non edibleprotectedred listGREJ

Geastrum triplex Jungh. (1840)

gwiazdosz potrójny
Geastrum triplex
pokrój; 04.10.2005, Słowacja, Strazowskie Vierchy, Pruzina; znal. 051004.1
copyright © by Marek Snowarski
Geastrum triplex
widok z boku · side view
Geastrum triplex
spodnia strona egzoperydium

owocnik (Fruitbody)

Geastrum triplex
ujście zarodników
peristome
Geastrum triplex
Owocnik początkowo zamknięty, na poły podziemny, cebulowatego kształtu, jedynie u podstawy pokryty grzybnią przerośniętą z podłożem; powierzchnia jasnobrązowa lub zaróżowiona, nieco ciemnieje z wiekiem; wierzchnia warstwa osłony zewnętrznej łatwo odpada.

Osłona zewnętrzna (egzoperydium) pęka do połowy na 4-5(8) płatów, które rozchylają się gwiazdowato i podwijają, maksymalna średnica owocnika 50-180 mm; płaty grube do 5 mm; ich wewnętrzna warstwa podczas podwijania się ramion pęką i wywija się ku górze, częściowo rozpada się a jej resztki tworzą kołnierz wokół osłony wewnętrznej, Wewnętrzna strona osłony zewnętrznej gładka, bez połysku, kremowa, z wiekiem ciemnieje jasnobrązowa do ciemnobrązowej, czasem z czerwonawym odcieniem, może być mniej lub bardziej spękana.

Osłona wewnętrzna (endoperydium) kulistawa, nieco spłaszczona, 20-40(50) mm średnicy; tej samej barwy co wewnętrzna strona ramion, z wiekiem ochrowobrązowa; pergaminowata; siedząca lub na krótkiej (2 mm) szyjce; bez apofizy.

Ujście zarodników (perystom) niskie, nieco wzniesione, włókniste, zwykle otoczone jaśniejszą strefą. Kolumella silna, sięga do połowy endoperydium. Gleba brązowa.

zarodniki (Spores)

Geastrum triplex
Zarodniki kuliste, o licznych i długich do 1 µm brodawkach (13-18 na obwodzie).

Włośnia brązowa, nierozgałęziona, strzępki do 7.5 µm szerokości.

występowanie

Nieczęsty. Owocniki wyrastają pojedynczo lub gromadnie, częściej w miejscach zacienionych i bogatych w resztki organiczne, w zakrzaczeniach, w parkach. Czasem na silnie rozłożonym drewnie drzew liściastych.

wartość (Importance)

W Polsce podlega ochronie, jak i pozostałe gwiazdosze. Bez znaczenia kulinarnego

No culinary value.

uwagi (Remarks)

Gatunek wyróżniający się wśród gwiazdoszy obecnością kołnierza szyjkowego oraz dużymi rozmiarami i masywnością owocników.
wybrane znaleziska · selected collections
Geastrum triplex
12 fot. · 02 09 29 1 (Marek Snowarski)
(Lubliniec) lasopark, podłoże piasek, pod kasztanowcem
identification: Geastrum triplex
spores: 3.7 × 3.6, Q= 1.0, N= 20
Geastrum triplex
13 fot. · 05 10 04 1
(Słowacja, Strazowskie Vierchy, Pruzina)
strona z fotografiami sprowadzonymi do naturalnego rozmiaru (skala 1:1) dostępna tylko w Pełnej Wersji
page of natural size photographs (scale 1:1) availlable in Full Version
znaleziska Geastrum triplex na terenie Polski w rejestrze grzybów chronionych i zagrożonych (GREJ) — specyfikacja zapisów wg stanu na dzień 2010.06.25 22:29

Przyjęte do rejestru:
· z podanym ATPOL: 24676 AB-83, 80409 AB-83, 111346 AB-83, 119329 cf. AB-83, 111538 AB-93, 119334 AB-94, 111347 BB-63, 111349 BB-63, 131263 BC-17, 72580 BC-98, 55584 CF-39, 61283 cf. DA-51, 122359 DA-80, 124609 DA-80, 128113 DA-80, 145353 DA-80, 98933 DE-35, 149880 DE-35, 126335 DE-66, 12468 DF-00, 110075 DF-00, 44299 DF-91, 86015 DF-94, 116513 DF-94, 61265 ED-25, 44466 ED-26, 88461 EE-19, 75780 EE-84, 121147 FF-04, 143378 GC-01, 77185 GE-90,

Oczekujące na przyjęcie:
· z podanym ATPOL: 125973 DA-51, 161538 DA-80, 163403 DE-66, 74372 EG-33, 74376 EG-33, 76031 EG-33, 158227 FE-13, 158250 FE-13, 158259 FE-13,
· bez ATPOL lub wadliwy: 72781,

literatura · references — [14 p.67] · [49 p.404] · [26II tab.502] · baza „publikacje po 2000 r.”

w Internecie · direct links — lista (12) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w Pełnej Wersji; tutaj użyj linku z boku aby je odszukać.
List of (12) external links available in Full Version; here use link on the left to locate it.

Copyright © 2002-2010 by Marek Snowarski – formularz kontaktowy/contact form · zobacz też Atlas roślin Polski
wersja publikacji 25.06.2010.www · ostatnio zmieniana/last modified 06.05.2006 · została utworzona/was created 15.06.2002
Zalinkuj tę stronę kodem (przykładowy tekst linku dostosuj do swoich potrzeb):
kod html: <a href="http://www.grzyby.pl/gatunki/Geastrum_triplex.htm">gwiazdosz potrójny - Geastrum triplex - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl</a>
BBCode na wielu forach: [url=http://www.grzyby.pl/gatunki/Geastrum_triplex.htm]gwiazdosz potrójny - Geastrum triplex - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl[/url]