edible

Coprinus comatus Fr. (1797)

czernidłak kołpakowaty(Shaggy Mane)
Coprinus comatus
03.11.2004, dolina Odry-Oławy; znal. 041103.1
copyright © by Marek Snowarski
Coprinus comatus Coprinus comatus Coprinus comatus
Coprinus comatus Coprinus comatus
przymiar20 mm
duże owocniki w wilgotnym zagłębieniu w lesie łęgowym · in wet place in floodplain forest

owocnik (Fruitbody)

Kapelusz białawy, na szczycie ochrowobrązowy; początkowo jajowaty, szybko o charakterystycznym wydłużonym walcowatym kształcie, średnicy 30-60 mm i (50)60 - 130(150) mm wysokości, dojrzały z wywiniętym brzegiem, dzwonowaty; powierzchnia kapelusza, poza nagim szczytem, włóknista i pokryta białawymi, grubymi, odstającymi, dachówkowato ułożonymi łuskami; kapelusz poczynając od krawędzi wywija się, różowieje, potem czernieje i rozpływa się w czarną maź.

Blaszki białe, wkrótce od strony brzegu kapelusza różowieją, potem czernieją i rozpływają się; bardzo gęste, szerokie, cienkie; wolne, rożnej długości.

Trzon biały, potem żółtawy; 60- 120(200) x 8-15(30) mm, wysmukły, z pustym kanałem, ku podstawie rozszerzony; powierzchnia z drobnymi włókienkami, łuseczkami lub gładka; pierścień biały, delikatny, zanikający, ruchomy, często opuszczony leżący na podstawie trzonu.

Miąższ biały; w kapeluszu bardzo cienki, miękki; w trzonie włóknisty; smak łagodny; zapach nieznaczny, przyjemy.

Pileus whitish, with ocher-brown top; at first ovoid, soon long cylindric, 30-60 mm wide and (50)60 - 130(150) tall, mature with decurved margin, bell-shaped; surface (beside glabrous center) fibrillose with whitish, dense, coarse, recurved scales; at maturity cap margin become decurved, pinkish, then becoming black and deliquescing into black liquid.

Lamellae white, soon staring from margin becoming pink, then black and deliquescing; very close, broad, thin; free.

Stipe white, yellowish in age; 60- 120(200) x 8-15(30) mm, slender, hollow, enlarged toward the base; surface fibrillose; taste mild; smell indistinct, pleasant; ring white, soft, movable, often seen at stipe base.

Flesh white, thin and soft at cap; in stipe fibrillose; taste mild; smell indistinct, pleasant.

zarodniki (Spores)

Wysyp zarodników czarny. Zarodniki jajowate, gładkie, (10)12 - 14(16) x (6)7 - 8 µm.

Spore print black. Spores ovoid, smooth, (10)12 - 14(16) x (6)7 - 8 µm.

występowanie

Coprinus comatus
Bardzo pospolity. Owocniki wyrastają od maja do listopada, z gleby, pojedynczo lub częściej gromadnie. Często w ludzkim sąsiedztwie, w ogrodach, w parkach, na trawnikach, na nawożonych łąkach, obrzeżach lasu, na wysypiskach śmieci i stertach nawozu, przy drogach i ulicach. Niemal pewne jest wystąpienie w pierwszych latach po założeniu trawnika.

Very common. Spring-fall. Gregarious, more rarely solitary, from soil, often close to human habitats, in gardens and parks, on roadsides, lawns.

wartość (Importance)

Jadalne są młode owocniki, jeszcze zamknięte i czysto białe, szybko zaczynają się rozpływać dlatego nie wolno zwlekać z przyrządzeniem. Smaczny. W ubiegłych wiekach czarna maź zarodnikowa bywała stosowana jako pigment przy produkcji niektórych rodzajów atramentu – stąd też i epitet gatunkowy czernidłaka pospolitego (Coprinus atramentarius).

Edible when young.

gatunki podobne

Coprinus atramentarius
C. atramentarius
Grzyb bardzo charakterystyczny i trudno o pomyłkę. Walcowatym kształtem, białym kolorem i dość znacznym rozmiarem wyróżnia się spośród innych gatunków.

Równie częsty Coprinus atramentarius (Coprinus atramentarius) rośnie w tych samych siedliskach. Ma jasnoszary kapelusz, bez odstających łuseczek, a jedynie przylegająco włóknisty. Trzon jest bez pierścienia, często z +- wyraźną ostrą krawędzią u podstawy.

Stosunkowo podobny jest rzadki Coprinus sterquilinus ale jest mniejszy, wyrastaj na nawozie i ma większe zarodniki.

This specie is easy to identify thank to its size, cap shape and coarse white scales.

Also very common Inky Cap (Coprinus atramentarius) grows in the same habitats. It differs by fibrillose, not scaly, pileus surface, which is gray to silver-gray. The stipe is without ring, with more or less distinct margin at base.

Quite similar is rare Coprinus sterquilinus which grows on dung, is smaller and has bigger spores.

Inne fotografie · Additional photographs
Coprinus comatus
w parku, w trawie · in grass, in park
Coprinus comatus
przejrzałe owocniki; w parku, w trawie · mature sporocarps, in grass, in park
Coprinus comatus
jeszcze bardziej przejrzałe owocniki; w parku, w trawie · mature sporocarps, in grass, in park
Coprinus comatus

wybrane znaleziska · selected collections

Coprinus comatus
5f · 04 11 03 1
(dolina Odry-Oławy)
Coprinus comatus
6f · 04 05 22 3
(Jurata)
Copyright © 1997-2017 by Marek Snowarski – formularz kontaktowy/contact form
wersja publikacji 15.02.2017.www · ostatnio zmieniana/last modified 25.11.2009 · została utworzona/was created 30.10.1997
Zalinkuj tę stronę kodem (przykładowy tekst linku dostosuj do swoich potrzeb):
<a href="http://www.grzyby.pl/gatunki/Coprinus_comatus.htm">czernidłak kołpakowaty - Coprinus comatus - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl</a>