chronionyred listGREJ
· jest w czekliście Wojewoda (2003) [105]
· ochrona ścisła (I.11); b/wył. gosp. (§7.1)
· Czerwona Lista — E–wymierający - krytycznie zagrożony

Catathelasma imperiale (Fr.) Singer

dwupierścieniak cesarski
na stronie — opis · zarodniki · występowanie · wartość · uwagi · znaleziska
Catathelasma imperiale (dwupierścieniak cesarski)
14.11.2009, Słowacja; copyright © by Joanna Gądek
Catathelasma imperiale (dwupierścieniak cesarski)
Catathelasma imperiale (dwupierścieniak cesarski)
Catathelasma imperiale (dwupierścieniak cesarski)
Catathelasma imperiale (dwupierścieniak cesarski)

opis

Kapelusz orzechowobrązowy do czerwonawobrązowego; duży, 70-120(160) mm średnicy, początkowo wypukły, z wiekiem rozpostarty do nieco lejkowatego; powierzchnia matowa, z promieniście ułożonymi, delikatnymi, włókienkowatymi łuseczkami, w centrum kapelusza często widoczne płatowate resztki osłony całkowitej; brzeg podwinięty.

space

Trzon białawy do kremowego; 50-100 × 25-50 mm, zwykle zwężający się stożkowato ku podstawie; powierzchnia gładka lub z pierścieniowymi spękanymi strefowaniami; z dwoma pierścianiemi, błoniastymi, są one pozostałością osłony całkowitej; górny jest trwały i sztywny, ściągalny ku górze, poniżej niego znajduje się druga strefa pierścieniowa, ściśle przylegająca do trzonu, zanikająca z wiekiem.

space

zarodniki

Wysyp zarodników biały. Zarodniki wrzecionowato-elipsoidalne, gładkie, hialinowe, z kroplami, 12.5-15 × 5-6.5 µm.

występowanie

Gatunek podlega ochronie ścisłej (poz. I.11 wg aktualnego rozporządzenia). Nie mają do niego zastosowania wyłączenia spod ochrony uzasadnione względami godpodarki rolnej, leśnej lub rybackiej (§7.1). Do ustawowej ochrony został włączony w 2004 roku.
Nieczęsty. Owocniki wyrastają jesienią, pojedynczo lub po kilka w grupie, w górach i w piętrze alpejskim, na glebach wapiennych, na pastwiskach i w widnych lasach świerkowych zawsze w pobliżu świerków z którymi tworzy mikoryzę. Owocniki są na pół podziemne, stąd zauważalne są dopiero wystające kapelusze dojrzewających egzemplarzy.

Statusy czerwonej listy. [125]: E–wymierający - krytycznie zagrożony

wartość

Jadalny. Paradoksalnie dopuszczony do obrotu handlowego w Polsce a jednocześnie chroniony (2004) - niedopatrzenie legislacyjne. Dawniej ceniony jako wydajna podróbka suszu borowikowego - z jednej strony ciężki, z drugiej strony biały. Jednak niesmaczny.

uwagi

Gatunek charakterystyczny swoim podwójnym pierścieniem i rozmiarami owocników. Podobny charakter i barwę mają owocniki bardzo rzadkiej gąska wielka (Tricholoma colossus), ta jednak ma jedynie włókienkowatą strefę pierścieniową i wykrojone, nierozwidlające się blaszki oraz powoli czerwieniejący miąższ.
znalezisko 20091114.1.jgadek - Catathelasma imperiale (dwupierścieniak cesarski); Słowacja
5f · 20091114.1.jgadek
leg. Joanna Gądek
/Słowacja/
znalezisko 20070707.1.jgadek - Catathelasma imperiale (dwupierścieniak cesarski); Międzybrodzie Bialskie
5f · 20070707.1.jgadek
leg. Joanna Gądek
/Międzybrodzie Bialskie/
literatura · references
· Breitenbach J., Kraenzlin F., 1991 — Fungi of Switzerland 3 - Boletes & Agarics 1st part p.147 [26III]
· Gumińska B., Wojewoda W., 1983 — Grzyby i ich oznaczanie. p.328 [5]
· Bas C., Kuyper Th. W., Noordeloos M.E., Vellinga E.C., 1995 — Flora Agaricina Neerlandica. Vol. 3. Tricholomataceae (2). p.176 [80.3]
· Wojewoda, W., 2003 "2005", — Checklist of polish larger basidiomycetes. [105]
· , 2014 — Rozporządzenie Ministra Środowiska 2014 z dnia 9 października 2014r. w sprawie ochrony gatunkowej grzybów. [50.14]
· Wojewoda, W., Ławrynowicz, M., 2006 — Czerwona lista grzybów wielkoowocnikowych w Polsce. [125]
· baza „publikacje po 2000 r.” #1053
obecnie nie jesteś zalogowany(a) — oglądasz okrojoną, przeglądową wersję atlasu — zaloguj się (pola w prawym górnym rogu każdej strony)
lub załóż konto dostępu o ile go jeszcze nie posiadasz

Copyright © 1997-2017 by Marek Snowarski – formularz kontaktowy/contact form
przeglądowa (zwykła) wersja atlasu 17.07.03 · ta strona była ostatnio zmieniana/last modified 19.04.2017 · powstała/was created 26.10.2004

Zalinkuj tę stronę kodem (przykładowy tekst linku dostosuj do swoich potrzeb):
<a href="http://www.grzyby.pl.pl/gatunki/Catathelasma_imperiale.htm"> Catathelasma imperiale (dwupierścieniak cesarski) - Atlas grzybów Polski grzyby.pl</a>