smiertelnie trującyGREJ

Galerina autumnalis (Peck) A.H. Sm. & Singer

hełmówka jesienna
Galerina autumnalis (hełmówka jesienna)
17.11.2000, Dolny Śląsk, dolina Odry; copyright © by Marek Snowarski
Galerina autumnalis (hełmówka jesienna)
Galerina autumnalis (hełmówka jesienna)
Galerina autumnalis (hełmówka jesienna)
Galerina autumnalis (hełmówka jesienna)

cechy makroskopowe

Galerina autumnalis (hełmówka jesienna)
Kapelusz 25-50 mm średnicy, kloszowaty, z wiekiem coraz bardziej wypłaszczony, wierzchołek szeroki, tępy; higrofaniczny, wilgotny żółtobrązowy, ochrowobrązowy, pomarańczowobrązowy; powierzchnia gdy wilgotna to lepka i śliska w dotyku; suchy beżowoochrowy; brzeg nie prążkowany, równy i ostry.

space

Trzon u góry brązowawy, ku podstawie ciemniejący do czarnobrązowego; powierzchnia pokryta białymi włókienkami, resztkami osłony; 40-60 mm długości i 3-4 mm szerokości; pierścień włókienkowato-błoniasty, stosunkowo trwały.

space

Galerina autumnalis (hełmówka jesienna)

Barwa wysypu zarodników rdzawobrązowa.

cechy mikroskopowe

Galerina autumnalis (hełmówka jesienna)
pileipelis

Skórka kapelusza z wyraźną warstwą śluzowaciejących strzępek (ixocutis).

Zarodniki drobno brodawkowane, łysinka (suprahilar plage) wyraźna, 9-10.5 × 5-5.5 µm [102], 7.5-10.6 × 4.6-6 µm Q= 1.5-1.8 [26V], 8-10 × 5.5-6.5 µm [106].

space

występowanie

Częsta. Owocniki wyrastają od lata do jesieni, pojedynczo, częściej prawie w wiązkach lub w grupach, na rozkładającym się drewnie drzew liściastych i iglastych, także na trocinach, zżynkach i pniakach oraz na zagrzebanym drewnie.

Common. Summer-fall, solitary, gregarious or almost clustered, on dead wood of hardwoods and conifers, on sawdust, wood chips, stumps or buried wood.

wartość

Śmiertelnie trująca o toksynach analogicznych do muchomor zielonawy (Amanita phalloides).

Deadly poisonous. Of toxicity the same as muchomor zielonawy (Amanita phalloides).

uwagi

Podobna do hełmówka jadowita (Galerina marginata) od której wyróżnia się dobrze rozwiniętą żelatynowatą warstwą skórki kapelusza (w dotyku tłusta do lepkiej), nieco masywniejszymi owocnikami z mocniejszym i trwalszym pierścieniem; zarodniki ma mniej szorstko urzeźbione; ma też rosnąć na drewnie liściastym w odróżnieniu od hełmówka jadowita (Galerina marginata) która rośnie na drewnie iglastym.

space

Similar to hełmówka jadowita (Galerina marginata) from which differs with well developed gelatinous layer in pileipelis (in touch butyraceous or viscid), slightly more robust habit, and more persistant stronger ring; its spores are smoother ornamented; it is believed that it grows usually on wood of hardwood (hełmówka jadowita (Galerina marginata) on conifers wood). For further remarks see hełmówka jadowita (Galerina marginata) page - also about simillar but edible łuszczak zmienny (Kuehneromyces mutabilis).
znalezisko 20001117.3.00 - Galerina autumnalis (hełmówka jesienna); Dolny Śląsk, dolina Odry
33f · 20001117.3.00
leg. Marek Snowarski
/Dolny Śląsk, dolina Odry/
znalezisko 20041114.5.04 - Galerina autumnalis (hełmówka jesienna); dolina Odry-Oławy
13f · 20041114.5.04
/dolina Odry-Oławy/
znaleziska Galerina autumnalis na terenie Polski

w rejestrze grzybów chronionych i zagrożonych GREJ

zapisy w GREJ wg stanu na dzień 2017.06.17
ID na żółtym tle to oznaczenie zweryfikowane przez kustorza GREJ, pozostałe oczekują na weryfikację.

DE-56 208280

ID208280 Galerina autumnalis; dawna osada Brylisko, gm.Radomsko, pow. radomszczański, woj. łódzkie, DE-56; 2012.10.17; liściaste zadrzewienia nad rzeczką; na murszejącym kikucie złamanej wierzby grupa kilkudziesięciu owocników; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: tak, wyślę Kustoszowi Bazy Ani Kujawie. Eksykat pobrany 11.11.2012, tak, notatka: nie
uwagi: 51st 1' 11" N i 19st 27' 31,12" E

fot. 532119 fot. 532120 fot. 532121 fot. 532122 fot. 532123

Stanowisko obserwowane od kilku lat.

literatura · references
· Horak, E. 2005., — Röhrlinge und Blätterpilze in Europa. p.466 [102]
· Breitenbach J., Kraenzlin F., 2000 — Fungi of Switzerland 5 - Cortinariaceae p.409 [26V]
· Hagara, L., Antonin, V., Baier, J., 1999 — Houby. p.305 [49]
· Watling R., Gregory N.M, Orton P.D., 1993 — British Fungus Flora. Agarics and Boleti. 7. Cortinariaceae p.p.: Galerina, Gymnopilus, Leucocortinarius, Phaeocollybia, Phaeogalera, Phaeolepiota, Phaeomarasmius, Pleuroflammula, Rosites & Stagnicola. p.51 [69]
· Bon, M., 1991 — Cle monographique des especes galero-naucorioides p.42 [106]
· Knudsen, H., Vesterholt, J., 2012 — Funga Nordica "2" p.900 [141]
· baza „publikacje po 2000 r.” #1864
obecnie nie jesteś zalogowany(a) — oglądasz okrojoną, przeglądową wersję atlasu — zaloguj się (pola w prawym górnym rogu każdej strony)
lub załóż konto dostępu o ile go jeszcze nie posiadasz

Copyright © 1997-2017 by Marek Snowarski – formularz kontaktowy/contact form
przeglądowa (zwykła) wersja atlasu 17.06.17 · ta strona była ostatnio zmieniana/last modified 14.03.2017 · powstała/was created 29.03.2004

Zalinkuj tę stronę kodem (przykładowy tekst linku dostosuj do swoich potrzeb):
<a href="http://www.grzyby.pl.pl/gatunki/Galerina_autumnalis.htm"> Galerina autumnalis (hełmówka jesienna) - Atlas grzybów Polski grzyby.pl</a>