jadalnyred listGREJ
· Czerwona Lista — V–narażony na wymarcie

Boletus appendiculatus Schaeff.

borowik żółtobrązowy borowik przyczepkowy (potocznie: Butter Bolete /en/)
Butyriboletus appendiculatus (Schaeff.) D. Arora et J.L. Frank
Boletus appendiculatus (borowik żółtobrązowy)
10.06.2002, Czechy; copyright © by Mírek Junek
Cortinarius violaceus (zasłonak fioletowy)
08.09.2001, Prodasice, Czechy; copyright © by Stanislav Jirásek
Cortinarius violaceus (zasłonak fioletowy)
Boletus appendiculatus (borowik żółtobrązowy)
Boletus appendiculatus (borowik żółtobrązowy)
Boletus appendiculatus (borowik żółtobrązowy)
Boletus appendiculatus (borowik żółtobrązowy)
Boletus appendiculatus (borowik żółtobrązowy)

owocnik

Boletus appendiculatus (borowik żółtobrązowy)
Kapelusz żółtobrązowy, czerwonobrązowy do jasnobrązowego, z wiekiem także z rdzawymi lub czerwonymi plamami, uciśnięte miejsca ciemnieją; 70-150(200) mm średnicy, półkulisty, z wiekiem poduszkowaty, może być także bardzo nierówny, z zagłębieniami; powierzchnia z wrośniętymi delikatnymi włókienkami, matowa, aksamitna lub naga, z wiekiem może być popękana, wilgotny nieco lepki; brzeg początkowo podwinięty, ostry i skórka nieco wystająca poza rurki. Skórka kapelusza pod wpływem KOH przebarwia się słabo czerwonawobrązowo, reakcja występuje nawet po wysuszeniu [26III].

space

Trzon złotożółty, często z rdzawymi lub czerwonawymi smugami, uciśnięte miejsca ciemnieją; z delikatną żółtą lub brązowawą siateczką widoczną zwłaszcza pod kapeluszem; 50-150 x 15-55 mm, pękaty, z wiekiem cylindryczny, korzeniasto zakończony.

space

space

zarodniki

Wysyp zarodników oliwkowobrązowy. Zarodniki elipsoidalno-wrzecionowate, gładkie, miodowożółte, cienkościenne, 11-15 x 4.5-5 µm.

Spore print olive-brown. Spores ellipsoid-fusiform, smooths, thin-walled, 11-15 x 4.5-5 µm.

występowanie

Rzadki. Owocniki wyrastają od lata do jesieni, pojedynczo lub w grupach, w ciepłych okolicach, głównie w lasach liściastych pod bukami i dębami, rzadko w iglastych; preferuje gleby wapienne.

Not common. Summer-fall, solitary to gregarious, in warm regions, in decidious forests, under beech or oak; prefer calcareous soils.

Statusy czerwonej listy. [125]: V–narażony na wymarcie

wartość

Jadalny i uważany za smaczny.

Edible and considered choice.

inne gatunki z kręgu borowika przyczepkowego

Odmiana o czerwonawo zabarwionym kapeluszu jest uznawana za osobny gatunek borowik królewski (Boletus regius).

Formy rosnące w lasach iglastych, zwłaszcza pod jodłą, odróżniające się nie błękitniejącym miąższem są podawane jako borowik górski (Boletus subappendiculatus).

Inna forma borowika przyczepkowego to borowik złotobrązowy blednący (Boletus fechtneri) - młode owocniki mają różowo-karminowy nalot na generalnie żółtym trzonie i jasny srebrzysto-szary kapelusz.

space

podobieństwo do prawdziwka (Boletus edulis)

Z racji żółtego zabarwienia porów i brązowego kapelusza gatunek ten na pierwszy rzut oka przypomina prawdziwka - borowika szlachetnego (Boletus edulis). Po bliższym przyjrzeniu się dostrzega się różnicę: żółtą barwę trzonu i żółtawy miąższ siniejący na przekroju, trzon jest pokryty delikatną żółtawą siateczką.
nie ma tej fotografii (w tabeli Fotografie) /gatunki/Boletus_impolitus.htm

Podobny borowik płowy (Boletus impolitus) występuje także w lasach bukowych i dębowych, nie ma siateczki na trzonie, miąższ nie błękitnieje i ma nieprzyjemny zapach fenolu.

