good edible

Boletus erythropus (Fr.) Krombh.

borowik ceglastopory(gniewus, pociec, ceglak)
Boletus luridiformis Rostk. · Boletus luridus var. erythropus (Pers.) Fr., Syst. mycol. (Lundae) 1: 591 (1821) · Boletus erythropus sensu Persoon [Syn. Met. Fung.: 513 (1801)], (= Boletus queletii) · Boletus erythropus sensu auct. mult., (= Boletus luridiformis var. luridiformis)
Boletus erythropus
pokrój · habit; 07.09.2004, okolice Milicza; znal. 040907.6
copyright © by Marek Snowarski
Boletus erythropus
pokrój · habit
Boletus erythropus

owocnik (Fruitbody)

Boletus erythropus
miąższ na cięciu po 90sek. · flesh on cross-section after 90sec.
Boletus erythropus
pory
pores
Boletus erythropus
powierzchnia trzonu
stipe surface
Kapelusz ciemnobrązowy, kasztanowobrązowy, z wiekiem z ocieniami ceglastoczerwonymi lub oliwkowymi; (50)80 - 150(200) mm średnicy, początkowo półkulisty, potem poduszkowaty, u starych rozpostarty; powierzchnia matowa, zamszowata, u starych egzemplarzy naga, nieco lepka gdy wilgotna; skórka nie daje się oddzielić od miąższu.

space

Trzon żółty z czerwonymi kosmkami lub ziarenkami, bez siateczki, u podstawy czerwonobrązowy; powierzchnia sucha, już przy lekkim ucisku przebarwia się ciemnogranatowo; 40(130)-150(180) x 20-40(60) mm, zwykle nieco maczugowaty, ale też równogruby lub rzadziej ze zwężoną postawą.

space

Pileus dark brown, in age with brick-red or olive tint; (50)80 - 150(200) mm broad, at firs hemispherical, in age convex to plane; surface dull, velutinous to tomentose, in age also glabrous, subviscid when wet; cuticle not peelable.
Pores at first yellow-olive, soon orange to blood-red, brick-red, dark scarlet, fading with age, with olive tint; small, up to 1 mm broad, angular. Rapidly bruising blue when pressed. Tubes yellow, olive in age; 10-30 mm long; depressed at the stipe; flesh surface above tubes yellow.
Stipe yellow with red granules or flocci, without reticulation, at base red-brown; surface dry, rapidly bruising blue when pressed; 40(130)-150(180) x 20-40(60) mm, usually subclavate, also equal or rarely tapered at the base.
Flesh yellow, reddish at stipe base; rapidly bruising dark blackish-blue when cut then fading; thick in cap, firm. Taste mild; smell weak, pleasant.

zarodniki (Spores)

Wysyp zarodników oliwkowobrązowawy. Zarodniki elipsoidalno-wrzecionowate, gładkie, (11)13-18(19) x (4.5)5- 6.5(7) µm.

Spore print olive-brown. Spores ellipsoid-fusiform, smooth, (11)13-18(19) x (4.5)5- 6.5(7) µm.

występowanie

Dość często spotykany. Owocniki wyrastają od lata do jesieni, w lasach iglastych i liściastych, preferuje kwaśne gleby.

Common. Summer-fall, solitary or gregarious in hardwood and coniferous forests, prefers acidic soils.

wartość (Importance)

Bardzo dobry grzyb jadalny. Jak wiele innych gatunków grzybów na surowo, lub niedogotowany jest trujący - powoduje zaburzenia żołądkowe. Jako zasadę należy przyjąć że grzyby nie mogą być jadane na surowo, muszą być ugotowane, usmażone lub uduszone. Jedynie miejscami jest tradycja jego zbierania, głównie na południu Polski.

Edible but must be well cooked.

Boletus queletii
borowik gładkotrzonowy (Boletus queletii)
Jest cała grupa borowików o czerwono zabarwionych porach, przy ich oznaczaniu należy zwrócić uwagę na rysunek siateczki na trzonie lub jego brak, barwę kapelusza i przebarwianie się miąższu.

space

non ediblered listGREJborowik gładkotrzonowy (Boletus queletii) jest bardzo rzadki. Kapelusz oliwkowożółty lub oliwkowobrunatny z czerwonym odcieniem; trzon prawie gładki, u góry żółtawy, u dołu czerwonawy; miąższu niebieszczeje słabo, powoli; preferuje gleby wapienne.

There are many Boletus species with red pores. To determine specie one should notice if there is reticulation on stipe surface, cap colour and colour changes of injured flesh.
Boletus luridus looks very similar. It differs by presence of distinct red-yellow reticulation on stipe surface and only slowly blueing flesh; pileus surface is lighter; flesh surface directly above tubes in red colour.
Boletus queletii is rare; it has olive-yellow to olive-brownish cap with distinct red tint; surface is nearly smooth; stipe yellow in upper part, reddish at the base; flesh slightly and slowly blueing; prefer calcareous soils.

forma żółta

Boletus luridiformis var. discolor
B. luridiformis var. discolor
Rzadka spotykana jest forma tego gatunku, nie potrafiąca syntetyzować czerwonego barwnika - borowik ceglastopory odmiana żonkilowa (Boletus luridiformis var. discolor) – wszystkie części owocnika są wtedy żółte. Można ją pomylić z wieloma innymi borowikami o żółtych porach i jasnym kapeluszu – są wśród nich gatunki niejadalne i słabo trujące.

wybrane znaleziska · selected collections

Boletus erythropus
8f · 06 08 31 1
(okolice Kościerzyny)
Boletus erythropus
7f · 04 09 07 6
(okolice Milicza) kilka sztuk pod olchą/dębami · (group under Alnus/Quercus)
Boletus erythropus
5f · 02 08 24 5 (Marek Snowarski)
(lasy milickie, groble stawów) kilka sztuk pod dębami · (group under Quercus)
Boletus erythropus
4f · 01 08 08 7 (Marek Snowarski)
(Kaszuby)
Boletus erythropus
1f · 98 09 19 15 (Marek Snowarski)
(Dolny Śląsk, okolice Obornik Śląskich)
Boletus erythropus
2f · 97 11 01 5 (Marek Snowarski)
(Dolny Śląsk, okolice Żmigrodu)
Copyright © 1998-2017 by Marek Snowarski – formularz kontaktowy/contact form
wersja publikacji 15.02.2017.www · ostatnio zmieniana/last modified 16.12.2009 · została utworzona/was created 03.01.1998
Zalinkuj tę stronę kodem (przykładowy tekst linku dostosuj do swoich potrzeb):
<a href="http://www.grzyby.pl/gatunki/Boletus_erythropus.htm">borowik ceglastopory - Boletus erythropus - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl</a>