 - Non gilled fungi n.502 [26II]
W Internecie (LINKS) Lista (12) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w wersji profesjonalnej; tutaj użyj linku w tytule tego bloku aby je odszukać.
List of (12) external links available in professional version; here use link on the left to locate it.
Fotografie 1:1
(Natural size photographs)
Strona z fotografiami sprowadzonymi do naturalnego rozmiaru (skala 1:1) dostępna tylko w wersji profesjonalnej
Page of natural size photographs (scale 1:1) availlable in professional version


Wybrane znaleziska. Kliknij na miniaturkę aby zobaczyć tablicę wszystkich fotografii:
Selected collections. Click on small photo to see all pictures:
Geastrum triplex

02 09 29 - 1 (Marek Snowarski) - 12 fot.
(Lubliniec) lasopark, podłoże piasek, pod kasztanowcem
identification: Geastrum triplex
spores: 3.7 × 3.6, Q= 1.0, N= 20

Geastrum triplex

05 10 04 - 1 - 13 fot.
(Słowacja, Strazowskie Vierchy, Pruzina)



Copyright © 2002-2006 by Marek Snowarski
Ostatnia zmiana/MODIFIED: 06.05.2006 (utworzona/CREATED 15.06.2002) | Zobacz też rośliny naczyniowe Polski, atlas roślin
Wersja publikacji: 2010.03.10w


praca |