space

znalezisko 20080827.121200.zo - Boletus appendiculatus (borowik żółtobrązowy); okolice Buska-Zdrój
13f · 20080827.121200.zo
leg. Zbigniew Oziębło
/okolice Buska-Zdrój/
znalezisko 20080830.1.zo - Boletus appendiculatus (borowik żółtobrązowy); okolice Buska-Zdrój
5f · 20080830.1.zo
leg. Zbigniew Oziębło
/okolice Buska-Zdrój/
znalezisko 20090813.1.zo - Boletus appendiculatus (borowik żółtobrązowy); okolice Buska-Zdrój
2f · 20090813.1.zo
leg. Zbigniew Oziębło
/okolice Buska-Zdrój/
znalezisko 20080821.121081.ws - Boletus appendiculatus (borowik żółtobrązowy); Jastkowice
8f · 20080821.121081.ws
leg. Wiesław Smyrski
/Jastkowice/
znalezisko 20060720.37088.ah - Boletus appendiculatus (borowik żółtobrązowy); Olchowiec, pow. jasielski
4f · 20060720.37088.ah
leg. Anna Hreczka
/Olchowiec, pow. jasielski/
znalezisko 20070607.68591.ah - Boletus appendiculatus (borowik żółtobrązowy); Olchowiec, pow. jasielski
5f · 20070607.68591.ah
leg. Anna Hreczka
/Olchowiec, pow. jasielski/
znalezisko 20070825.75138.ah - Boletus appendiculatus (borowik żółtobrązowy); Wola Jasienicka, pow. brzozowski
3f · 20070825.75138.ah
leg. Anna Hreczka
/Wola Jasienicka, pow. brzozowski/
znaleziska Boletus appendiculatus na terenie Polski w rejestrze grzybów chronionych i zagrożonych (GREJ)

Zapisy w GREJ wg stanu na dzień 2017.04.25

ID na żółtym tle to oznaczenie zweryfikowane przez kustorza GREJ, pozostałe oczekują na weryfikację.

CA-89 265730 EF-35 121200 EF-89 39368 EG-09 38769 39377 EG-28 44966 FE-95 121081 FF-93 75138 277063 FG-21 37088 68591

 ID37088  Boletus appendiculatus; Olchowiec, powiat jasielski, FG-21; 2006.07.20; obrzeże lasu bukowego, z nielicznymi domieszkami innych liściastych; na ziemi jeden owocnik; leg. Anna Hreczka; det. Anna Hreczka; eksykat: TAK, w Stacji ZBŚRiL PAN, 3/AH/4.12.06, tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2007. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych. Część II. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2006. Przegląd Przyrodniczy 18(3-4): 3-70
uwagi: sptykałam je już tam w poprzednich sezonach. Zawsze był to jeden owocnik.
fot. 45123 fot. 45124

 ID38769  Boletus appendiculatus; Pagorzyna pow, Gorlice, 3 km SE, EG-09; 2006.08.08; Cienisty las jodłowy z domieszką buka i dębu; na ziemi, wśród ściółki, podłoże gliniaste zwykle kilka (5-8) pojedynczych owocników na powierzchni ok. 2 arów; leg. Zygmunt Augustowski; det. Zygmunt Augustowski; eksykat: TAK, u zgłaszającego, <06-08-08 Boletus appendiculatus>, tak, notatka: tak; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2007. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych. Część II. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2006. Przegląd Przyrodniczy 18(3-4): 3-70
uwagi: Borowik żółtobrunatny (przyczepkowy)

fot. 48280 fot. 48281

 ID39368  Boletus appendiculatus; Swoszowa gm. Szerzyny, powiat Tarnów, 2.5 km E, EF-89; 2006.08.17; Las mieszany z przewagą jodły; Na ziemi wśród grubej warstwy ściółki 3 uszkodzone owocniki na kilkunastu metrach kwadr - 2 stare i jeden młody; leg. Zygmunt Augustowski; det. Zygmunt Augustowski; eksykat: TAK, u zgłaszającego, <06-08-17 Boletus appendiculatus>, tak, notatka: tak; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2007. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych. Część II. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2006. Przegląd Przyrodniczy 18(3-4): 3-70
uwagi: Borowik przyczepkowy = b. żółtobrązowy
fot. 49376 fot. 49377

 ID39377  Boletus appendiculatus; Pagorzyna pow, Gorlice, 2.5 km NE, EG-09; 2006.08.24; Las mieszany z przewagą jodły; Na ziemi wśród ściółki 6 owocników na kilkunastu m kwadratowych - jedno stanowisko w lesie; leg. Zygmunt Augustowski; det. Zygmunt Augustowski; eksykat: TAK, u zgłaszającego, <06-08-24 Boletus appendiculatus>, tak, notatka: tak; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2007. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych. Część II. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2006. Przegląd Przyrodniczy 18(3-4): 3-70
uwagi: Borowik przyczepkowy = b. żółtobrązowy
fot. 49388 fot. 49389

 ID44966  Boletus appendiculatus; Smerekowiec k/Uścia Gorlickiego, woj. małopolskie, EG-28; 2006.09.06; las jodłowo - świerkowy z pojedynczymi drzewami liściastymi; na ziemi wśród ściółki grupka kilku owocników; leg. Zygmunt Augustowski; det. Zygmunt Augustowski; eksykat: TAK , u zgłaszającego, <2006-09-06 Boletus appendiculatus>, tak, notatka: tak; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2007. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych. Część II. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2006. Przegląd Przyrodniczy 18(3-4): 3-70
uwagi: Borowik żółtobrązowy (d. przyczepkowy)
fot. 57758

