poisonous

Galerina marginata (Batsch) Kühner (1935)

hełmówka jadowita (hełmówka obrzeżona)
Galerina unicolor (Vahl) Singer (1936) · Galerina autumnalis (Peck) A.H. Sm. & Singer (1964) · Galerina unicolor sensu auct. mult. = Galerina praticola
Galerina marginata
pokrój · habit; 08.10.2005, Slovakia, Strazovske vrchy Mts., Domanizska Lehota, valley Hodon (DOM1, Q6977c); znal. 051008.17
copyright © by Marek Snowarski
Galerina marginata
kapelusz i pierścień · pileus, annulus
Galerina marginata
blaszki i trzon · lamellae and stipe
Galerina marginata
pokrój · habit
Galerina marginata
pokrój · habit
Galerina marginata
pokrój · habit

owocnik (Fruitbody)

Kapelusz higrofaniczny, wilgotny ochrowobrązowy do ciemnobrązowego, czerwonawobrązowego, suchy żółtobrązowy; (10)15-25(40) mm średnicy, początkowo półkulisty, wypukły z wiekiem płaski, w centrum z zagłębieniem lub szerokim garbkiem; powierzchnia gładka, sucha, matowa lub nieco lśniąca; w młodości przy brzegu z włókienkami osłony; brzeg równy, ostry, wilgotny nieco prześwitująco prążkowany.

space

Trzon żółtobrązowy do ciemnobrązowego; 25-60 x 1.5-5 mm, równogruby, pełny, z wiekiem pusty; pierścień włóknisty lub ±błoniasty, zwisający, nietrwały, białawy, zwykle brązowo zabarwiony przez zarodniki; powierzchnia poniżej pierścienia wyraźnie biało kłaczkowato-włóknista na brązowym tle, powyżej pierścienia biało ziarnista na ochrowym tle.

space

Barwa wysypu zarodników rdzawobrązowy.

Pileus hygrophanous, when moist ochre-brown to dark brown, reddish-brown, dry yellow-brown; (10)15-25(40) in diameter, initially hemispherical, convex with age plane, depressed or otherwise broadly umbonate; surface smooth, dry, dull or slightly glossy; when young with velar fibrils at the margin; margin entire, acute, when moist somewhat translucent-striate.
Lamellae light brown, with age reddish-brown; broad, at the stipe notched and adnate; edge white tomentose.
Stipe yellow-brown to dark brown; 25-60 x 1.5-5 mm, equal, solid, hollow with age; the ring fibrous or membranous, pendant, fleeting, off-white, usually brown coloured by spores; surface below the ring distinctively white floccose-fibrillose on brown background, above the ring white granular on ochre background.
Flesh light ochre to brown, thin; smell and taste farinaceous, mild. Better not attempt a palatability testing as the fungus is strongly poisonous.
Spore print rusty-brown.

cechy mikroskopowe (Micro)

Zarodniki migdałowate, umiarkowanie brodawkowane, z wyraźną łysinką (suprahilar plage), 8.5-10 × 5-5.5 µm [102], 7.7-10.6 × 4.7-6.5 µm [26V], 8-11 × 5-6.5 µm [106].

space

Skórka kapelusza ze słabo rozwiniętą warstwą śluzowaciejących strzępek (ixocutis).

Spores ellipsoid do ovate, moderately verrucose, with plage, -10.5 x 5-5.5 µm [102]) . Cheilocystidia lagegeniform to fusiform, 30-60 x 8-18 µm; pleurocystidia not abundant, simillar but bigger.

występowanie

Częsta. Owocniki wyrastają od lata do jesieni, pojedynczo, częściej w grupach lub prawie w wiązkach, na rozkładającym się drewnie drzew iglastych (te z drzew liściastych należą do innych podobnych gatunków [26V]), także na trocinach, zżynkach i pniakach oraz na zagrzebanym drewnie.

Common. Summer-fall, solitary, gregarious or semiclustered, on dead conifer wood (on hardwood are other Galerina species [26V]), on sawdust, wood chips, stumps or buried wood.

wartość (Importance)

Śmiertelnie trująca o toksynach analogicznych do muchomora sromotnikowego (Amanita phalloides).

Deadly poisonous. Of toxicity the same as Death Cap (Amanita phalloides).

edibletradeMożliwość pomylenia silnie trującej hełmówki jadowitej (Galerina marginata) z łuskwiakiem jadalnym (Kuehneromyces mutabilis) jest groźna dla grzybiarzy.

space

Drugie źródłem fatalnych pomyłek może być mylenie przez poszukujących halucynogennych nadrzewnych łysiczki (Psilocybe) z grupy łysiczka czeska (Psilocybe bohemica). To bardzo rzadkie grzyby a ich odróżnienie wymaga dużej biegłości mykologicznej.

A fatal mistake can be made by those collecting edible Kuehneromyces mutabilis. Kuehneromyces differs in that the surface of the stipe below annular zone is squamulose and not fibrillose. Gills are short decurrent. Fruitbodys slightly more robust and usually grows clustered. Its spores are smooth, with distinct germ pore, cystidia indistinct. Collectors of wood-inhabitant hallucinogenic Psilocybe from Psilocybe bohemica group can also fall a prey to fatal mistakes. They are rare and belong to robust LBM (little brown mushrooms) group. One must have great mycological practice to recognize species in this group.

Na drewnie liściastym rośni też podobna hełmówka jesienna (Galerina autumnalis), wyróżnia się zżelatynowaną skórką kapelusza i podłożem na którym wyrasta, poza tym bardzo podobna i często synonimizowana z hełmówką obrzeżoną (Galerina marginata).

space

Podobna Galerina praticola wyrasta wśród mchów na wilgotnych terenach trawiastych.

On deciduous wood can be also found a similar Galerina autumnalis, distinguished by gelatinized cuticle of the cap and the substrate on which it grows, otherwise it is very similar and often considered synonymal with Galerina marginata. Specimens Galerina marginata growing on hardwood are also included taxonomically under the name Galerina unicolor.
Similar Galerina praticola can be found in the moss on waterlogged grasslands.

wybrane znaleziska · selected collections

Galerina marginata
3f · 05 10 08 12
(Slovakia, Strazovske vrchy Mts., Domanizska Lehota, valley Hodon (DOM1, Q6977c))
Galerina marginata
11f · 05 10 08 17
(Slovakia, Strazovske vrchy Mts., Domanizska Lehota, valley Hodon (DOM1, Q6977c))
Copyright © 2003-2017 by Marek Snowarski – formularz kontaktowy/contact form
wersja publikacji 15.02.2017.www · ostatnio zmieniana/last modified 10.10.2012 · została utworzona/was created 20.02.2003
Zalinkuj tę stronę kodem (przykładowy tekst linku dostosuj do swoich potrzeb):
<a href="http://www.grzyby.pl/gatunki/Galerina_marginata.htm">hełmówka jadowita - Galerina marginata - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl</a>