 ID68591  Boletus appendiculatus; Olchowiec, powiat krośnieński, FG-21; 2007.06.07 i 2007.06.14; obrzeże lasu bukowego, z nielicznymi domieszkami innych liściastych; na ziemi w grupie 3 owocniki, tydzień później jeszcze 2; leg. Anna Hreczka; det. Anna Hreczka; eksykat: Tak, w Stacji ZBŚRiL PAN, 10/AH/6.09.10, tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2010. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część. III. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2007. Przegląd Przyrodniczy 21(1): 8-53
uwagi: Potwierdzenie stanowiska z 20 lipca 2006, ID: 37088

fot. 100752 fot. 100753 fot. 100754 fot. 100755 fot. 100756

 ID75138  Boletus appendiculatus; las w okolicach Woli Jasienickiej, powiat brzozowski, FF-93; 2007.08.25; las mieszany z jodłą, dębem i bukiem, w miejscu znalezienia głównie jodła i liściaste zakrzaczenia; na ziemi, na środku śródleśnej drogi, w pobliżu rosła też grupka borowików żółtoporych i jeden usiatkowany dwa owocniki bardzo blisko siebie; leg. Anna Hreczka; det. Anna Hreczka; eksykat: Tak, w Stacji ZBŚRiL PAN, 8/AH/6.09.10, tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2012. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część VI. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2010. Przegląd Przyrodniczy 23(2): 3-59
uwagi: fot. 116145 fot. 116146 fot. 116147

 ID121081  Boletus appendiculatus; rezerwat Jastkowice, FE-95; 2008.08.21; las mieszany dąb, grab, lipa, jodła; na ziemi w grupie 8 szt.; leg. Wiesław Smyrski; det. Wiesław Smyrski; eksykat: nie, tak, notatka: nie
uwagi: N 50st38`04.63", E 22st07`52.75"

fot. 216973 fot. 216974 fot. 216975

 ID121200  Boletus appendiculatus; Szczytniki, gmina Wiślica, pow.buski, woj.świętokrzyskie, EF-35; 2008.08.27; las grabowy z domieszką dębu; na ziemi na powierzchni ok 500 m 20 owocników; leg. Zbigniew Oziębło; det. Zbigniew Oziębło; eksykat: TAK, w Stacji ZBŚRiL PAN, 5/ZO/29.11.08, tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2011. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część IV. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2008. Przegląd Przyrodniczy 22(1): 17-83
uwagi:
fot. 217357 fot. 217358 fot. 217359

ID265730 Boletus appendiculatus; TPK Gdańsk Leśn. Sopot, pow. Sopot, woj. pomorskie, CA-89; 2015.08.12; świerk, buk; ziemia dwa owocniki; leg. Mirosław Wantoch-Rekowski; det. R. Rutkowski; eksykat: tak, zostanie wysłany do Kustosza bazy A.K., tak, notatka: tak, Spis grzybów TPK Gdańsk
uwagi: fot. 778582fot. 778583

ID277063 Butyriboletus appendiculatus; okolice Woli Jasienickiej, pow. brzozowski, woj. podkarpackie, FF-93; 2014.08.15; las bukowy z jodłą i in.; na ziemi ok. 30 owocników w grupie; leg. Przemysław Hreczka; det. Anna Hreczka; eksykat: BGF0000716, tak, notatka: nie
uwagi: fot. 825666 fot. 825667

literatura · references
· Dermek A., Pilat A., 1991 — Poznajemy grzyby. p.113 [8]
· Dermek A., 1988 — Grzyby znane i mniej znane. p.266 [9]
· Breitenbach J., Kraenzlin F., 1991 — Fungi of Switzerland 3 - Boletes & Agarics 1st part p.4 [26III]
· Gumińska B., Wojewoda W., 1983 — Grzyby i ich oznaczanie. p.284 [5]
· Knudsen, H., Vesterholt, J., 2008 — Funga Nordica p.221 [137]
· Wojewoda, W., Ławrynowicz, M., 2006 — Czerwona lista grzybów wielkoowocnikowych w Polsce. [125]
· baza „publikacje po 2000 r.” #879
· baza „publikacje po 2000 r.” #880
obecnie nie jesteś zalogowany(a) — oglądasz okrojoną, przeglądową wersję atlasu — zaloguj się (pola w prawym górnym rogu każdej strony)
lub załóż konto dostępu o ile go jeszcze nie posiadasz

Copyright © 1997-2017 by Marek Snowarski – formularz kontaktowy/contact form
przeglądowa (zwykła) wersja atlasu 17.04.24 · ta strona była ostatnio zmieniana/last modified 14.03.2017 · powstała/was created 15.06.2002

Zalinkuj tę stronę kodem (przykładowy tekst linku dostosuj do swoich potrzeb):
<a href="http://www.atlas-roslin.pl/gatunki/Boletus_appendiculatus.htm">Boletus appendiculatus (borowik żółtobrązowy) - Flora Ogród Zbiorowiska - Atlas roślin Polski atlas-roslin.pl</a>